Cur Pen y Frwydr yn yr Awyr

Liam Williams yn neidio'n uchel - ond pa mor ddiogel yw gwneud hynny? Image copyright Huw Evans picture agency
Image caption Liam Williams yn neidio'n uchel - ond pa mor ddiogel yw gwneud hynny?

Yn ei flog wythnosol i BBC Cymru Fyw mae Gareth Charles, Gohebydd Rygbi BBC Cymru, yn trafod yr anafiadau difrifol allai ddigwydd wrth i chwaraewyr neidio droedfeddi am y bêl yn yr awyr.

Pen tost

Un o'r pethau sy'n achosi'r pen tost mwyaf ym myd rygbi ar y funud - yn llythrennol - yw'r gwrthdrawiadau sy'n digwydd pan mae dau chwaraewr yn mynd am y bêl yn yr awyr. Dan Biggar yn erbyn David Odiete; Liam Williams a Hallam Amos, a Simon Zebo a Jimmy Gopperth i gyd yn enghreifftiau ddigwyddodd y penwythnos diwetha'.

Wrth lwc chafodd neb ei anafu'n ddifrifol er bod yn rhaid i Biggar adael y maes yn Parma ar ôl dim ond pum munud o'r gêm. Fe gafodd Zebo'i gosbi yn Nulyn ond doedd yr enghreifftiau eraill ddim yn haeddu cosb er mor beryglus a niweidiol y gallen nhw fod wedi bod. Doedd e ddim llai na dau chwaraewr brwd yn dilyn cic, canolbwyntio ar y bêl a dod benben a'i gilydd droedfeddi yn yr awyr.

Image copyright Huw Evans picture agency
Image caption Glaniad poenus i Dan Biggar y penwythnos diwethaf

Tacteg gyffredin

Yn anffodus mae digwyddiadau o'r fath yn dod yn fwyfwy cyffredin, ac yn eironig maen nhw'n deillio'n rhannol o ymdrech i ddyfarnu'r gêm mewn modd bositif. Mewn ymgais i gyflymu ardal y dacl a rhwystro arafu'r bêl mae tueddiad i gosbi'r tîm amddiffynnol. O ganlyniad, er mwyn peidio ildio ciciau cosb yn eu hanner eu hunain, mae timau'n tueddu i gicio ac mae cwrso cic a neidio i ddal y bêl yn sgiliau sy'n cael eu hymarfer dro ar ôl tro.

Rwy'n cofio bod yn un o sesiynau ymarfer Cymru yn Auckland ar y daith haf i Seland Newydd nôl yn 2003 a'r hyfforddwr sgiliau Scott Johnson yn dyfeisio gemau ar y pryd i fanteisio ar y dacteg oedd yn dod yn fwy poblogaidd. Ers hynny er mwyn perffeithio'r arfer mae timau rygbi pymtheg dyn wedi dilyn esiampl Rygbi tri ar ddeg ac Aussie Rules lle mae'r frwydr yn yr awyr yn rhan annatod o'r gêm.

Image copyright SNS
Image caption Scott Johnson - yn dal i wylio'r gic uchel 'na?

Diogelwch

Yn amlwg diogelwch chwaraewyr yw'r ystyriaeth benna' - does gan chwaraewr sydd â'i draed ar y ddaear ddim hawl i gyffwrdd â chwaraewr yn yr awyr. Ond beth os yw'r ddau'n gwneud ymgais gwirioneddol i fynd am y bêl uchel? Heb dynnu elfen gystadleuol bwysig o'r gêm mae'n anodd gwybod sut mae newid pethau. Does ond gobeithio bod dewrder ddim yn troi'n drasiedi cyn bod rhywun yn dod o hyd i ateb.

Bydd Gareth yn sylwebu ar y Gweilch v Gleision yn y Pro 12, Dydd Sul Hydref 12, Clwb, S4C am 1545