Alex Salmond i ymddiswyddo

Alex Salmond
Image caption Bydd Mr Salmond yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog yr Alban unwaith mae'r SNP wedi ethol arweinydd newydd

Mae Alex Salmond wedi dweud y bydd yn ymddiswyddo fel Prif Weinidog yr Alban ac fel arweinydd yr SNP.

Mae'n bwriadu ildio awenau'i blaid yng nghynhadledd flynyddol yr SNP ym mis Tachwedd ac ymddiswyddo fel Prif Weinidog yr Alban pan mae'r SNP wedi ethol arweinydd newydd.

Roedd 2,001,926 o bleidleisiau dros 'Na' yn refferendwm annibyniaeth yr Alban ddoe, a 1,617,989 dros "Ie".

'Amser bron ar ben'

Dywedodd Mr Salmond: "I mi fel arweinydd, mae fy amser bron ar ben, ond ar gyfer yr Alban mae'r ymgyrch yn parhau a bydd y freuddwyd fyth yn darfod."

Wrth siarad yn Bute House yng Nghaeredin, preswylfa swyddogol Prif Weinidog yr Alban, dywedodd wrth newyddiadurwyr: "Rydw i'n hynod falch o ymgyrch Yes Scotland ac yn benodol o'r 1.6m o etholwyr dyrrodd tuag at yr achos."

Ychwanegodd fod yna "nifer o ymgeiswyr addas a hynod gymwys" ar gyfer yr arweinyddiaeth, er fe fyddai'r dirprwy brif weinidog presennol Nicola Sturgeon yn cael ei gweld fel ceffyl blaen.

Dywedodd Mr Salmond ei fod yn gobeithio aros ym myd gwleidyddol a'i fod yn bwriadu sefyll fel ymgeisydd ar gyfer dwyrain sir Aberdeen yn yr etholiad nesaf ar gyfer Senedd yr Alban.

'Wastad yn ymladd ei gornel'

Wrth roi teyrnged i arweinydd yr ymgyrch Ie dywedodd y Prif Weinidog David Cameron fod Mr Salmond yn wleidydd gyda thalent aruthrol. "Mae wedi bod yn Brif Weinidog effeithiol sydd wastad yn ymladd ei gornel.

"Tra ein bod yn anghytuno yn llwyr ar ei uchelgais o Alban annibynnol, a nifer o bethau eraill, rwy'n edmygu a pharchu ei gyfraniad i wleidyddiaeth ac i fywyd cyhoeddus."

Wrth gael ei holi gan BBC Cymru dywedodd yr Arglwydd Wigley, un o gyn-arweinyddion Plaid Cymru, ei fod yn siomedig gyda'r newyddion a'i fod yn golled fawr i'r Alban.

"Fe wnaeth o gynyddu'r bleidlais "Ie" o ychydig dan 30% i bron 45%. Roedd o fewn tafliad carreg i sicrhau annibyniaeth, a byddai hynny wedi bod yn gamp aruthrol."