Adolygiad Catrin Beard o'r wasg a'r blogiau Cymraeg

Dafydd Iwan, cadeirydd Hunaniaith
Image caption Dafydd Iwan, cadeirydd Hunaniaith

Wythnos newydd, strategaeth iaith newydd - a'r wythnos hon lansiwyd Strategaeth Iaith Hunaniaith, y fenter iaith sy'n cael ei chynnal gan Gyngor Gwynedd.

Yn ôl Golwg, mae ffrae wedi corddi ynglŷn â bwriad Gwynedd i godi tua 4,000 o dai dros y 15 mlynedd nesaf, ond yn ôl Cadeirydd Hunaniaith, Dafydd Iwan, camgymeriad ydy tynnu un ffactor allan a chreu rhyw fath o fwgan, bron obsesiwn ynglŷn â niferoedd tai.

Y peth pwysig yw eu codi yn y lle iawn, ar yr adeg iawn, ar y raddfa iawn, ac ymateb i'r angen lleol.

Mae pobl yn gwrthwynebu codi hanner dwsin o dai yn y pentref ac yna, mewn blwyddyn neu ddwy, maen nhw'n ymladd i gadw'r ysgol.

Ysgolion Gwynedd

Ac ysgolion Gwynedd sy'n poeni Simon Brooks yn Golwg, gan holi'r hyn mae'n ei alw'n Gwestiwn Gorllewin Meirionnydd, pam fod addysg uwchradd cyfrwng Cymraeg ar gael ymhob rhan o Gymru heblaw'r Fro Gymraeg?

Dywed fod yr holl system addysg yng Nghymru wedi'i chynllunio er mwyn dysgu'r Cymry i siarad Saesneg.

Roedd lleiafrifoedd ieithyddol mewn rhannau eraill o Ewrop yn ymgyrchu dros addysg yn eu hiaith eu hunain, ond i'r Cymry y peth mawr o bwys oedd dysgu Saesneg.

Gan gydnabod ei bod yn hanfodol fod ein plant yn rhugl yn y Saesneg, dywed fod dirfawr angen ymchwil i geisio gweld oes modd i ni gael cyfundrefn addysg Gymreiciach yn ein cymunedau Cymraeg.

Image caption Bob Geldof: ystyried ei hun yn sant

Mae gwobr dyn blin yr wythnos yn mynd heb unrhyw amheuaeth i Dylan Llŷr sydd ar ei flog yn trafod fersiwn diweddaraf Do They Know It's Christmas.

Roedd y gân yn uffernol ym 1984, meddai, ac mae'n uffernol heddiw, yn drewi o ddirmyg trefedigaethol.

Mae Geldof yn ystyried ei hun yn sant am iddo roi ychydig oriau o'i amser o-mor-werthfawr er mwyn ail-recordio hen hen gân ac mae'r cyfan yn amlygu problem arall sy'n corddi Dylan ynghylch codi arian - mae'n debyg bellach nad yw rhoi yn dawel bach yn ddigonol.

Mae angen cael eich gweld yn perfformio er mwyn annog eraill, yn anuniongyrchol, i roi ar eich rhan.

Mae fel y ffrind hwnnw sydd gan bawb sy'n mynnu ein bod yn ei noddi i fynd i'r Himalayas neu i fyny Kilimanjaro "er mwyn codi arian".

Byddai'n llawer gonestach canslo'r gwyliau a rhoi'r arian sy'n cael ei arbed yn uniongyrchol i'r elusen.

Image copyright Getty Images
Image caption Glaniodd 'Philae' ar wyneb comed 530 o filiynau o filltiroedd i ffwrdd

Enghraifft berffaith

Ond beth bynnag am ddiffygion y ddynoliaeth, ac mae digon o'r rheini i'w gweld ar bob tu, rhyfeddu mae Aled Samuel yn Golwg yr wythnos hon at yr enghraifft berffaith o'r hyn y gellid ei wneud, canolbwyntio holl egni dyn i'r un cyfeiriad, llwyddo i osod rhyw fath o declyn gofodol mor fawr â wheely bin ar wyneb comed 530 o filiynau o filltiroedd i ffwrdd.

I wneud hynny, bu'n rhaid iddi deithio ryw bedwar biliwn o filltiroedd gan ddefnyddio grymoedd disgyrchiant naturiol planedau eraill, ac fel y dywed Aled, mae hynny fel malwen yn mynd o Landeilo i Lambed drwy Istanbul ond twtsh ymhellach.

Mae hyn, meddai, y tu hwnt i amgyffred dyn, ac eto dyfeisgarwch dynol a'i lluniodd.

Pwy a ŵyr, ryw ddiwrnod fe wnaiff rywun lunio strategaeth iaith y bydd pawb yn cytuno arni - wel mae'n bosib, dydi?