Adolygiad Catrin Beard o'r wasg a'r blogiau Cymraeg

Pabis ger Tŵr Llundain
Image caption Mae'r pabis yn symbol gweladwy o'r Rhyfel Byd Cyntaf

A hithau'n wythnos y cofio, mae dau golofnydd yr wythnos hon yn ymateb i'r symbolaeth a'r seremonïau a welwyd ar hyd a lled y wlad.

Y môr o babis coch sydd wedi bod yn llifo drwy ffosydd y Tower of London sydd wedi denu sylw Cris Dafis yn Golwg.

Mae'n cyfaddef eu bod yn edrych yn brydferth iawn, a'u bod wedi dod yn symbol gweladwy o'r Rhyfel Byd Cyntaf.

Mae miloedd wedi heidio i fod yn rhan o'r sioe, ond mae'n troi stumog Cris.

Mae'r pabis coch yn rhy bert o lawer meddai i goffáu rhywbeth sydd heb ronyn o brydferthwch yn ei gylch.

Mae'n creu'r argraff mai rhywbeth hardd a gosgeiddig yw rhyfel, mai rhywbeth prydferth oedd aberth y rhai a laddwyd ar faes y gad.

Uffern ar y ddaear oedd bywyd yn y ffosydd, ac mae gwadu hynny drwy gyfrwng teyrnged bert y Tower of London yn sarhad ar bawb sydd wedi dioddef erioed yn sgil pob rhyfel.

Dyheu am heddwch

Yn y Western Mail, yr hyn sy'n poeni Dylan Iorwerth am y ddefod flynyddol yw'r gynau.

Mae yna rywbeth chwerw o ryfedd mewn galaru tros bobl a fu farw o dan saethu'r magnelau drwy danio pethau tebyg, meddai.

Mi allai hyd yn oed ymddangos fel gwawd.

Yn hwyr neu hwyrach, mi fydd rhaid rhoi'r gorau i'r cofio fel y mae heddiw.

Ac mi fydd straeon yr unigolion yn llithro'n ôl i fod yn rhan o hanes y degau o filiynau sydd eisoes wedi marw mewn rhyfeloedd ar hyd yr oesau.

Yr hyn fydd yn aros fydd y dyheu am heddwch. Yn ôl Dylan, dyna ddylai'r unfed ar ddeg o'r unfed mis ar ddeg fod; nid cofio'r ymladd ond dathlu ei fod wedi dod i ben.

Dymchwel wal Berlin

Image copyright AP
Image caption Roedd Angela Merkel ymhlith sawl oedd yn nodi chwarter canrif ers dymchwel wal Berlin

Yr wythnos hon hefyd mae'n chwarter canrif ers dymchwel wal Berlin. Bu Elin Wyn Erfyl Jones yn dyst i'r dathlu ym mhrifddinas yr Almaen ac mae wedi'i gofnodi ar flog Golwg 360, gan obeithio bod pobl ledled y byd wedi bod yn cymryd sylw o'r dathliadau, ac mae'n dyfynnu araith Angela Merkel: Gallwn bob amser newid pethau er gwell, dyna yw gwir neges y wal yn dod i lawr.

Mae Aled Samuel hefyd, yn ei golofn wythnosol newydd yn Golwg, yn cofio ei ymweliadau mynych â'r ddinas yn yr 80au, pan fyddai'n croesi'r wal ac yn gweld goleuadau neon y gorllewin yn sgrechian eu neges gyfalafol i dywyllwch llwm y dwyrain.

Roedd teimlad swreal iawn i'r ddinas yn y cyfnod meddai - wedi'i haneru, un ochr yn anfoesgar o foethus a chyfoethog, yn ymffrostio yn ei chyfalafiaeth, a'r ochr arall wedi'i sgwrio o bob addurn.

Llwm gydag 'Ll' fawr.

Ed Miliband

Image caption Mae Vaughan Roderick yn credu ei bod yn ddigon llwm ar Ed Miliband

Digon llwm yw hi ar Ed Miliband. Yn ôl Vaughan Roderick yn ei flog, byddech chi'n disgwyl y byddai gwleidyddiaeth Ed Miliband yn apelio at yr hen rebel, Paul Flynn, ond gan ddweud bod rhywbeth ynghylch Paul sydd wastad wedi ei atgoffa o broffwyd Hen Destament, dywed fod edrych yn ôl ar sut y pleidleisiodd Aelodau Seneddol Llafur wrth ddewis arweinydd yn ddadlennol - Paul oedd yr unig Aelod Seneddol Llafur trwy Brydain gyfan i osod Ed yn y bumed safle ar ei bapur pleidleisio.

Y gwir plaen amdani yn ôl Vaughan yw bod poblogrwydd personol Ed fel arweinydd yr wrthblaid ar yr un fath o dir ac Ian Duncan Smith a Michael Foot. Dyw hynny ddim yn lle da i fod ar drothwy etholiad.

Ie, boed yn afon o babis coch neu'n arweinydd gwleidyddol sy'n methu apelio at bobl gyffredin, y dyddiau hyn, canfyddiad y bobl sy'n cyfri.