Dibyniaeth dros yr Ŵyl - mwy yn gofyn am help elusen

Image copyright Thinkstock
Image caption Galw uwch am gymorth elusen dros y Nadolig

Wrth i'r gwasanaethau brys rybuddio pobl i yfed alcohol yn gyfrifol dros y Nadolig, mae prif weithredwr elusen, sy'n cynnig cymorth i bobl sy'n ddibynnol, wedi dweud wrth BBC Cymru Fyw fod mwy o alw am eu gwasanaethau yn ystod yr Ŵyl.

Yn ôl prif weithredwr canolfan Stafell Fyw Caerdydd, Wynford Ellis Owen, mae'r Nadolig a'r flwyddyn newydd yn gyfnod anoddach nag arfer i bobl sy'n gaeth i ddibyniaeth.

Dywedodd: ''Mae'r Nadolig yn amser anoddach gan fod pobl allan yn partïo, mae 'na bartïon gwaith ac mae'r dafarn yn gwahodd a'r goleuadau llachar.

''Mae rhywun sy'n gaeth i ddibyniaeth yn gorfod bod yn llawer mwy gwyliadwrus. Maen nhw'n gorfod bod yn ofalus rhag bod alcohol wedi ei gynnwys mewn unrhyw fwyd hefyd," meddai.

'Cyfnod anodd'

Dywedodd fod mwy o bobl yn gofyn am gymorth wedi'r Nadolig ac yn y flwyddyn newydd.

''Mae diwedd blwyddyn yn gyfnod anodd i lawer - yn gyfnod o edrych yn ôl - ac mae atgofion rhai pobl yn gallu bod yn negyddol iawn.

''Mae Ionawr yn amser da a drwg i bobl - mae nifer wedi mynd i drybini dros y Nadolig ac yn dod i'r Stafell Fyw wedi gwneud addewid i wneud rhywbeth am eu bywydau. Mae'r Stafell Fyw ar agor ar ddiwrnod Nadolig ac ar nos Galan.''

Yn ôl Clive Wolfendale, prif weithredwr elusen CAIS, sydd wedi uno ag elusen Stafell Fyw Caerdydd ers blwyddyn, mae'r galw ychwanegol am wasanaethau yn adlewyrchiad o broblem ehangach.

Patrwm wedi newid

Dywedodd wrth BBC Cymru Fyw: ''Bum mlynedd yn ôl roedd hanner y bobl oedd yn dod at CAIS am gymorth yn gaeth i gyffuriau, a'r hanner arall yn ymdopi gyda dibyniaeth ar alcohol.

''Erbyn hyn mae'n debycach i 70% neu 80% gyda dibyniaeth ar alcohol, a'r gweddill gyda dibyniaeth ar gyffuriau. Rydym yn gweld tua 4,000 o gleientiaid y flwyddyn yng ngogledd Cymru yn ein canolfannau detox, ac mae'r patrwm yn amlwg.

''Mae'n batrwm sydd yn cael ei ailadrodd mewn asiantaethau eraill sy'n cynnig cymorth o'r fath,'' meddai.

Un sydd wedi bod yn gaeth i alcohol ydi Sian Hughes, o Gaerdydd. Mae hi'n credu fod y Nadolig yn gyfnod hynod o anodd i unrhyw un sy'n byw gyda dibyniaeth: ''Y broblem fwyaf adeg y Nadolig ydi unigedd, bod yn unig ar eich pen eich hun, neu bod yn unig mewn teulu - ac mae 'na gymaint o yfed yn digwydd dros y Nadolig.

''Wrth i bawb geisio bod yn hapus a llon, mae hyn yn gwaethygu'r unigedd i bobl sy'n ddibynnol - ac mae unigedd yn chwarae rhan anferth yn yr holl beth. Mae rhywun hefyd yn cael eu bombardio gyda hysbysebion am alcohol ar y teledu - hysbysebion sy'n dangos teuluoedd hapus - mae hon yn broblem enfawr sydd yn gwneud i rywun deimlo'n ddierth.'

''Dwi wedi bod yn sobr ers pedair blynedd ac mae fy nheulu nawr yn ôl yn fy mywyd. Mae hyn wedi gwneud gwahaniaeth anferth i mi. Mi fydda' i'n treulio Noswyl y Nadolig yn y Stafell Fyw'', meddai.

'Yn gyson'

Un arall sydd wed bod yn gaeth i alcohol ers blynyddoedd ac wedi derbyn cymorth yn y Stafell Fyw ydi Minera Gold, o Gaerdydd. Eleni fe fydd yn dathlu ei phumed Nadolig di-alcohol.

Dywedodd: ''Mae'r Nadolig yn gyfnod anodd iawn gan fod alcohol o'n cwmpas ymhob man. Mae pawb eisiau cwrdd am ddiod, neu fynd i bartïon Nadolig. Mae alcohol yn cael ei hysbysebu ar y teledu yn gyson.

''Mae'n bwysig i mi fod yng nghwmni pobl sy'n hapus yn sobr, ac yn deall fy sefyllfa. Mae'n bwysig hefyd i gofio fod y Nadolig am gysylltu yn ôl gyda phobl unwaith eto,'' meddai.