Cartrefi gofal: 'Safon bywyd annerbyniol'

cartref gofal

Mae ansawdd bywyd gormod o bobl hŷn sy'n byw mewn cartrefi gofal "yn annerbyniol" yn ôl Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru.

Daw adroddiad y comisiynydd yn dilyn yr adolygiad mwyaf erioed o'i fath, ar ansawdd bywyd a gofal pobl hŷn sy'n byw mewn cartrefi gofal yng Nghymru.

Daeth yr adolygiad i'r casgliad nad yw nifer o bobl hŷn sy'n byw mewn cartrefi gofal, yn gallu gwneud yr hyn sy'n bwysig iddyn nhw mwyach, maen nhw'n colli'r gallu i ddewis a rheoli eu bywydau.

Roedd pryder hefyd am eu hanghenion emosiynol a'u hawliau sylfaenol.

Mae'r adolygiad hefyd yn pryderu nad yw'r gofal mewn sawl cartref gofal yng Nghymru yn cwrdd ag anghenion unigolion, a'u bod yn canolbwyntio yn hytrach ar agwedd bod un math o ofal yn addas i bawb, a all gael effaith sylweddol ar ansawdd bywyd pobl hŷn sy'n byw mewn gofal preswyl a gofal nyrsio.

Nifer o ffactorau

Roedd yr Adolygiad yn edrych ar nifer o ffactorau a all gael effaith ar ansawdd bywyd pobl hŷn sy'n byw mewn cartrefi gofal, yn cynnwys:

  • cyfranogi cymdeithasol,
  • awyrgylch y cartref gofal,
  • mynediad i ofal iechyd,
  • diet,
  • gallu a hyfforddiant staff,
  • comisiynu gwasanaeth, rheoli ac arolygu.

Er mwyn casglu gwybodaeth ar gyfer yr adolygiad, fe ymwelodd y comisiynydd a'i thîm o arbenigwyr â 100 o gartrefi gofal ar draws Cymru yn ddirybudd.

Yn ogystal, fe gasglodd y comisiynydd dros 2,000 o ymatebion i holiaduron gan breswylwyr cartrefi gofal a'u teuluoedd a chasglu tystiolaeth llafar ac ysgrifenedig gan gyrff cyhoeddus, darparwyr gofal ac arbenigwyr mewn darpariaeth gofal.

Dywedodd Sarah Rochira, Comisiynydd Pobl Hŷn Cymru:

"Er bod fy Adolygiad wedi canfod enghreifftiau gwych o ofal ble mae'r unigolyn wirioneddol yn ganolog, sy'n galluogi ac yn grymuso gofal sy'n rhoi'r canlyniadau gorau i bobl hŷn, mae amrywiaeth sylweddol ar draws Cymru sy'n golygu bod gan ormod o bobl hŷn sy'n byw mewn cartrefi gofal ansawdd bywyd annerbyniol.

"Mae'r adroddiad ar fy Adolygiad felly am i'r holl gyrff priodol, o ganlyniad i ofynion gweithredu fy Adolygiad, gyflawni'r newidiadau angenrheidiol yn y cartrefi gofal a sicrhau bod ansawdd bywyd yn ganolog i ddarpariaeth gofal preswyl a gofal nyrsio ledled Cymru."

'Y gofal gorau'

Ychwanegodd y Comisiynydd:

"Mae'n anodd darllen canlyniadau fy Adolygiad, ond wrth beidio â chydnabod y newidiadau angenrheidiol, rydym yn tanseilio'r gofal da sydd ar gael ac yn rhwystro ein hunain rhag darparu'r gofal gorau ar gyfer yr holl bobl hŷn.

"Mae'n hanfodol bod y gofynion gweithredu yn cael eu hateb i sicrhau bod ansawdd bywyd yn ganolog i'r system cartrefi gofal, ar bob lefel o gomisiynu i ddarparu gofal ar y llinell flaen.

"Rwyf yn deall na fydd hi'n dasg hawdd o ystyried y cyfyngiadau ariannol presennol, ond mae fy Adolygiad yn amlinellu'n glir beth fydd effaith methu â llwyddo i'w chyflawni ar y bobl sy'n byw mewn cartrefi gofal, a dyna'r pris i'w dalu pan geir methiannau, sydd yn bris rhy uchel i ormod o bobl."

Straeon perthnasol