Toriad cyllideb yn 'siom' i Gyngor Celfyddydau Cymru

Under Milk Wood, Ballet Cymru Image copyright Ballet Cymru
Image caption Mae Ballet Cymru yn un o'r sefydliadau sy'n derbyn grantiau gan y Cyngor Celfyddydau

Mae Cyngor Celfyddydau Cymru (CCC) wedi dweud ei fod wedi ei "siomi" gyda'r ffaith y bydd toriad pellach o £300,000 i'w gyllideb yn ystod y flwyddyn ariannol hon.

Mewn llythyr gafodd ei weld gan BBC Cymru, dywedodd cadeirydd CCC, yr Athro Dai Smith, y bydd sefydliadau sy'n dibynnu ar CCC am gyllid yn parhau i dderbyn eu grantiau eleni, ond bod y dyfodol yn fwy ansicr.

Cafodd CCC wybod gan Lywodraeth Cymru ym mis Awst eu bod yn wynebu toriad o £300,000 i'w cyllideb o £33.14m. Cyllid newydd y cyngor yw £32.84m.

Fe ysgrifennodd yr Athro Smith at sefydliadau ddydd Llun, ar ôl i CCC drafod lleihad yn eu cyllideb.

'Wedi siomi'

Gan ddefnyddio arian sydd wedi ei glustnodi gan Lywodraeth Cymru, mae CCC yn darparu grantiau blynyddol i 69 o sefydliadau sy'n cynnwys Opera Genedlaethol Cymru, y National Theatre Wales a Ballet Cymru.

Mae hefyd yn darparu arian y Loteri i'r sector celfyddydau ar gyfer prosiectau arbennig.

Image caption Cafodd Sioe Mamtez ei chynhyrchu gan y National Theatre, sydd hefyd yn derbyn cyllid gan y Cyngor

Yn ei lythyr, dywedodd: "Wrth gwrs roedd y cyngor wedi'i siomi bod lefel arian Cyngor Celfyddydau Cymru eleni wedi'i dorri gan £300,000 arall.

"Roedd y cyngor hefyd yn ymwybodol iawn o'r problemau posibl a fyddai'n gallu codi oherwydd y toriad hwn yn enwedig o gofio pa mor hwyr yn y flwyddyn y mae'r toriad yn dod a chwithau wedi ymrwymo i'ch rhaglenni."

'Penderfyniad anodd'

Bydd CCC yn ceisio amsugno'r lleihad mewn arian, ond rhybuddiodd yr Athro Smith bod y toriadau sydd wedi eu hawgrymu ar gyfer y flwyddyn nesaf yn "cynrychioli mwy o her", ac y byddai'n "anodd osgoi pasio'r holl, neu ran, o'r toriad i'r portffolio".

Dywedodd yr Athro Smith bod "her galed iawn" i'w hwynebu yn y dyfodol, ac y bydd rhaid i CCC a'r sefydliadau y mae'n eu cefnogi ddibynnu yn fwy ar greu incwm ac arallgyfeirio er mwyn lleihau effaith toriadau pellach.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Cafodd Cyngor Celfyddydau Cymru wybod ganddo ni ym mis Awst am yr angen i leihau eu cyllideb ar gyfer 2014-15 o £300,000.

"Mae'r penderfyniad anodd yma yn adlewyrchu'r her sydd gyda ni o ran ein cyllideb, yn dilyn toriadau gan Lywodraeth y DU - gyda'n cyllideb ni £1.5bn yn is mewn termau real yn 2015-16 nac yn 2010-11.

"Rydyn ni'n gwerthfawrogi'r anhawster o wneud newidiadau o fewn y flwyddyn ac rydyn ni wedi bod yn monitro'r gwariant ar draws pob adran, ond mae angen blaenoriaethu i gwrdd â phwysau cynyddol ar draws y llywodraeth."

Image copyright Welsh National Opera
Image caption Gall adolygiad o fuddsoddiad y Cyngor olygu nad yw cynhyrchiadau fel yr un yma gan yr Opera Genedlaethol fynd yn eu blaen

Adolygu buddsoddiad

Yn 2015, bydd CCC yn cynnal adolygiad buddsoddiad, fydd yn ystyried pa sefydliadau sy'n derbyn arian a faint o arian y maen nhw'n ei gael.

Yn dilyn yr adolygiad diwethaf yn 2010, collodd sawl sefydliad llawer o'u cyllideb, tra bod eraill, fel Theatr Gwent, wedi cau yn gyfan gwbl.

Yn ei lythyr at gadeiryddion y sefydliadau sy'n derbyn arian, dywedodd yr Athro Smith y byddai CCC yn cyhoeddi manylion pellach am yr adolygiad ym mis Rhagfyr, ond bod angen "modelau newydd o fuddsoddi" a "strwythurau gwahanol".

"Bydd mwy a mwy o bwysigrwydd yn glynu wrth gynhyrchu incwm ac amrywiaethu - i ni yn ogystal â chi.

"Bydd yn rhaid i ni felly feddwl yn wahanol am sut yr ydym yn defnyddio arian y cyhoedd sydd yn ein gofal.

"Mae'n debygol y byddwn am archwilio modelau newydd o fuddsoddi, cyfleoedd rhannu a chydweithio, efallai hyd yn oed ystyried gwahanol strwythurau sefydliadol, os mai dyna'r ffordd ymlaen o ran cynyddu effeithiolrwydd gweithredu a threth."

Straeon perthnasol