IS: Yr effaith ar Gymry

is Image copyright AP
Image caption Milwyr IS yn gyrru cerbydau arfog drwy ddinas Raqqa yn Syria.

Mae rhaglen materion cyfoes Radio Cymru yr wythnos yma yn clywed sut mae'r ffaith fod hyd at 500 o bobol o Brydain wedi teithio i Syria er mwyn ymladd fel jihadwyr yn effeithio ar fywydau Mwslemiaid yng Nghymru.

Gydag adroddiadau am fudiadau eithafol fel y mudiad sy'n galw ei hun yn Wladwriaeth Islamaidd (IS) yn herwgipio a thorri pennau gwystlon, mae rhai Mwslemiaid yn ofni bod pobol yn y gymuned ehangach yn credu mai eithafwyr ydynt hwythau hefyd.

Fe ddaeth IS i'r amlwg yng Nghymru yn gynharach eleni ar ôl i dri o ddynion ifanc o Gaerdydd deithio i Syria i ymladd gyda nhw fel jihadwyr, a hynny heb yn wybod i'w rheini.

Mae Sian Messmah, gwraig Fwslemaidd sydd yn fam i dri o blant yn cydymdeimlo'n fawr gyda theuluoedd y rhai sydd wedi mynd yno. Ond wrth i'r llywodraeth geisio gwahardd pobl sydd wedi mynd i ymladd dramor rhag dod yn ôl i Brydain, mae hi'n credu bod jihadwyr ifanc yn cael eu beirniadu'n rhy llym.

"Mae'r rhai ifanc 'ma sy'n mynd allan yna, yn gwneud yn union be' wnaeth pobol pan aethon nhw i gefnogi'r Sbaenwyr yn ystod y rhyfel, a doedd neb yn galw'r rheiny yn unrhyw beth ond pobol oedd yn gwneud rhywbeth yn erbyn peth oedden nhw'n teimlo oedd ddim yn iawn," meddai.

Image caption Mae Amira El Krouf yn ofni bod pobl yn y gymuned ehangach yn credu mai eithafwyr ydi pob persom Mwslim

'Crefydd o gariad'

Mae Amira El Krouf o ardal Bae Colwyn, yn ferch i Imam - arweinydd Mwslemaidd sy'n cyfateb i weinidog mewn capel Cristnogol.

Mae Amira yn dweud mai "crefydd o gariad, elusen a charedigrwydd ydi Islam.

Ond mae agweddau carfan fach o eithafwyr wedi dod yn flaenllaw" - ac yn ei barn hi, hynny yn bennaf sy'n cael ei ddangos ar y cyfryngau.

Tra bod datblygiad IS wedi ei wreiddio yn yr anhrefn yn Syria yn sgil y rhyfel cartref yno, ac yn y gwagle gwleidyddol mewn rhannau o Iraq ers disodli Saddam Hussein, mae'r mudiad wedi llwyddo i ddenu nifer o ymladdwyr o'r gorllewin.

Defnydd o'r wê

Mae IS hefyd yn gwneud defnydd soffistigedig o'r we i ddenu dilynwyr, ac yn ôl Geraint Whittaker, myfyriwr ymchwil sy'n astudio cymunedau Mwslemaidd yng Nghymru, mae'n ymddangos mai pobl nad ydyn nhw'n teimlo'n gartrefol o fewn eu cymunedau eu hunain sydd fwyaf tebygol o ymuno.

"Dwi'n credu eu bod nhw'n teimlo'n unig y rhan fwyaf o'r amser - a ddim yn teimlo eu bod yn perthyn i Gymru nac i Brydain nac i'r cymunedau Moslemaidd maen nhw'n rhan ohonyn nhw, felly maen nhw'n edrych am ffordd arall o gael rhyw fath o lais," meddai.

Mae Geraint Whittaker yn honni bod 'na fwy o ymosodiadau ar Fwslemiaid yn Ne Cymru ers yr ymosodiad ar Ganolfan Fasnach y Byd ar Medi 11, 2001.

Mae'n rhybuddio fod modd i ragfarn a hiliaeth gyflyru mwy ohonyn nhw i gefnogi, neu hyd yn oed i ymuno a grwpiau eithafol.

Mae Manylu yn cael ei ddarlledu am 12.30, ddydd Iau Tachwedd 13.