Cwestiynu cyfrifoldeb Carwyn dros y Gymraeg

Carwyn Jones Image copyright Getty Images
Image caption Mae Comisiynydd y Gymraeg wedi cwestiynu ai'r Prif Weinidog, Carwyn Jones, yw'r person cywir o fewn y llywodraeth i fod yn gyfrifol am y Gymraeg.

Mewn cyfweliad â Newyddion 9 mae Comisiynydd y Gymraeg wedi cwestiynu ai'r Prif Weinidog, Carwyn Jones, yw'r person cywir o fewn y llywodraeth i fod yn gyfrifol am yr iaith.

Awgrymodd Meri Huws ei bod hi'n amser i weinidog arall, gyda llai o ddyletswyddau o ddydd-i-ddydd, fod yn gyfrifol am y Gymraeg.

Roedd y Comisiynydd yn ymateb i lythyr gafodd ei anfon gan Bwyllgor Cymunedau, Cydraddoldeb a Llywodraeth Leol y Cynulliad at y Prif Weinidog yr wythnos diwethaf, gan godi nifer o bryderon am effaith toriadau ariannol ar y Gymraeg a'r diffyg statws i'r iaith yn y Mesur Cynllunio.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru eu bod wedi ymrwymo i hyrwyddo'r iaith Gymraeg a'i gweld yn ffynnu. Mewn datganiad, dywedodd Llywodraeth Cymru bod yr iaith wrth galon y llywodraeth fel rhan o bortffolio'r Prif Weinidog.

Mwy o amser i'r Gymraeg

Yn y cyfweliad dywedodd y Comisiynydd bod 'na fanteision o gael y Prif Weinidog yn gyfrifol am y Gymraeg.

Yn ôl Meri Huws: "Mae cael y Prif Weinidog yn gyfrifol am y Gymraeg yn rhoi statws i'r gwaith hwnnw, gan sicrhau bod 'na sylw'n cael ei roi i'r iaith ar y lefel uchaf o fewn y Cabinet."

Ond aeth ymlaen i ddweud bod Carwyn Jones yn ddyn prysur iawn, gan orfod rhoi ystyriaeth i bob elfen o'r portffolio, ac efallai ei bod hi, felly, yn bryd cael rhywun a fyddai'n gyfrifol am y Gymraeg yn unig. Rhywun gyda llai o gyfrifoldebau o ddydd-i-ddydd.

Mae'r Comisiynydd yn credu "bod angen darganfod rhywun sy'n gallu rhoi mwy o amser i'r Gymraeg."