Adolygiad annibynnol i brisiau llaeth

Llaeth
Image caption Nod yr adolygiad fydd ceisio adfer hyder o fewn y diwydiant llaeth

Wrth agor Sioe Laeth Cymru yng Nghaerfyrddin ddydd Mawrth, mae'r dirprwy weinidog dros amaethyddiaeth a bwyd, Rebecca Evans, wedi cyhoeddi adolygiad annibynnol o'r sector llaeth yng Nghymru.

Dywedodd Ms Evans y byddai'r Tasglu Llaeth - a sefydlwyd yn 2012 i gynghori Llywodraeth Cymru ar y diwydiant - yn cael cais i awgrymu pwy ddylai arwain yr adolygiad.

Ychwanegodd mai nod yr adolygiad fydd awgrymu mesurau i adfer hyder o fewn y sector yn dilyn ergydion diweddar sydd wedi gweld prisiau cynnyrch yn gostwng yn sylweddol.

Daw'r cyhoeddiad wrth i gadeirydd Bwrdd Llaeth NFU Cymru, Aled Jones, alw am weithredu i gefnogi cynhyrchwyr llaeth gan weddill y gadwyn gyflenwi.

'Cyfnod allweddol'

Dywedodd Rebecca Evans: "Mae'r gostyngiad ym mhris llaeth yr hydref yma'n destun pryder mawr i mi, yn enwedig yn nhermau'r effaith mae hyn yn debyg o'i gael ar hyder y diwydiant yn gyfan.

"Rwy'n awyddus i symud yn gyflym gyda'r Adolygiad Llaeth... fe ddaw mewn cyfnod allweddol i'r sector yng Nghymru.

"Rhaid i ni beidio mynd i mewn i 2015 yn torri'n ôl ar gynhyrchu ar yr union adeg y mae ein cymdogion yn Ewrop â chynlluniau i ehangu. Rwy'n credu'n gryf y gallwn ni gystadlu gyda nhw."

Caws a llaeth

Dywedodd Aled Jones: "Mae'n rhaid i broseswyr a manwerthwyr wneud mwy i osod pris cynaliadwy i ffermwyr llaeth Cymru.

"Mae nifer o fodelau prisio'n gwneud hynny yn y sector hylif, ond gyda mwyafrif llaeth Cymru'n cael ei brosesu i fod yn gaws, mae angen gweld y modelau yna'n ehangu i'r farchnad gaws hefyd.

"Ni ddylai llaeth na chynnyrch llaeth sy'n cael ei brosesu a'u gwerthu yn y DU fod yn diodde'r gostyngiadau prisiau yr ydym wedi eu gweld, ac ni ddylai manwerthwyr a phroseswyr gymryd mantais o ansefydlogrwydd y farchnad fyd eang i dorri prisiau llaeth."

Mae Sioe Laeth Cymru'n agor ar faes Sioe'r Siroedd Unedig yng Nghaerfyrddin ddydd Mawrth.

Rebecca Evans AC agorodd y sioe, gydag Aled Jones yn areithio ar stondin NFU Cymru am 11:00.

Straeon perthnasol