Bae Caerdydd: Edrych ymlaen at 2015

Carwyn Jones Image copyright Getty Images
Image caption Bydd digon o bethau ar blât Prif Weinidog Cymru, Carwyn Jones, yn 2015.

Bydd llygaid y byd gwleidyddol ar San Steffan eleni gyda'r etholiad cyffredinol ym mis Mai - ond go brin y bydd Aelodau'r Cynulliad yn gwylio'r gemau'n dawel ar yr ystlys.

Mae'n deg dweud bod gwleidyddiaeth Bae Caerdydd wedi'i phlethu â gwleidyddiaeth San Steffan ar hyn o bryd. Mae record y llywodraeth Lafur yng Nghymru - wrth redeg y gwasanaeth iechyd yn enwedig - eisoes ar frig rhestr o gwynion y llywodraeth glymblaid yn Llundain, a go brin y bydd hynny'n newid cyn diwrnod yr etholiad.

Bydd canlyniad yr etholiad cyffredinol yn gosod y patrwm hefyd ar gyfer etholiad y Cynulliad sy'n dilyn yn 2016 - yn draddodiadol mae'r blaid Lafur wedi ei gweld hi'n anoddach cynyddu'i nifer o ACau tra bo Prif Weinidog Llafur yn Stryd Downing - ond pwy â ŵyr os fydd hynny'n poeni Carwyn Jones erbyn yr haf?

Bydd digon o bethau eraill ar blât Prif Weinidog Cymru wrth gwrs. Bu 2014 yn flwyddyn o fawr o symud ar un o'i ddamcaniaethau strategol - sortio strwythur llywodraeth leol Cymru unwaith ac am byth.

Digon tila fu ymateb y cynghorau sir i Gomisiwn Williams, wnaeth awgrymu flwyddyn gron yn ôl taw'r ateb oedd uno awdurdodau er mwyn torri'r nifer o 22 hyd at 10, 11 neu 12. Dim ond tri phâr sy' wedi gwirfoddoli hyd yn hyn, a dim ond un o'r rheiny yn unol ag awgrymiadau'r Comisiwn.

Mae'n ddigon clir bod Mr Jones a'r Gweinidog perthnasol, Leighton Andrews, yn colli amynedd - ond a fydd 'na awydd cael ffrae go iawn â selogion llywodraeth leol y blaid Lafur? 2015 yw'r flwyddyn y cawn ni weld.

Image caption Wedi ymateb tila y cynghorau sir i Gomisiwn Williams, a fydd Leighton Andrews yn fodlon ffraeo â selogion llywodraeth leol y blaid Lafur?

Fel ym mhob blwyddyn ers sefydlu'r Cynulliad, fydd y pwerau mae llywodraeth Cymru'n meddu arnyn nhw'n siŵr o fod yn destun trafod. Mae pwerau trethu ar y ffordd wrth gwrs - ond beth am yr argymhellion yn ail adroddiad Comisiwn Silk? Awgrymodd y corff hwnnw y dylid ychwanegu pethau fel plismona at y rhestr o bwerau maes o law - ond a yw'r argymhellion yn parhau i ddal dŵr yn sgil refferendwm yr Alban?

Unwaith eto, trafod bydd Aelodau Cynulliad ond penderfyniad i lywodraeth San Steffan fydd unrhyw ddatganoli pellach.

Bydd y gwleidydda dydd-i-ddydd yn parhau wrth gwrs, peidiwch â disgwyl llai o gecru ynglŷn â safonau addysg neu berfformiad y gwasanaeth iechyd, na chwaith dros yr M4 newydd arfaethedig i'r de o Gasnewydd - mae'r rownd nesaf yn y sgrap honno yn y llysoedd ym mis Mawrth, gyda llaw.

Felly ble fyddwn ni ar ddiwedd 2015, tybed? Yn ystyried ymddeoliad ambell i ffigwr blaenllaw - Y Llywydd, Rosemary Butler, a'r cyn-weinidogion Alun Ffred Jones a Rhodri Glyn Thomas, ymysg eraill - ac yn disgwyl newydd-ddyfodiaid hefyd: UKIP a'r Gwyrddion yn y pumed Cynulliad? Fydd pethau tipyn yn gliriach (efallai!) mewn 12 mis! Blwyddyn newydd dda.