Golygon ar yrfa ym myd drama

Martin Vick (chwith), Snooks Brothers Bank (Hijinx Theatre) Llun: Malwina Matusiewicz Image copyright Malwina Matusiewicz
Image caption Mae pob un o gynhyrchiadau cwmni Hijinx yn cynnwys actorion ag anableddau dysgu

Mae cwrs newydd sbon wedi dechrau yng ngogledd Cymru - y cynta' o'i fath yn yr ardal - i hyfforddi actorion ifanc sydd ag anableddau dysgu.

Bydd yr 13 o fyfyrwyr sy'n cael eu hyfforddi yn Academi Hijinx, yn Theatr Scala, Prestatyn, yn dysgu sgiliau perfformio gan gynnwys theatr corfforol, gwaith byrfyfyr, a gwaith masg a chlown.

Un o amcanion cwmni theatr Hijinx yw ei gwneud hi'n haws i bobl ag anableddau dysgu ddilyn gyrfaoedd mewn drama, heb wynebu y rhwystrau arferol neu ddiffyg darpariaeth ar eu cyfer.

Yr un ym Mhrestatyn yw'r Academi gynta' o'i bath yng ngogledd Cymru, ac mae'n ffrwyth llafur partneriaeth rhwng gwasanaethau cymdeithasol siroedd y gogledd. Gall myfyrwyr cymwys wneud cais am nawdd gan eu hawdurdod lleol.

Meddai Cyfarwyddwr Gweithredol Hijinx, Clare Williams: "Rydym wedi creu'r Academi i sicrhau fod perfformwyr addawol sydd ag anableddau dysgu yn cael platfform i ddatblygu a dangos eu gallu a'u sgiliau anhygoel.

"Rydym wedi gweld cynnydd gwych yn ein myfyrwyr yn ein canolfan yng Nghaerdydd ac allwn ni ddim aros i ddechrau'r siwrne gyda'r myfyrwyr newydd yn y gogledd."

Un o'r myfyrwyr cynta' i wneud y cwrs ym Mhrestatyn yw Wiliam Young, o Gaergybi. Mae Wiliam ar y spectrwm awtistig ac hefyd ag anableddau dysgu yn sgil cyflwr o'r enw Agenesis of the Corpus Callosum (ACC), sy'n golygu bod rhan o'i ymennydd ddim wedi datblygu.

Fe wnaeth BBC Cymru Fyw holi ei fam, Jane Young, gan ofyn iddi pa mor bwysig yw cyrsiau fel hyn?

Image copyright Michael Wiggin
Image caption Mae Wiliam Young yn gobeithio dilyn gyrfa actio yn y dyfodol

"O mae'n bwysig ofnadwy. Da ni mor excited am y peth - dwi methu rhoi'r peth mewn geiriau bron. Da ni wedi bod eisiau rhywbeth fel hyn yn y gogledd ers blynyddoedd maith.

"Mae 'na ddigon o bethau yn yr ardal o ran chwaraeon ac ati, ond dim byd fel hyn. Mae drama yn gallu bod mor dda i bobl 'efo anableddau dysgu, awtistiaeth ac yn y blaen."

Pam bod drama yn gallu bod yn gyfrwng mor dda i bobl ag anableddau dysgu?

"Mae 'na grwpiau drama yn y gymuned ac mae Wiliam wedi bod 'efo'r rheiny ond methu symud 'mlaen 'efo nhw wedyn.

"Ond mae 'na bob mathau o betha' ar gael 'efo Hijinx - mae'n cael dysgu lot - pethau fel sgiliau cyfathrebu, cyswllt llygaid addas, iaith y corff, cymryd tro mewn grŵp, rheolaeth amser, disgyblaeth.

"Mae pethau fel 'na i gyd yn bwysig iawn i bobl ag anableddau dysgu."

Sut dechreuodd diddordeb Wiliam mewn actio?

"Mae Wiliam wedi bod eisiau actio ers pan oedd o'n blentyn bach. Roedd o'n gwneud lot o ddrama tra yn Ysgol Uwchradd Bodedern, ac wedym mi aeth i goleg preswyl ger Yr Amwythig a gwneud drama'n fanno.

"Pan orffenodd o yno, mi gath gynnig i fynd i astudio drama yn y Phoenix College ond doedd 'na ddim nawdd ar gael i dalu am y cwrs a roedd rhaid iddo fo ddod 'nôl i Ynys Môn.

"Mae'n gwneud 'chydig 'efo grwpiau drama yn lleol, fel Alleni. Mae'n hawdd iawn i rai fel fo, sydd ag anableddau dysgu, i fynd mewn i fywyd arall, chwarae rhan cymeriad arall. Mae'n fwy nag escapism.

"Mae Wiliam yn ffeindio hi'n anodd iawn i fynegi'i hun, mae o'n siarad mewn repertoire. Fedar o ddim dechrau trafodaeth ei hun. Mae'n siarad am betha' mae ganddo fo ddiddordeb ynddyn nhw, ond dydy o ddim yn gallu cyfathrebu am fywydau pobl eraill, dydy'r sgiliau ddim yna - ac mae rhywbeth fel drama yn mwy na helpu hefo hynny."

Image copyright Jorge Lizalde
Image caption Mae Academi debyg yng Nghaerdydd eisoes wedi llwyfannu cynhyrchiadau

Soniwch fwy wrthon ni am gwrs Hijinx, ac am obeithion Wiliam yn y dyfodol?

"Mi fydd Wiliam yn mynd ddwywaith yr wythnos i Brestatyn, dyddiau Llun a Mawrth, am 50 wythnos o'r flwyddyn. Mae'n rhywbeth parhaol nes bydd o'n dewis rhoi'r gorau iddi. Mae 'na diwtoriaid o bob man yn dwad yno, ac mae ganddyn nhw brofiad helaeth, mae'n debyg, o weithio 'efo rhai sydd ag anableddu dysgu.

"Y gobaith ydy y bydd ganddo gyfle i gael ei gyflogi ym maes actio yn y diwedd. Mae 'na lot o rai sy' wedi bod ar gyrsiau tebyg yn y de wedi cael cyfweliadau 'efo rhaglenni fel Casualty ac ati.

"Mae'n brofiad ac yn gyfle anhygoel - ac mae Wiliam yn sylweddoli y bydd yn golygu gwaith caled a bod angen bod yn selog. Ond wir, mae o wedi bod fel manna o'r nefoedd!"

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.