Plaid am atal y gwario ar yr M4 newydd

Map M4
Image caption Y 'llwybr du' yn y llun uchod yw'r un sy'n cael ei ffafrio gan y Gweinidog, Edwina Hart.

Mae Llywodraeth Cymru yn wynebu galwadau i atal y gwario ar y ffordd newydd gwerth £1 biliwn i liniaru traffig yr M4 yn ardal Casnewydd yn sgil y ffaith bod disgwyl i gyfanswm o £11 miliwn gael ei wario dros y ddwy flynedd nesaf ar gostau ynghlwm â'r prosiect.

Mae ffigyrau sydd wedi dod i law Plaid Cymru yn dangos y bydd costau megis asesiadau amgylcheddol a gwaith dylunio yn costio £4m yn y flwyddyn ariannol bresennol.

Mae disgwyl i £7 miliwn ychwanegol gael ei wario yn 2015/16.

Ers blynyddoedd, mae teithwyr a busnesau yn y de ddwyrain wedi bod yn gofyn am ateb i'r broblem o dagfeydd yn ardal twnelau Brynglas, Casnewydd.

Mae'r Llywodraeth wedi ystyried tri opsiwn, ac wedi penderfynu ar y 'llwybr du' yn y cynlluniau, ond mae gwrthwynebwyr yn dweud y bydd y llwybr hwn yn croesi pum safle o ddiddordeb gwyddonol arbennig, ar lefelau Gwent.

'Nôl ym mis Gorffennaf, fe wnaeth Edwina Hart, Gweinidog Trafnidiaeth Cymru, ddweud ei bod hi'n ffafrio opsiwn y llwybr du- er mai hwn oedd yr opsiwn drytaf.

Mae Plaid rwan yn galw i'r gwario ar y 'llwybr du' gael ei atal tra bod ateb arall yn dod i'r golwg.

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhuddo Plaid Cymru o ddangos "diffyg dealltwriaeth".

Angen ystyried llwybr amgen

Yn dilyn gweld ffigyrau cost tebygol y prosiect wedi cais o dan y ddeddf rhyddid gwybodaeth, dywed llefarydd Plaid Cymru ar yr economi, Rhun ap Iorwerth, bod angen i'r Gweinidog "ystyried y llwybr amgen sydd ar gael, fyddai'n rhatach a'r un mor effeithiol."

"Mae'r llwybr hwn (du) yn un amhoblogaidd sydd ddim wedi derbyn llawer o gefnogaeth y cyhoedd ac mae angen ei ddiystyru", meddai.

"Mae angen i'r arian sydd wedi'i glustnodi i'r camgymeriad gwerth £1 biliwn yma gael ei drosglwyddo i gynlluniau ffyrdd eraill ar draws Cymru."

Mae'r rhai sy'n gwrthwynebu'r llwybr du yn cynnwys grwpiau amgylcheddol, y gwrthbleidiau a dau gyn weinidog Llafur.

Image caption Y nod yw adeiladu ffordd newydd er mwyn lliniaru traffig yn ardal twnelau Brynglas

Fe ddangosodd cais gwybodaeth Plaid Cymru bod dau fargyfreithiwr o Lundain wedi cael eu apwyntio i gynrychioli Llywodraeth Cymru mewn adolygiad barnwrol sydd wedi ei gyflwyno gan Gyfeillion y Ddaear Cymru.

Dywedodd llefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Mae 'na ddiffyg dealltwriaeth gan Plaid Cymru ynglyn â sut mae cynlluniau rhwydwaith sylweddol yn cael eu datblygu."

"Rydym wedi bod yn glir wrth esbonio'n safle, sef er mwyn cynhyrchu swyddi a thwf economaidd yng Nghymru, bod yn rhaid i ni gael rhwydwaith drafnidiaeth addas."

"Fel sydd wedi cael ei esbonio sawl tro, fe fydd asesiad ar yr effaith amgylcheddol, a mwy na thebyg, ymgynghoriad cyhoedus, yn cael eu cynnal ar gyfer y cam nesaf yn ein hymgais i wneud penderfyniad."

Straeon perthnasol