Gŵyl i ddathlu bywyd y cyn Archdderwydd Jâms Niclas

Jams Niclas Image copyright other
Image caption Roedd Jâms Niclas yn Archdderwydd rhwng 1981 a 1984

Bydd gŵyl ddwyieithog yn cael ei chynnal yn Sir Benfro i ddathlu bywyd y bardd a'r cyn Archdderwydd Jâms Niclas.

Yn ôl trefnwyr yr ŵyl ddeuddydd, sy'n dechrau dydd Gwener yn Oriel y Parc yn Nhŷddewi, mae gobaith y bydd yr elfen ddwyieithog yn denu dysgwyr yr iaith.

Ganwyd Jâms Niclas yn Nhŷddewi yn 1928, ac fe enillodd y Gadair yn yr Eisteddfod Genedlaethol yn 1969. Bu'n Archdderwydd rhwng 1981 a 1984.

Bu hefyd yn Gofiadur yr Orsedd ac yn 2007 cafodd ei urddo yn Gymrawd yr Eisteddfod Genedlaethol, yr anrhydedd uchaf y gall yr Eisteddfod ei rhoi.

Hwyl a phleser

Yn ôl cydlynydd y digwyddiad, Glenys James, bydd yr ŵyl yn cynnwys cyfres o weithdai a sgyrsiau yn y Gymraeg a'r Saesneg, wedi'i seilio o gwmpas cerdd Jâms Niclas, 'Ffordd y Pererinion', am ffordd y pererinion i Dŷddewi.

"Gall siaradwyr Cymraeg hyderus ymuno â'r grwpiau cyfrwng Cymraeg a phwrpas y grwpiau Saesneg neu ddwyieithog yw caniatáu i'r rheiny sy'n dysgu Cymraeg ar unrhyw lefel neu'r rheiny sydd â diddordeb mewn ymuno ar eu lefel gallu personol," meddai Ms James.

"Diffyg hyder i ddefnyddio'r iaith yw'r prif anhawster sy'n wynebu dysgwyr heddiw, ond bydd arweinwyr y gweithdai yn caniatáu i bob aelod o'r grŵp i ddefnyddio cymaint o Gymraeg ag sydd o fewn eu gallu.

"Bydd y pwyslais yn gadarn ar hwyl a phleser."

Image copyright other
Image caption Bydd yr ŵyl yn dathlu bywyd y bardd Jâms Niclas

Ymhlith y rhai sy'n cymryd rhan yn yr ŵyl mae'r cyn Archdderwydd, Jim Parc Nest.

Fe fydd yn cymryd rhan mewn sgwrs ddywieithog ar fywyd a gwaith llenyddol Jâms Niclas.

Mae cyfres o weithdai hefyd wedi eu trefnu yng ngofal Dr Mererid Hopwood, Dr Dyfed Elis Gruffydd, Hedydd Hughes ac Eleri Roberts,

Disgyblion ysgol

Bydd pynciau trafod y gweithdai yn amrywio o ysgrifennu creadigol i ganeuon gwerin Sir Benfro.

Hefyd mae gweithdai celf wedi eu trefnu yn Festri Taberancl y ddinas ar gyfer disgyblion ysgolion lleol, o dan arweiniad yr artist Sarah Williams ac Aelwen Lee James.

Ychwanegodd Emma Bowen, Rheolwr Dros Dro Oriel y Parc: "Mae gan ei gerdd 'Ffordd y Pererinion' gyswllt arbennig ag Oriel y Parc, gyda phennill wedi'i ysgythru i'r ddaear yn y clos ger carreg Dydd Gŵyl Dewi.

"Comisiynwyd Jâms Niclas gan Awdurdod y Parc Cenedlaethol i ysgrifennu englynion, cadwyn draddodiadol o gerddi byrion, pan roedd Oriel y Parc wrthi'n cael ei hadeiladu."