Llywodraeth yn rhoi £10 miliwn i wella gofal sylfaenol

Ysbyty
Image caption Bydd Llywodraeth Cymru yn darparu cronfa gofal sylfaenol o £10 miliwn i gefnogi'r cynllun newydd.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi cynllun newydd i wella gwasanaethau gofal sylfaenol.

Mae gofal sylfaenol yn cynnwys meddygon teulu, optegwyr a deintyddion, a dyma'r gwasanaethau cyntaf y mae'r rhan fwyaf ohonom ni yn cysylltu gyda nhw yn y gwasanaeth iechyd.

Mae'r cynllun pedair blynedd newydd i fod i sicrhau bod y mwyafrif helaeth o wasanaethau gofal sylfaenol yn cael eu darparu yn y gymuned, a bod cleifion yn derbyn gwasanaethau yn gynt.

Bwriad y cynllun, sy'n cael ei lansio gan y Dirprwy Weinidog Iechyd, Vaughan Gething, yw datblygu gwasanaethau gofal sylfaenol gan yr holl fudiadau a gwasanaethau mewn cymunedau sy'n gallu helpu i wella safon gofal yn y cartref, neu mor agos i'r cartref â phosibl.

Gofal yn y gymuned

Bydd Llywodraeth Cymru yn darparu cronfa gofal sylfaenol o £10 miliwn i gefnogi'r cynllun newydd.

Mae Llywodraeth Cymru yn gobeithio y bydd y cynllun newydd yn mynd i'r afael â'r hyn sy'n achosi salwch, yn atal pobl rhag ymweld â'r ysbyty'n ddi-angen, yn cefnogi pobl sydd wedi ymweld â'r ysbyty i ddychwelyd adref ac ysgogi a chefnogi pobl gyda chyflyrau cronig ac afiechydon hir-dymor i reoli eu hiechyd yn y cartref.

Y bwriad yw datblygu'r gweithlu gofal sylfaenol er mwyn gallu darparu'r mwyafrif o ofal yn agosach i gartrefi cleifion, a symud adnoddau o ysbytai ac i gymunedau.

Dadansoddiad Owain Clarke, Gohebydd Iechyd

Image caption Meddygon teulu yw cyswllt cyntaf nifer fawr o bobl gyda'r gwasanaeth iechyd, ond mae pryder nad oes digon o feddygon yng Nghymru

Mae'r galw am wasanaethau iechyd yn cynyddu drwy'r amser - o boblogaeth o 3m, mae 19m o gysylltiadau rhwng cleifion a gwasanaethau gofal sylfaenol bob blwyddyn.

Yn ogystal, mae meddyginiaethau newydd a byw yn iachach, mae mwy o bobl nac erioed o'r blaen yn byw hefo cyflyrau hirdymor fel diabetes a dementia - sy'n rhoi mwy o straen y gwasanaeth iechyd.

Ac mae Llywodraeth Cymru yn ei chael hi'n anodd delio gyda'r galw - does dim digon o feddygon teulu mewn sawl ardal, gyda phrinder meddygon newydd i gymryd y swyddi.

Heddiw mae Llywodraeth Cymru yn lansio cynllun i geisio gwella ac ailstrwythuro gofal sylfaenol.

Erbyn 2018, fe ddylai dderbyn profion a thriniaethau adre neu'n agos at adre a hynny'n fwy cyflym, ac fe ddylen ni gyd erbyn hynny fod yn gallu gweld eu cofnodion meddygol a chynlluniau gofal ar-lein.

Dylai meddygfeydd weithio'n agosach gyda nyrsys a dylai staff eraill dderbyn hyfforddiant pellach.

Ac yn ôl y cynllun dylid cyflwyno mesurau newydd i'w gwneud hi'n haws i ddenu meddygon teulu i ddod i weithio yma ac annog rhai sy'n hyfforddi yma i aros. Mae Coleg Brenhinol y Meddygon Teulu wedi croeso gofalus i'r arian ychwanegol.

'Pwerdy GIG Cymru'

Dywedodd Mr Gething: "Bydd y cynllun pedair blynedd newydd hwn yn helpu i sicrhau a gwella gwasanaethau gofal sylfaenol ar draws Cymru, gan sicrhau mai gofal sylfaenol yw pwerdy GIG Cymru.

"Ein nod yw gwella ansawdd a mynediad at ofal sylfaenol, gan alluogi mwy o bobl i gael triniaeth a gofal yn agosach i'w cartrefi; helpu pobl i ofalu amdanyn nhw eu hunain, ac yn y pen draw, osgoi anfon pobl yn ddiangen ac yn amhriodol i'r ysbyty os yw hynny'n bosibl.

"Mae gofal sylfaenol yn faes lle gallwn wneud yr effaith fwyaf o ran mynd i'r afael â'r heriau iechyd sylweddol sy'n ein hwynebu ni fel cenedl."

Straeon perthnasol