Cwest llifogydd: Rheithfarn naratif

Margaret Hughes Image copyright North Wales Police
Image caption Bu farw Margaret Hughes yn dilyn llifogydd difrifol yn Llanelwy ym mis Tachwedd 2012.

Mae'r crwner mewn cwest i farwolaeth Margaret Jane Hughes, fu farw yn ei chartref yn dilyn llifogydd difrifol yn Llanelwy ym mis Tachwedd 2012, wedi cofnodi rheithfarn naratif.

Clywodd y cwest bod Mrs Hughes wedi gwrthod gadael ei chartref er gwaethaf derbyn rhybudd gan aelodau o'r cyhoedd a gweithiwr y Groes Goch am y peryglon, gan benderfynu aros yn ei chartref er mwyn gorffen ei brecwast.

Penderfynodd y crwner bod Mrs Hughes wedi gwneud hyn heb unrhyw gamddealltwriaeth, a'i bod yn debygol na fyddai wedi gallu rhagweld pa mor ddifrifol y byddai'r llifogydd oherwydd nad oedd lefel y dŵr wedi cyrraedd ei thŷ ar y pryd.

'Pryderus iawn'

Aeth y crwner ymlaen i ddweud mai oherwydd anghysonderau yn y dystiolaeth, roedd o'r farn ei bod hi'n anhebygol bod gwybodaeth ynglŷn â phenderfyniad Mrs Hughes i aros yn ei chartref wedi'i basio ymlaen i'r heddlu.

Dywedodd y crwner ei fod yn sicr pe bai'r heddlu yn yr ardal yn gwybod bod person bregus yn y tŷ, bydden nhw wedi darparu rhagor o gyngor ynglŷn â'r peryglon o benderfynu aros yn ei chartref.

Yn ôl y rheithfarn naratif roedd teulu Mrs Hughes a staff yr awdurdod lleol yn bryderus iawn oherwydd nad oedd Mrs Hughes wedi cyrraedd y ganolfan frys ac oherwydd ei bod hi'n berson bregus iawn, cafwyd ymdrechion i ddweud wrth yr asiantaethau brys am y pryderon yma.

Dywedodd y crwner ei bod hi'n glir na chafwyd unrhyw weithredu uniongyrchol i geisio cael hyd i Margaret Hughes nac ychwaith i chwilio Tai'r Felin, o ganlyniad i'r pryderon hyn.

Ond dywedodd bod yr unig dystiolaeth glir ynglŷn ag amseru codi'r pryderon hyn yn dangos bod hyn wedi digwydd ar ôl 11:15, gan olygu y byddai'n anhebygol y byddai hyn yn cael unrhyw effaith ar y canlyniad terfynol.

Dysgu gwersi

Dywedodd y crwner bod lefel y dŵr yn Nhai'r Felin wedi codi'n gyflym mewn cyfnod byr am tua 08:45-09:15 ar 27 Tachwedd, gyda thua tair troedfedd a hanner neu bedair droedfedd o ddŵr yn dod mewn i'r cartrefi yno.

Achosodd llif y dŵr mewn i'w chartref i Margaret Hughes foddi, a chafodd ei marwolaeth ei chadarnhau gan barafeddygon am 12:50 wedi i weithwyr y Gwasanaeth Tân ddarganfod ei chorff.

Yn dilyn cofnodi'r rheithfarn naratif, darllenodd y Cynghorydd John Wynne-Jones ddatganiad ar ran David Clayton, ŵyr Mrs Hughes: "Rydym ni'n credu y byddai Nain wedi gadael ei chartref pe bai rhywun gydag awdurdod wedi gofyn iddi wneud hynny.

"Roedd cyfathrebu drwy gydol dau ddiwrnod y llifogydd yn wael, ac mewn rhai sefyllfaoedd, yn bennaf oherwydd i'r heddlu fethu trosglwyddo gwybodaeth am Nain. Rydw i'n credu bod sawl gwers wedi'u dysgu drwy gydol y cwest, ond ni fydd hyn yn dod â Nain yn ôl."

Straeon perthnasol