Cwest carcharor o Abertawe: Canser nid poen cefn

James Colton
Image caption Bu farw James Colton o ganser

Clywodd rheithgor fod carcharor wedi marw o ganser ddeuddydd ar ôl mynd i'r ysbyty o achos poen cefn.

Cafodd James Colton o Abertawe ddiagnosis o boen 'mecanyddol' yn ei gefn gan feddyg teulu, er bod ei symptomau wedi gwaethygu.

Clywodd cwest i'w farwolaeth yn Sir Gaerwrangon ddydd Llun fod Mr Colton, 34 oed, wedi ei symud o garchar Caerdydd i garchar Long Lartin ym mis Ebrill 2013.

Roedd wedi ei garcharu am oes am lofruddio ei ffrind, Gary Edwards yn 2012.

Marc geni

Ym mis Mehefin aeth o i weld y nyrs Jennifer Poyner yn y carchar i drafod yr hyn yr oedd yn ei ddisgrifio fel marc geni ar ei gefn.

Yn y cwest mi wnaeth Miss Poyner gyfaddef nad oedd hi wedi cofnodi unrhyw fanylion am y marc ar ei gefn. Doedd hi chwaith heb ofyn unrhyw gwestiynau amdano.

Mae hefyd yn derbyn na wnaeth hi ymchwilio ymhellach pan ddaeth Mr Colton yn ôl i'w gweld. Mi oedd ei iechyd o erbyn hyn wedi dirywio.

Pan ofynodd y crwner i Miss Poyner: "Ydych chi yn ystyried eich bod chi wedi gwireddu eich dyletswydd gofal tuag at y dyn yma?", ei hateb oedd "Na".

Clywodd y cwest hefyd gan y meddyg teulu, Stephen Pierni.

Mae'n dweud ei fod wedi tynnu'r nam oedd ar gefn Mr Colton ond wnaeth o ddim ei anfon i'r labordy i'w ddadansoddi am nad oedd ganddo unrhyw declyn addas i'w gadw.

Mae Mr Pierni yn derbyn nad oedd hyn yn arfer da.

'Pwysau aruthrol'

Cafodd James Colton ddiagnosis o boen yn ei gefn a chafodd o ddim ei gyfeirio at unrhyw un arall i gael profion pellach.

Mi ddywedodd y meddyg fod yr uned iechyd yn y carchar o dan "bwysau aruthrol" ar y pryd gyda nifer y carcharorion wedi cynyddu tra bod nifer y doctoriaid wedi lleihau.

Dywedodd Mr Pierni wrth y rheithgor: "Dw i'n credu y gwnaethon ni anghymwynas efo fo."

Mae'r cwest yn parhau.