Chwyldro cerddorol? Trafod cerddoriaeth a gwleidyddiaeth

Yr Anhrefn
Image caption "Ble mae'r genhedlaeth newydd o fandiau gwir chwyldroadol fath â'r Anhrefn, y Cyrff a Datblygu?"

Bydd digwyddiad yn Aberystwyth ddydd Sadwrn yn dod â rhai o gerddorion y sîn roc Gymraeg ynghyd er mwyn trafod y berthynas rhwng cerddoriaeth a gwleidyddiaeth.

Bydd nifer o unigolion amlwg ym myd cerddoriaeth Gymraeg, gan gynnwys Griff Lynch o'r Ods, Pat Morgan o'r grwp Datblygu a'r rheolwr bandiau, a chyn-aelod Yr Anhrefn, Rhys Mwyn, yn dod i'r digwyddiad sy'n cael ei drefnu gan Gymdeithas yr Iaith Gymraeg.

Yn ystod y digwyddiad bydd cyfranwyr yn trafod cyflwr y sîn roc, a diwylliant Cymraeg, a'r rhan sydd gan gerddoriaeth i'w chwarae wrth hybu negeseuon gwleidyddol.

Mae sawl sylwebydd wedi codi cwestiynau am ddiffyg negeseuon gwleidyddol mewn cerddoriaeth gyfoes ac effaith hynny ar y frwydr dros y Gymraeg.

Ble mae'r bandiau chwyldroadol newydd?

Dywedodd Iolo Seryf James, Swyddog Adloniant Cymdeithas yr Iaith Gymraeg, ac aelod o'r grwp roc, Y Ffug: "Mae'r Gymdeithas eisoes wedi bod yn cefnogi'r Sîn Roc Gymraeg dros y degawdau, ond efallai bod modd cryfhau'r berthynas hyd yn oed yn fwy.

"Yn syml, ble mae'r genhedlaeth newydd o fandiau gwir chwyldroadol fath â'r Anhrefn, y Cyrff a Datblygu?

"I ble aeth y ffyrnigrwydd a'r gred y gall caneuon ddod â newid go iawn i'n sefyllfa fel Cymry?

"Edrychaf ymlaen yn fawr iawn at glywed barn a phrofiadau rhai o arloeswyr y sîn yn y maes canu protest, a'u dadansoddiad o'r sefyllfa bresennol."

Wrth ysgrifennu am ei ddisgwyliadau cyn y digwyddiad, dywedodd Rhys Mwyn: "O David R Edwards i Marc Roberts (Cyrff/Catatonia), o Stevens i Jarman, Huw Jones, Dafydd Iwan pwy all ddadlau nad yw'r caneuon pop Cymraeg gorau yn rhai gwleidyddol.

"Edrychaf ymlaen felly at ddigwyddiad y Gymdeithas ... ers Y Blew yn 1967 mae artistiaid roc Cymraeg wedi bod yn llawer mwy na "cerddorion".

"Petai'r peth am y gerddoriaeth yn unig, byddai dim ots am y geiriau..."