Canolfannau cyswllt 'mewn perygl o gau'

Rhiant a phlant Image copyright Getty Images
Image caption Mae canolfannau cyswllt yn bodoli er mwyn cynnal perthynas rhwng plant a'u rhieni wedi i briodas chwalu

Yn ôl rhai sy'n gweithio yn y maes, mae canolfannau cyswllt, sy'n sicrhau bod rhieni yn cadw mewn cyswllt â'u plant wedi i briodas neu berthynas chwalu, mewn perygl o gau.

Yn ddiweddar, mae newidiadau i'r system cymorth cyfreithiol wedi effeithio ar y nifer sy'n cael eu cyfeirio i'r canolfannau.

Os yw nifer y rhai sy'n defnyddio'r canolfannau'n dal i ostwng, mae Cymdeithas Brydeinig Canolfannau Cyswllt Plant wedi rhybuddio na fyddan nhw'n gynaliadwy.

Dywedodd y Gweinidog Cyfiawnder Simon Hughes fod gwasanaeth y canolfannau'n werthfawr.

Diogelwch

Mae canolfan gyswllt yn lle niwtral a diogel ble gall plentyn gyfarfod â'i dad neu ei fam wedi i briodas chwalu.

Weithiau mae'r canolfannau'n cael eu defnyddio pan nad ydi'r rheini'n gallu cyfathrebu gyda'i gilydd neu os yw'r plentyn wedi colli cyswllt gydag un o'r rhieni.

Mae'r canolfannau hefyd yn cael eu defnyddio pan mae un o'r rhieni'n dioddef o salwch iechyd meddwl neu broblem gyffuriau.

Ond, mae'r niferoedd sy'n mynd i'r canolfannau wedi gostwng yn sylweddol dros y flwyddyn ddiwethaf.

74 o deuluoedd

Roedd pedair yn ne Cymru yn darparu gwasanaeth ar gyfer 415 o deuluoedd yn 2010-11 ond rhwng Ebrill a Medi eleni dim ond 74 o deuluoedd sydd wedi eu cyfeirio i'r canolfannau hynny.

Dywedodd Pauline Lowe, Rheolwr Rhanbarth Cymru y Gymdeithas Canolfannau Cyswllt Plant: "Os yw nifer y rhai sy'n defnyddio'r canolfannau'n gostwng gormod, ... fe fydd y ffynhonellau incwm yn crebachu a'r canolfannau'n cau.

"Er nad ydi hynny'n digwydd yng Nghymru ar hyn o bryd, mae tystiolaeth bod nifer o ganolfannau yn Lloegr yn cau."

Mae 23 o ganolfannau cyswllt wedi eu hachredu gan y mudiad yng Nghymru.

Image caption Leah Rhydderch: y cwymp ddim yn ei synnu

'Dim syndod'

Mae'r rhan fwyaf o deuluoedd sy'n cael eu hanfon at ganolfannau cyswllt yn cael eu cyfeirio gan gyfreithwyr neu Wasanaeth Cynghori a Chynorthwyo Llys i Blant a Theuluoedd Cymru.

Mae nifer y rheiny sy'n cael eu cyfeirio gan y gwasanaeth wedi gostwng yn sylweddol.

Dywedodd y gyfreithwraig, Leah Rhydderch: "Mae'r cwymp yn y rhai sy'n defnyddio canolfannau cyswllt yn bryderus ond nid yw'n fy synnu gyda'r holl doriadau i gyllideb cynghorau.

"Nid yw cyngor cyfreithiol ar gael i gymaint o bobl, felly nid yw pobl yn gweld twrnai ac yn derbyn y cyngor i fynd i ganolfannau cyswllt."

'Effaith hirdymor'

Dywedodd Ffion Owens, sy'n gweithio mewn canolfan gyswllt yng Nghaerfyrddin: "Mae'r plant yn gallu bod yn swil iawn yn dod i mewn ac nid ydyn nhw'n gwybod beth sydd yn mynd 'mlaen."

Image caption 'Byddai cau canolfannau cyswllt yn cael effaith hirdymor ar blant', medd Ffion Owens

Dywedodd: "O beth ry'n ni wedi gweld gyda'r plant yn dod i mewn, mae'r berthynas yn newid rhwng y plant a'r rhieni. Mae'n dod fwy positif, a ti'n gallu gweld eu bod nhw'n mwynhau dod."

Ychwanegodd y byddai cau canolfanau cyswllt yn golygu na fyddai rhai plant yn gweld eu rhieni ac y byddai hynny'n sicr o "gael effaith hirdymor ar y plant".

Dywedodd y Gweinidog Cyfiawnder Simon Hughes: "Does dim angen defnyddio cyfreithiwr na gwneud cais llys er mwyn defnyddio'r canolfannau hyn.

"Fe fyddwn yn cydweithio gyda Chymdeithas Brydeinig y Canolfannau Cyswllt Plant er mwyn asesu a fydd angen gwneud mwy i godi ymwybyddiaeth am eu swyddogaeth."

Straeon perthnasol