Rhyddhau dŵr i hybu stoc pysgod

Eog

Mae pryderon am lefelau stoc pysgod yn afonydd Cymru wedi arwain at benderfyniad i ymyrryd yn y lefelau dŵr.

Mae'r rhan fwyaf ohonom wedi croesawu tywydd sych mis Medi, ond mae poblogaethau mudo blynyddol pysgod Cymru wedi gostwng oherwydd diffyg glaw.

Bydd Cyfoeth Naturiol Cymru (CNC) yn cymryd camau i annog eogiaid a brithyll môr i gyrraedd eu silfeydd a gwella stociau.

Er mwyn brwydro yn erbyn y prinder pysgod, mae CNC wedi bod yn gweithio gyda Dŵr Cymru i ryddhau dŵr o gronfeydd i Afonydd Tywi a'r Cleddau i annog eogiaid a brithyllod y môr i nofio i fyny'r afonydd er mwyn dodwy eu hwyau.

£10.2 miliwn i'r economi

Dywedodd Dave Mee, Arweinydd Tîm Pysgodfeydd, Cyfoeth Naturiol Cymru: "Mae Afon Tywi a'i phoblogaeth o eogiaid a siwin yn werth oddeutu £10.2 miliwn i economi Cymru a bydd y broses rhyddhau dŵr yn fanteisiol i bysgotwyr yn ogystal â helpu i hybu niferoedd pysgod."

Dywedodd Mr Mee bod y cyfnod hir o sychder yn ystod yr haf wedi golygu bod lefelau dŵr yn afonydd Cymru yn anarferol o isel, ond y gobaith yw bydd y broses o ryddhau yn annog pysgod mudol, yn arbennig eogiaid, i fynd i'r afonydd o'r môr.

Bydd y broses ryddhau yn digwydd dros gyfnod o bum niwrnod, gan ddechrau dydd Llun, pan fydd dŵr o Gronfeydd Llyn Brianne a Llys y Frân yn cael eu rhyddhau i'r afonydd.

Yn ôl CNC, ni fydd rhyddhau dŵr ychwanegol o'r cronfeydd yn effeithio ar gyflenwad dŵr cyhoeddus ac mae'r rhai sy'n defnyddio'r afon wedi cael eu rhybuddio i fod yn wyliadwrus gan y bydd llif yr afon yn cynyddu pedair gwaith.

Mewn trafferthion

Er gwaethaf arwyddion bod niferoedd siwin wedi gwella ychydig eleni, mae cofnodion eogiaid yn parhau i fod mewn trafferthion.

Dywedodd Tony Harrington, Cyfarwyddwr Amgylchedd Dŵr Cymru: "Ar ôl y mis Medi sychaf ers bron i 100 mlynedd, rydyn ni'n falch o gael gweithio gyda Chyfoeth Naturiol Cymru ar y prosiect yma a fydd yn helpu i amddiffyn bywyd dyfrol yr afonydd hyn.

"Yn ogystal â storio dŵr at ddibenion dŵr yfed, mae rhai o'n cronfeydd yn chwarae rhan annatod wrth helpu i reoleiddio lefelau'r afonydd, gan amddiffyn cynefinoedd pysgod. Mae hyn yn arbennig o wir yn dilyn cyfnod o dywydd mor sych â hyn, ac mae'n adlewyrchu ein hymrwymiad i amddiffyn yr amgylchedd naturiol sydd yn ein gofal.

"Caiff y dŵr ei ryddhau dan reolaeth ofalus er mwyn sicrhau bod y cronfeydd yn parhau i fodloni anghenion ein cwsmeriaid yn yr ardaloedd cyfagos o ran dŵr yfed."