Ed Miliband yn amddiffyn fformiwla Barnett

Ed Miliband a Carwyn Jones
Image caption Mae Ed Miliband wedi amddiffyn fformiwla Barnett, er i Carwyn Jones ddweud bod y fformiwla'n golygu bod Cymru'n colli allan ar £300 miliwn y flwyddyn.

Mae arweinydd y blaid Lafur, Ed Miliband, wedi amddiffyn y fformiwla ar gyfer dosbarthu arian i ranbarthau'r DU, er gwaethaf honiadau y gallai Cymru fod ar ei cholled.

Dywedodd Mr Miliband wrth raglen Andrew Marr ar y BBC bod fformiwla Barnett "yn canolbwyntio ar angen" a'i fod o ar ddeall "nad oedd unrhyw un o'r tair prif blaid yn bwriadu ei newid".

Mae rhai yn beirniadu'r fformiwla oherwydd ei bod wedi seilio ar boblogaeth yn hytrach nag angen.

Mae Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, wedi dweud bod y fformiwla yn golygu bod Cymru yn colli allan ar £300 miliwn y flwyddyn - tua 2% o gyllideb y llywodraeth ym Mae Caerdydd - ac na ddylid datrys y broblem o ddatganoli pellach nes mynd i'r afael â chreu system "ariannu deg".

'Barnett plws'

Mae llefarydd Llafur ar Gymru, Owen Smith, wedi dweud wrth raglen Sunday Politics Wales y byddai Llywodraeth Lafur yn San Steffan yn ceisio cau'r bwlch drwy fabwysiadu fformiwla "Barnett plws".

Dywedodd Mr Smith bod Cymru yn colli allan ar rhwng £150 miliwn a £300 miliwn y flwyddyn.

Dywedodd Mr Smith ei fod eisiau gweld Llywodraeth Cymru yn gyfrifol am 15% o dreth incwm pe bai pobl Cymru yn pleidleisio o blaid datganoli pwerau newid lefelau treth i Lywodraeth Cymru mewn refferendwm.

Tra bod Mr Miliband wedyn yn cydnabod bod newidiadau cyfansoddiadol yn bwysig, dywedodd fod materion eraill yn bwysicach i bleidleiswyr.

'Briwsion San Steffan'

Yn ôl arweinydd Plaid Cymru, Leanne Wood, mae Mesur Cymru fel mae'n sefyll yn "rhy wan" ac angen ei "ailwampio yn sylweddol" cyn iddo fynd drwy Senedd y DU y gwanwyn nesa'.

"Ddylai Cymru ddim cael ei gadael ar yr ymylon, yn hapus gyda briwsion o fwrdd San Steffan.

"Mae'n dros dair blynedd ers dechrau proses Comisiwn Silk ac rydym ni'n dal i ddisgwyl i ddeddfau gael eu pasio fel rhan o'r adroddiad cynta'. Cafodd yr ail adroddiad ei gyhoeddi dros chwe mis yn ôl ac rydym ni'n dal i ddisgwyl cynigion.

"Yn yr Alban, fe ddywedodd plaid Ed Miliband wrth bleidleiswyr y bydden nhw'n sicrhau £4 biliwn yn ychwanegol drwy'r fformiwla Barnett, er bod hyn yn golygu bod Cymru'n colli allan ar dros £300 miliwn pob blwyddyn - sy'n cael ei dorri o'n gwasanaeth iechyd a'n hysgolion.

"Yn anffodus rydyn ni wedi gweld nawr nad yw Ed Miliband ei hun yn deall y fformiwla ariannu ar gyfer Cymru.

"...mae'n rhaid i blaid Ed Miliband adlewyrchu awydd pobl Cymru nawr ac ymrwymo i gryfhau Deddf Cymru, i'w gwblhau'r gwanwyn nesa', sy'n trosglwyddo grymoedd y Comisiwn Silk i Gymru mewn pryd ar gyfer y llywodraeth nesa' yn 2016."

Straeon perthnasol