Cynhadledd y blaid Lafur ym Manceinion

Ed Miliband Image copyright PA
Image caption Mae pwysau ar Ed Miliband i gytuno i'r newidiadau fyddai'n gwahardd aelodau seneddol yr Alban, ac o bosib rhai Cymru, rhag pleidleisio ar faterion sy'n ymwneud â Lloegr yn unig.

Mae'r blaid Lafur yn ymgynnull ym Manceinion ar gyfer eu cynhadledd flynyddol, gyda'r cwestiynau cyfansoddiadol sydd wedi codi yn sgil refferendwm yr Alban yn sicr o hawlio'r sylw.

Dyma'r gynhadledd olaf cyn yr etholiad cyffredinol, ac mae Ed Miliband yn awyddus i ganolbwyntio ar yr ymgyrch sydd i ddod gan amlinellu ei flaenoriaethau ar gyfer llywodraeth Lafur posib.

Ond mae yna bwysau arno gan David Cameron i gytuno i'r newidiadau fyddai'n gwahardd aelodau seneddol yr Alban, ac o bosib rhai Cymru, rhag pleidleisio ar faterion sy'n ymwneud â Lloegr yn unig.

Mae'n fater sy'n codi gwrychyn llawer o aelodau o Loegr, ond dyw Ed Miliband ddim yn barod i drafod y syniad.

A hynny gan y byddai polisi o'r fath yn rhoi ei blaid dan anfantais sylweddol yn San Steffan, am ei fod mor ddibynol ar bleidleisiau aelodau o'r Alban a Chymru.

Galw am Gonfensiwn Cyfansoddiadol

Mae'n dweud na ddylid brysio fewn i unrhyw newid, ac felly yn hytrach mae o'n galw am gonfensiwn cyfansoddiadol, wedi'r etholiad cyffredinol, er mwyn penderfynu beth ddylai ddigwydd nesaf i Gymru, Lloegr a Gogledd Iwerddon.

Wrth iddo siarad cyn dechrau'r gynhadledd mae'n amlwg ei fod o eisiau symud ymlaen o'r undod a welwyd rhwng y pleidiau yn ystod ymgyrch y refferendwm.

"Mae'r misoedd diwethaf wedi canolbwyntio ar gadw ein gwlad gyda'i gilydd. Ond fe fydd yr wyth mis nesaf yn edrych ar sut y gallwn ni newid ein gwlad gyda'n gilydd.

"Rydym yn gwybod bod yna awydd i weld newid ar draws y wlad. Mae materion cyfansoddiadol yn bwysig ond rydym yn gwybod bod rhywbeth arall yn bwysicach fyth: dyw'r wlad yma ddim yn gweithio i'r rhan fwyaf o bobl, ac rydym ni, y blaid Lafur yn mynd i newid hynny."

Blaenoriaethau

Ac fe amlinellodd beth oedd ei flaenoriaeth ar gyfer y gynhadledd yma:

"Mae'r gynhadledd yma ynglŷn â theuluoedd sy'n crafu byw, sydd ddim yn elwa o'r adfywiad economaidd. Mae'r gynhadledd yma ynglŷn â phobl ifanc sy'n poeni am eu dyfodol.

"Mae'r gynhadledd yma ynglŷn â'r Gwasanaeth Iechyd sy'n disgyn am yn ôl o dan y llywodraeth yma."

Felly efallai y bydd yr agenda swyddogol a'r areithiau o'r llwyfan yn canolbwyntio ar y polisiau bara menyn - y polisiau maen nhw'n gobeithio bydd yn ennill yr etholiad iddyn nhw - ond fydd dim osgoi'r cwestiynau cyfansoddiadol sydd nawr yn galw am ateb gan bob un o'r pleidiau gwleidyddol.