Cwmni gofal 'wedi esgeuluso a niweidio'

Gofal yn y cartref Image copyright Thinkstock

Yn ôl Arolygiaeth Gofal a Gwasanaethau Cymdeithasol Cymru (AGGCC), mae cwmni gofal yn y cartref wedi esgeuluso a niweidio pobl mewn oed ym Mhowys.

Fe gafodd nifer o gleientiaid eu cludo i'r ysbyty oherwydd safon y gofal gafodd ei ddarparu gan Reach.

Mae'r cwmni - sydd wedi colli'r cytundeb i ddarparu gofal yn y cartref yn y sir, wedi ymddiheuro, gan ddweud eu bod wedi cael trafferth gyda "heriau" staffio.

Fis Mai, fe gafodd y cyngor wared â chytundebau 20 o gwmnïau gofal, gan rannu'r gwaith rhwng pedwar cwmni - yn cynnwys Reach.

Bryd hynny, fe ddywedodd y cyngor y byddai'r newid yn symlach, yn darparu gofal cynaliadwy ac yn arbed arian.

Ond fis diwethaf, fe gollodd Reach y cytundeb, ac mae'r cwmni wedi dweud eu bod wedi cael trafferth i oresgyn "heriau sylweddol, yn benodol y rhai hynny sydd wedi eu creu gan broses drafferthus o newidiadau".

73 achos

Rhwng Ebrill ac Awst eleni, fe wnaeth Tîm Amddiffyn Oedolion Cyngor Powys gyfeirio 73 achos o esgeulustod.

Roedd 12 o'r rhai hynny yn cael eu hymchwilio gan Heddlu Dyfed Powys.

Yn osgystal, fe dderbyniodd AGGCC naw adroddiad arall o bryder am bobl yn cael eu rhoi mewn perygl oherwydd methiannau yn y ddarpariaeth ofal.

Fe dreuliodd dau gleient gyfnod yn yr ysbyty oherwydd safon y gofal, roedd rhaid i un gael ei roi dan ofal preswyl dros dro a chafodd parafeddygon eu galw mewn achos arall.

'Neb wedi galw'

Image caption Roedd sawl cleient wedi gorfod cael gofal ysbyty yn dilyn y methiannau

Roedd un o'r rhai gafodd eu cludo i'r ysbyty wedi cael ei adael ar y llawr wedi iddo syrthio - gan nad oedd neb wedi galw draw yn rhan o'i ofal.

Fe ddywedodd un arall oedd yn defnyddio'r gwasanaeth, fod gofalwr oedd yn gyfrifol am reoli ei offer anadlu yn aml yn gofyn beth i'w wneud, gan nad oedd wedi ei hyfforddi i ddefnyddio'r offer.

Ym mis Mehefin 2014, fe ddaeth nyrs o hyd i glwyf ar glaf, oedd wedi ei achosi gan ofalwr yn glynu cewyn (incontinence pad) ar groen y person, yn hytrach nag ar ddilledyn.

Dim ond un ymhob pedwar ymweliad gan ofalwr gafodd un cleient, oedd yn golygu ei fod yn cael ei adael heb fwyd a meddyginiaeth.

Yn achos 35 o gleientiaid â chanddynt Gynllun Gofal Unigol gan y tîm amddiffyn, roedd Reach wedi methu darparu'r gofal oedd wedi ei amlinellu yn y cynllun.

Canfyddiadau'r adroddiad:

  • Roedd nifer o ddefnyddwyr y gwasanaeth wedi dioddef anafiadau a niwed sylweddol;
  • Methodd staff baratoi cynlluniau gofal i gleientiaid yng Nghasnewydd a Phowys;
  • Diffyg trefniadau yn eu lle i gofnodi, cludo, cadw, darparu a chael gwared ar feddyginiaeth;
  • Doedd staff heb dderbyn yr hyfforddiant gorfodol, a doedd 111 aelod o staff ddim yn cyrraedd gofynion Cyngor Gofal Cymru;
  • Roedd Reach wedi agor swyddfa newydd yn y Drenewydd heb ei gofrestru gyda AGGCC, trosedd dan y Ddeddf Safonau Gofal 2000.

'Diffyg ystyriaeth'

Dywedodd yr adroddiad: "Effaith hyn yw na all pobl sy'n defnyddio'r gwasanaeth fod yn hyderus fod y gofal maen nhw'n ei dderbyn yn cael ei ddarparu mewn modd diogel.

"Doedd dim tystiolaeth o asesiad risg ac mae'r diffyg ystyriaeth am anghenion pobl wedi cynyddu risg anaf i ddefnyddwyr y gwasanaeth."

