Adolygiad Catrin Beard o'r wasg a'r blogiau Cymraeg

Ffrwythau a llysiau Image copyright Thinkstock; Getty Images
Image caption Mae mis Tachwedd yn fis figan, ond mae Bethan Williams wedi galw am gymedroldeb

Mae'n fis rhywbeth byth a hefyd, ac o fory ymlaen, mis Tachwedd, mae'n fis figan, gyda mudiadau'n annog pobl i wneud ymdrech i fod yn figan am o leiaf ran o'r cyfnod.

Ar wefan Ffrwti mae Bethan Williams yn trafod figaniaeth, ac yn galw am gymedroldeb.

Mae syniad gan bobl yn aml meddai fod llysieuwr neu figans yn ymwrthod yn llwyr gyda phopeth, yn rhoi ein hunain mewn bocs a ddim yn 'cael' bwyta neu yfed pethau am ei fod yn erbyn rhyw reolau.

Ond na, dewis yw e.

Yn yr un ffordd, meddai, gall rhywun ddewis peidio bwyta neu yfed rhai pethau ond peidio bod yn feji neu yn figan llwyr; ac mae'n holi beth sy'n bod ar hynny?

Nid creu llond llaw o figans strict sy'n ymwrthod yn llwyr yw'r nod, ond ystyried anifeiliaid, y byd a ni'n hunain drwy'n ffordd o fyw. A gwneud beth allwn ni i gael yr effaith leiaf posibl ar y pethau hyn.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae Twm Morys yn amau y byddai dathliadau canmlwyddiant ers geni Dylan Thomas yn destun embaras iddo.

Ond os yw hi'n fis figan, mae'n ymddangos ei bod yn flwyddyn Dylan Thomas, gyda dathliadau bondigrybwyll ei ganmlwyddiant yn cyrraedd penllanw'r wythnos hon.

Ar wefan Cymru Fyw mae Twm Morys yn edrych ar y bardd, ei gyfraniad a'r dathliadau.

Nid bai Dylan ei hun ydi'r miri, meddai - ac mae'n amau y byddai'n embaras iddo. Ond yn ôl Twm, dydi o ddim yn troi yn ei fedd, chwaith.

Sut mae'n gwybod hynny?

Mi ddywedodd y gyrrwr tacsi wrtho ar y ffordd i Dalacharn ei fod yn nabod y dyn agorodd fedd Dylan ym 1994 er mwyn i'w wraig Caitlin gael gorwedd efo fo.

Yn ôl y torrwr beddau, doedd dim corff yno.

Image copyright Getty Images
Image caption Mae talaith Nevada, sy'n cynnwys Las Vegas, wedi cyfreithloni priodasau hoyw.

Tybed ydi o felly yn Las Vegas gydag Elvis, sydd yn ôl rhai pobl yn dal i fod yn fyw ac iach yn rhywle… ac o sôn am Las Vegas, mae blog Anffyddiaeth yn nodi bod talaith Nevada wedi cyfreithloni priodasau hoyw.

Efallai ei bod yn syndod meddai, nad oedd Las Vegas, o bob man, yn caniatáu hynny'n barod; wedi'r cyfan, roedd priodi am bedwar y bore, yn feddw dwll, â rhywun rydych newydd ei gyfarfod y noson honno, yng nghwmni Elvis ar gefn tandem, yn cyd-fynd yn barchus ac urddasol â'r syniad o briodas draddodiadol mae'n debyg, cyn belled nad oedd gan y darpar-gymar yr un math o organau rhywiol.

Bid a fo am hynny, mae'r blogiwr yn hapus bod y dalaith lle cafodd yntau'r fraint o briodi ei wraig bellach wedi cymryd y cam pwysig hwn.

Image caption Cofeb i'r Holocaust ym Merlin

Mae Lefi Gruffudd yn un sy'n mwynhau tynnu blewyn o drwyn yn y Western Mail ar ddydd Sadwrn, ond mae ei golofn yr wythnos hon yn un a ddylai aflonyddu pob un ohonon ni.

Nid yn aml yn ôl Lefi, mae Cymro gwyn o ganolbarth Cymru'n derbyn sarhad oherwydd ei dras.

Ond bythefnos yn ôl roedd Lefi ym mhrifddinas Cymru, yn dilyn ei wlad yn chwarae pêl-droed ac wrth sgwrsio ar ôl y gêm, dywedodd ffrind i ffrind wrtho mewn modd digon sarhaus y byddai wedi bod yn Auschwitz rai degawdau'n ôl, a hynny am fod ganddo waed Iddewig.

Cafodd Lefi gymaint o sioc fel nad oedd yn gwybod sut i ymateb.

Beth ddylai wneud? Taflu peint drosto? Neu esbonio fod ei hen fam-gu wedi'i lladd yng ngwersyll rhyfel Ravensbruk? Neu ddweud rhywbeth dan ei wynt a cherdded bant?

Yr ola ddigwyddodd, wrth gwrs, meddai.

Ond y peth gwaethaf does bosib yw ei fod wedi cael ei roi yn y fath sefyllfa yn y lle cyntaf a hynny ym mhrif ddinas Cymru.