Pennaeth am ailedrych ar dargedau'r Gwasanaeth Ambiwlans

Ambiwlansys Image copyright BBC news grab
Image caption Dyw Gwasanaeth Ambiwlans Cymru ddim wedi gallu cyrraedd y nod, 65% o alwadau mwya' brys, ers bron i ddwy flynedd

Mae pennaeth newydd Ymddiriedolaeth Gwasanaethau Ambiwlans Cymru wedi dweud wrth raglen Manylu ar BBC Radio Cymru fod angen edrych o'r newydd ar dargedau ymateb.

Daw hyn wedi i darged dadleuol y galwadau mwya' brys gael ei fethu am bron i ddwy flynedd.

Y nod ydi cyrraedd 65% o'r galwadau yma o fewn wyth munud.

Image caption Cafodd Tracy Myhill ei phenodi wedi i Elwyn Price-Morris adael ei swydd

Dywedodd Tracy Myhill yn ei chyfweliad cynta' ers dechrau ei swydd fel prif weithredwr dros dro: "Mae angen edrych ar y targed ac mae'n rhaid inni wneud yn siwr mai dyma'r targed cywir er mwyn sicrhau diogelwch ac ansawdd y gwasanaeth i'r cyhoedd.

"Ond mae'n anodd gwneud hynny gan ein bod ni'n methu â chyrraedd y nod ar hyn o bryd. Mae'n rhaid inni felly weithio gyda'n gilydd i wella'r sefyllfa cyn y gallwn ni newid unrhyw dargedau."

Mae'r rhaglen yn datgelu fod y gwasanaeth wedi methu â chyrraedd y targed unwaith eto ym mis Medi - 58.9% ydi'r ffigwr. Roedd hynny ychydig yn well na chanran mis Awst, 56.9%.

Ond yn ystod y ddwy flynedd ddiwethaf dim ond unwaith mae'r gwasanaeth wedi cyrraedd 65%, targed Llywodraeth Cymru.

Profiad teulu

Mae teulu'r ddiweddar Janet Evans o Ddolgellau yn gwybod yn iawn pa mor anodd ydi'r profiad o aros am ambiwlans.

Fis Rhagfyr y llynedd fe gafodd Mrs Evans, oedd yn 86 oed, godwm yn ei chartref ac fe gymerodd yr ambiwlans tua awr a hanner i gyrraedd o Fangor.

Ei merch, Rhian, oedd yn gofalu amdani ar y pryd.

"Mi 'nes i ffonio ddwy - os nad tair - gwaith a Mam mewn poen yn methu â symud hefo'i gwddw. Ein dwy yno, yn disgwyl am bron i awr a hanner i'r ambiwlans ddod."

Yn y pen draw, cafodd Mrs Evans ei chludo i Ysbyty Bronglais, Aberystwyth, lle bu'n rhaid iddi ddisgwyl mewn ciw am ddwy awr cyn cael gwely ar ward.

Does 'na ddim awgrym mai'r oedi oedd yn gyfrifol am farwolaeth Mrs Evans ym mis Ebrill eleni - dri mis wedi iddi hi ddisgyn.

Ond mae Ymddiriedolaeth Ambiwlansys Cymru wedi cadarnhau eu bod nhw wedi derbyn cwyn am yr oedi ac mae ymchwiliad bellach yn cael ei gynnal.

Image caption Mae'r ystafell reoli yn Llanfairfechan yn un o dair canolfan yng Nghymru sy'n ateb 250,000 o alwadau yn flynyddol

'Ofn siarad'

Mae Manylu wedi siarad â nifer o barafeddygon ynglŷn â phroblemau'r gwasanaeth. Doedd y mwyafrif ddim yn fodlon siarad yn gyhoeddus oherwydd eu pryder y byddai'r ymddiriedolaeth yn eu disgyblu.

Mi ddywedodd sawl un fod gweithwyr yn dioddef o straen enbyd ac nad oedd cyrraedd nifer helaeth o alwadau brys o fewn wyth munud yn ymarferol.

Fe gytunodd un o'r parafeddygon i gael ei gyfweld yn ddienw.

"'Dan ni wedi cael ein warnio i beidio siarad hefo'r press. 'Dan ni wedi cael ein bygwth os 'dan ni'n siarad hefo'r press - mae'n instant dismissal so 'dan ni ddim i fod i siarad hefo chi," meddai.

'Gwrando ar staff'

Gwadu'r cyhuddiad yma'n bendant mae pennaeth yr ymddiriedolaeth, Tracy Myhill.

Image caption Sarah a Rhian Evans yn hel atgofion am eu mam Janet Evans

"Dwi ddim yn gwahardd staff ambiwlans rhag siarad - a 'dwi ddim yn meddwl y dylia nhw gael eu gwahardd. 'Dwi'n awyddus i wrando ar staff a chlywed yr hyn sydd ganddyn nhw i'w ddweud.

"Ond mae 'na drefn yna i gefnogi pobl a phrosesau i'w dilyn. Ond os ydi pobl yn dewis deud eu deud heb ddod aton ni'n gynta' dwi ddim yn meddwl bod hynny o fudd i neb."

Hel atgofion

Yn Sir Feirionnydd mae Rhian a Sarah Evans yn dal i hel atgofion am eu mam. Maen nhw wedi penderfynnu rhannu eu profiad â BBC Cymru er mwyn ceisio gwneud yn siŵr nad ydi eu hunllef yn cael ei hailadrodd.

"Dwi'n gwneud hyn - yn siarad hefo chi - i helpu henoed Gwynedd er mwyn sicrhau nad ydi hyn yn digwydd i neb arall. Be' aeth mam drwyddo fo - faswn i ddim isho iddo fo ddigwydd i neb arall," meddai Rhian Evans.

Bydd rhaglen Manylu yn cael ei darlledu am 12:30 ddydd Iau, 23 Hydref, ar BBC Radio Cymru, gydag ailddarllediad ddydd Sul, 26 Hydref, am 19:00.

Straeon perthnasol

Hefyd ar y BBC

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.