'Angen mwy na dramâu' i drechu tlodi, medd Michael Sheen

Michael Sheen Image copyright AFP

Mae'r actor o Bort Talbot, Michael Sheen wedi dweud wrth BBC Cymru nad ydy cynlluniau llywodraeth Cymru i drechu tlodi yn mynd yn ddigon pell.

Yn ddiweddar, fe gyhoeddodd y dirprwy weinidog diwylliant gynlluniau i greu saith ardal arloesi - lle mae'r llywodraeth yn cydweithio â'r cyngor lleol, grwpiau cymunedol a sefydliadau celfyddydol i roi cyfleoedd i bobl difreintiedig.

Ond mewn sgwrs ar Sunday Politics Wales, fe ddywedodd Mr Sheen "na allwch chi jysd roi diwedd ar dlodi drwy gynhyrchu dramâu bach".

Ychwanegodd, "yn bendant, fe allwch chi wneud i bobl sylwi ar y problemau, a sicrhau y gall pobl ddeall sefyllfaoedd pobl eraill a'u hysbrydoli nhw, ond yn y diwedd, y rhai sy'n creu'r polisïau sy'n mynd i orfod gwneud gwahaniaeth".

Gan ymateb i adroddiad gan y Farwnes Kay Andrews - oedd yn edrych ar ddefnyddio diwylliant i leihau tlodi - fe ddywedodd y dirprwy weinidog diwylliant, Ken Skates AC y bydd yn cefnogi'r ardaloedd arloesi.

Mae'n debyg mai Abertawe, Caerdydd, Casnewydd, Merthyr Tudful, Torfaen, Gwynedd a Wrecsam fydd y saith ardal.

'Hunan-barch a hyder'

Fe ddywedodd Mr Skates wrth Sunday Politics Wales fod "cymryd rhan mewn gweithgareddau celfyddydol a diwylliannol yn rhoi hwb i hunan-barch a hyder".

"Mae nifer o bobl yn y cymunedau mwya' difreintiedig yn wynebu rhwystrau - boed yn gorfforol neu'n feddyliol - i gymryd rhan mewn gweithgareddau celfyddydol a diwylliannol," meddai.

Ychwanegodd: "'Dy ni am ddymchwel y rhwystrau, ac agor y drws i'r rheiny sydd wedi teimlo eu bod nhw ar y cyrion".

Image caption Mae Ken Skates wedi amddiffyn y cynllun, a bod gweithgareddau celfyddydol yn bwysig iawn

Fe ddywedodd Cymdeithas Llywodraeth Leol Cymru (CLlLC) fod "gan wasanaethau diwylliannol ran hanfodol i'w chwarae i geisio trechu tlodi a gwella iechyd a lles yn ein cymunedau".

Er hyn, ychwanegodd CLlLC fod "gwasanaethau celfyddyol yng Nghymru wedi dioddef ergydion trwm, wrth i lywodraeth leol barhau weld toriadau ariannol".

"Mae 'na bwysau mawr ar gyllideb cynghorau lleol, ac mae nifer o wasanaethau diwylliannol, gwerthfawr yn talu'r pris.

"Dyna pam 'dy ni'n galw am gomisiwn annibynnol i edrych ar ariannu llywodraeth leol, ac yn gofyn am edrych eto ar beth all cynghorau lleol ei ddarparu yn yr hinsawdd economaidd sydd ohoni."

Her i bawb?

Mae cynlluniau'r llywodraeth wedi eu beirniadu am ganolbwyntio ar ddarpariaeth gelfyddydol i'r difreintiedig yn unig, pan fo'r toriadau yn golygu ei bod hi'n fwy o her i bawb gymryd rhan.

Yn ôl Viv Buckley o Gwmni Theatr Ieuenctid Gorllewin Morgannwg - sydd wedi colli canran sylweddol o'i nawdd llywodraeth leol - bwriad y grŵp ydy "ceisio datblygu'r sector sgiliau sydd gennym ni yng Nghymru. Os ydy'r holl arian a'r gwaith yn mynd i helpu pobl ifanc difreintiedig, yna be' sy'n digwydd i'n pobl ifanc 'canol y ffordd' ni?"

Ond mae Ken Skates AC yn dweud "nad yw'r llywodraeth yn ymddiheuro am ganolbwyntio'n hymdrechion ar helpu'r rheiny sy'n dioddef fwya' ar hyn o bryd".

Mae Sunday Politics Wales yn cael ei ddarlledu ar BBC One Wales am 11.00am, Sul Tachwedd 30.