Image caption Fe wnaeth cwmni Reach ymddiheuro am y methiannau gan ddweud eu bod nhw wedi cael "heriau" staffio

Fe ddywedodd aelod o deulu un cleient wrth AGGCC: "Rydyn ni'n credu nad yw lefel y gofal ers Mai 24 yn cyrraedd anghenion sylfaenol, ac felly mae'n ffurf o esgeulustod a cham-drin emosiynol ... Rydyn ni wedi sylwi bod ei iechyd corfforol, emosiynol a meddyliol wedi dirywio yn y cyfnod, yn ogystal a'i hysbryd yn gyffredinol."

Fe ddywedodd un aelod o deulu na chafodd cleient ei feddyginiaeth ar 19 achlysur mewn 18 diwrnod.

Fe gysylltodd perthynas arall â Chyngor Powys gan eu bod nhw'n poeni fod 11 tabled yn weddill pan ddylai'r holl feddyginiaeth fod wedi ei chymryd.

'Camgymeriad mwyaf'

Fe ymddiheurodd Bethan Evans, cyfarwyddwr corfforaethol Reach.

"Ein camgymeriad cyntaf, a'r un mwyaf oedd tanbrisio'r heriau penodol oedden ni'n eu hwynebu pan gymron ni'r cytundeb," meddai.

"Fe mae adroddiad yr AGGCC yn nodi, doedd gennym ni ddim digon o staff o'r dechrau, gyda 20% o'r gofalwyr oedd i fod i ddod aton ni'n rhan o'r trefniant yn peidio gwneud hynny."

Fe ychwanegodd Ms Evans: "Yn syml, doedden ni ddim yn gallu darparu gofal o'r safon a'r cysondeb oedd yn ddisgwyliedig, nes i ni oresgyn y trafferthion staffio."

'Prif flaenoriaeth'

Dywedodd y Cynghorydd Darren Mayor, aelod cabinet gwasanaethau oedolion y cyngor: "Mae gofal a lles ein trigolion mwyaf bregus wedi bod, ac yn parhau i fod, yn brif flaenoriaeth y cyngor.

"Mae'r cyngor yn gweithio'n ddi-flino er mwyn sicrhau bod ein trigolion mwyaf bregus yn derbyn y gofal o'r safon uchaf, y gofal y maen nhw'n ei haeddu. Roedd ein cyfrifoldeb diogelu yn bwysig iawn wrth i ni drefnu gyda Reach yn nechrau mis Medi i ddod â'u cytundeb i ben.

"Dros y mis diwethaf mae'r cyngor ynghyd â Reach a'r darparwr gofal newydd, Abacare, wedi cydweithio'n agos er mwyn sicrhau bod yr holl drefniadau ar gyfer trosglwyddo gofal wedi eu cwblhau, a bod trosglwyddiad didrafferth yn digwydd ar 30 Medi.

"Rydym yn diolch i bawb yn y ddau gwmni am sicrhau bod hyn yn digwydd.

'Peri pryder'

"Mae adroddiad yr arolygiaeth yn peri pryder ac yn adlewyrchu'r safon isel o ofal a dderbyniwyd gan rai o ddefnyddwyr ein gwasanaethau yng ngogledd Powys. Mae'n ddrwg iawn gennym ni na dderbyniodd rhai o ddefnyddwyr ein gwasanaethau y safon uchel o ofal yr oedden nhw'n ei haeddu, ac am hynny rydym yn ymddiheuro.

"Er gwaethaf cefnogaeth sylweddol y cyngor, mae Reach wedi cael trafferth darparu gofal o'r safon a'r cysondeb yr ydym ni'n eu disgwyl ar gyfer ein trigolion bregus.

"Mae Reach wedi gweithio'n galed i fynd i'r afael â sawl her yn eu darpariaeth o wasanaethau gofal yn y cartref, ond wedi trafodaethau gyda'r cyngor, daeth eu cyfnod darparu gwasanaethau i ben ar 30 Medi 2014.

"Rydym wedi bod yn cydweithio gyda'r Asiantaeth Gwella'r Gwasanaethau Cymdeithasol er mwyn canfod mudiad i ymgymryd â'n hadolygiad. Ers yr wythnos ddiwethaf mae'r asiantaeth mewn partneriaeth â'r cyngor wedi comisiynu'r Sefydliad Gofal Cyhoeddus o Brifysgol Oxford-Brookes i ymgymryd â'r adolygiad annibynnol o'r system dendro o wasanaethau gofal yn y cartref ym Mhowys.

"Bydd canlyniadau'r adroddiad yn cefnogi ein hadolygiad ynghyd â'r gwersi sydd eisoes wedi eu dysgu o'r broses dendro hon er mwyn sicrhau gofal o safon uchel ar gyfer ein trigolion yn y dyfodol."

Straeon perthnasol