Cofeb newydd i Waldo

Cofeb newydd Waldo
Image caption Cofeb newydd Waldo, gafodd ei dadorchuddio yn ardal Casmael

Cafodd cofeb ei dadorchuddio yng ngogledd Sir Benfro nos Wener i gofio un o heddychwyr amlycaf Cymru.

Roedd Waldo Williams yn brifathro yng Nghasmael yn ystod yr Ail Ryfel Byd.

Y bardd o'r gorllewin sy'n gyfrifol am rai o linellau mwyaf cofiadwy ein barddoniaeth.

Mae'r awydd i goffau Waldo Williams yr athro, y bardd, y Crynwr a'r heddychwr yn parhau yn gryf.

Pedair blynedd yn ôl fe sefydlwyd Cymdeithas Waldo gyda'r nod o hyrwyddo ei waith a'i ddaliadau.

Nos Wener yng Nghasmael - cafodd llechen arbennig ei dadorchuddio gan y Gymdeithas i nodi'r cysylltiad rhwng Waldo a'r pentref lle bu'n bennaeth ar yr ysgol leol tua dechrau'r ail ryfel byd.

Yno hefyd nos Wener cafodd darlith flynyddol Cymdeithas Waldo ei chynnal yn y pentref.

Image caption Emyr Llewelyn: Symbol o obaith

Ond doedd y cyfnod yng Nghasmael ddim yn un rhwydd i Waldo.

Fel gwrthwynebydd cydwybodol a heddychwr, roedd yr Ail Ryfel Byd- a bodolaeth storfa arfau Trecŵn ychydig filltiroedd o Gasmael - yn pwyso yn drwm arno.

Er ei fod yn athro dawnus a phoblogaidd fe adawodd yr ardal am Ben Llŷn ar ôl ffrae gyda Chyfarwyddwr Addysg Sir Benfro ynglŷn â'i ddaliadau.

Wrth ddadorchuddio'r Gofeb dywedodd Emyr Llewelyn: "Rwy'n gobeithio ei fod yn symbol o obaith - am mai bardd o obaith oedd Waldo.

"Bydd pobl yn dod yma ar bererindod i gael eu hysbrydoli yn y lle yma - mae'n lle o obaith ac lle y gwelodd Waldo rym yr ysbryd.

"Ac mae ei neges o heddwch mor berthnasol heddiw ac y bu erioed. "

Image caption Roedd Waldo Williams yn brifathro yn Ysgol Casmael