Teyrngedau i Olwen Dafydd

Image copyright Llenyddiaeth Cymru

Mae beirdd ac awduron Cymru wedi bod yn arwain teyrngedau i Olwen Dafydd, aelod o staff Canolfan Ysgrifennu Tŷ Newydd yn Llanystumdwy, a fu farw ychydig ddyddiau wedi'r Nadolig.

Bu farw ar Ragfyr 27, 2014, yn 46 mlwydd oed ar ôl salwch byr.

Dywedodd Llenyddiaeth Cymru, sy'n rhedeg canolfan Tŷ Newydd: "Roedd Olwen yn aelod staff annwyl a phoblogaidd, ac fe'i cofir am ei hiwmor, ei chynhesrwydd a'i gwên barod.

"Estynwn ein cydymdeimlad at ei gŵr Ifan, a'i merched Rhiannon a Gwenno, a'r teulu cyfan."

Bu Olwen yn gweithio yn Nhŷ Newydd am 11 mlynedd, i ddechrau fel Swyddog Maes ac yna fel Rheolwr Addysg, gan drefnu cyrsiau ysgrifennu creadigol a chysylltu efo tiwtoriaid a myfyrwyr.

Roedd hi hefyd yn cydlynu cynllun Awduron ar Daith.

Mae cerddi er cof amdani wedi eu hysgrifennu gan yr Athro Menna Elfyn; Gillian Clarke - Bardd Cenedlaethol Cymru a sefydlydd Tŷ Newydd; Aneirin Karadog a'r Prifardd Twm Morys.

Image copyright Twm Morys

'Hwylusydd y beirdd'

Image copyright Gillian Clarke

Dywedodd Sian Northey, ffrind â chydweithwraig i Olwen yng Nghanolfan Tŷ Newydd:

"'Ei gwên hi oedd Tŷ Newydd' oedd neges Meg Elis ar fy nhudalen Facebook y diwrnod wedyn.

"Ond y tu ôl i'r wên honno y mae pawb yn sôn amdani roedd yna frwdfrydedd ac agwedd eithriadol o gydwybodol at ei gwaith, deallusrwydd miniog, gwybodaeth eang am lenyddiaeth Cymru, yn y ddwy iaith, a hiwmor a allai gadw pawb yn y swyddfa i fynd ar y dyddiau hynny pan mae popeth yn mynd o'i le.

"Cafodd ei disgrifio unwaith fel 'hwylusydd y beirdd'. Yr awgrym efallai oedd nad oedd hynny cweit cystal â bod yn fardd.

"Roedd yn nodweddiadol o Olwen ei bod wedi mabwysiadu'r teitl, ei berchnogi, a'i fod yn sail i jôcs di-ri rhwng y ddwy ohonom am flynyddoedd.

Image copyright Menna Elfyn

"Ond hwylusydd oedd hi. Ei greddf hi oedd ceisio gwneud pethau'n iawn i bobl. Ei phleser hi fyddai gweld y pleser a gai plant mewn gweithdy neu gynulleidfa mewn tafarn, a gweld y mwynhad a gai bardd neu sgwennwr o fod yn rhan o rywbeth roedd hi wedi'i drefnu.

"Fyddai Tŷ Newydd ddim yr hyn ydi o heddiw heb Olwen ac fe fydd yn chwith iawn, iawn i'r byd llenyddol yng Nghymru hebddi.

"Fe fydd yn fwy chwith i mi heb y ffrind a wnaeth i mi grïo a chwerthin y tro diwethaf i mi ei gweld yn yr ysbyty. Tydi fy ngholled i yn ddim o gwbl o'i gymharu â cholled Ifan a Rhiannon a Gwenno."

Cyfraniad i'r gymuned

Yn wreiddiol o Benygroes yn Nyffryn Nantlle, bu Olwen yn gweithio i Gyhoeddiadau Mei ar ôl gadael yr ysgol cyn astudio Cymraeg ym Mhrifysgol Bangor.

Bu'n gweithio i wasanaethau llyfrgelloedd Gwynedd cyn ymuno â staff Tŷ Newydd.

Roedd wedi ymgartrefu gyda'i theulu yng Nghaernarfon, lle roedd yn weithgar iawn yn ei chymuned ac yn ysgrifennydd Cylch Meithrin y Gelli.

Dywedodd Sian Eleri Evans, arweinydd y Cylch, ei bod wedi rhoi cefnogaeth ddiflino fel aelod o'r pwyllgor ac fel ffrind:

"Roedd hi'n weithgar iawn ac yn gefn mawr imi. Fe fyddai hi bob amser ar ben arall y ffôn yn barod i roi cyngor a chefnogaeth, yn helpu i gynnal gweithgareddau codi arian, yn cymryd cofnodion pwyllgorau neu'n dod i osod pethau gyda'r nos.

Image copyright Aneirin Karadog

"Ac roedd ei chyfraniad yn allweddol wrth inni wneud cais i ennill statws Cylch Rhagorol.

"Roedden ni'n cael lot o hwyl hefyd - yn aml fe fyddai hi'n dair awr wedyn arnon ni'n gadael pwyllgor oedd i fod i bara awr!"

Cyfraniadau

Mae Llenyddiaeth Cymru yn gwahodd awduron, hyrwyddwyr llenyddiaeth a darllenwyr oedd yn adnabod Olwen i gysylltu â nhw os hoffen nhw anfon teyrnged er cof am Olwen.

Dymuniad y teulu yw bod unrhyw roddion er cof am Olwen yn mynd tuag at waith Ward Alaw, Ysbyty Gwynedd, lle bu'r staff yn gofalu amdani.

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.