System fudd-daliadau'n creu angen am fanciau bwyd?

Banc bwyd
Image caption Fe wnaeth bron i 80,000 o bobl dderbyn bwyd gan Ymddiriedolaeth Trussell yn 2013/14

Mae mudiad sy'n rhedeg banciau bwyd yn dweud bod bron i hanner y bobl sydd wedi eu cyfeirio atyn nhw yn y flwyddyn ddiwethaf, wedi cael eu cyfeirio o ganlyniad i newidiadau neu oedi mewn taliadau budd-daliadau.

Fe roddodd Ymddiriedolaeth Trussell fwyd i bron i 80,000 o bobl yng Nghymru yn 2013/14.

Pob tro mae rhywun yn cael eu cyfeirio at fanc bwyd, bydd y person sy'n eu cyfeirio - gweithiwr proffesiynol rheng flaen fel meddyg neu weithiwr cymdeithasol - yn gorfod rhoi rheswm am wneud hynny.

Y flwyddyn ddiwethaf yng Nghymru roedd 47% o'r bobl wedi eu cyfeirio oherwydd oedi neu newidiadau i daliadau budd-daliadau.

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud nad oes tystiolaeth gadarn o "gyswllt achosol" rhwng newidiadau i'r drefn fudd-daliadau a chynnydd yn nifer y bobl sy'n defnyddio banciau bwyd.

'System aneffeithlon'

Wrth roi tystiolaeth i un o bwyllgorau'r cynulliad, dywedodd Ymddiriedolaeth Trussell bod y system fudd-daliadau'n rhy araf wrth ymateb i newidiadau yn amgylchiadau unigolion:

"Mae hi'n destun pryder bod cyfradd y bobl sy'n cael eu heffeithio gan y materion yma'n parhau'n uchel a bod nifer y bobl sy'n cael eu heffeithio gan newidiadau annisgwyl i'w taliadau wedi cynyddu'n sylweddol dros y blynyddoedd diwethaf."

Image caption Mae'r llywodraeth yn dweud nad oes tystiolaeth gadarn o gysylltiad rhwng y sytem fudd-daliadau a defnydd o fanciau bwyd

Ychwanegodd: "Mae llawer o'r bobl yn cael eu cyfeirio oherwydd bod y system yn aneffeithlon, ac felly byddai modd osgoi hyn.

"Byddai agwedd fwy ystyriol tuag at fudd-daliadau a'r system les, yn enwedig o ran cosb neu sancsiynau, yn gallu osgoi gweld rhai o'r bobl hyn yn cael eu cyfeirio at fanciau bwyd."

Bydd pwyllgor cymunedau'r Cynulliad yn derbyn tystiolaeth gan Ymddiriedolaeth Trussell ddydd Mercher, a hynny fel rhan o'u hymchwiliad i dlodi yng Nghymru.

'Dim tystiolaeth gadarn'

Dywedodd llefarydd ar ran yr Adran Waith a Phensiynau: "Does dim tystiolaeth gadarn o gyswllt achosol rhwng newidiadau i'r drefn fudd-daliadau a chynnydd yn nifer y bobl sy'n defnyddio banciau bwyd.

"Mewn gwirionedd mae'r mwyafrif o fudd-daliadau'n cael eu prosesu'n brydlon, gyda gwelliannau'n digwydd flwyddyn ar ôl flwyddyn.

"Rydym yn parhau i wario £94 biliwn y flwyddyn ar fudd-daliadau ar gyfer y rheiny sy'n oedran gwaith er mwyn sicrhau bod gennym ni rwyd diogelwch cryf."

Straeon perthnasol