Beirniadu gwario Llywodraeth Cymru ar dir ag eiddo

Andrew RT Davies
Image caption Mae Andrew RT Davies yn credu y dylid gadael y fath fuddsoddiadau i'r sector breifat

Mae Llywodraeth Cymru wedi gwario mwy yn prynu safleoedd ar gyfer datblygiadau economaidd yn ddiweddar nac ar unrhyw adeg ers dileu Awdurdod Datblygu Cymru ddegawd yn ôl.

Mae dros £40 miliwn wedi ei fuddsoddi yn ddiweddar mewn amrywiaeth o gynlluniau, o hen safleoedd diwydiannol a blociau o swyddfeydd i ganolfan ar gyfer y diwydiannau creadigol.

Gallai hyn godi i bron £60 miliwn pe bai'r llywodraeth yn penderfynu ariannu cynllun i adeiladu swyddfeydd mewn man amlwg yng nghanol Caerdydd.

Mae Ceidwadwyr Cymru wedi beirniadu'r gwario mewn cyfnod o dorriadau i'r sector gyhoeddus, ond mae'r llywodraeth yn dadlau eu bod yn targedu eu buddsoddiad ar ardaloedd sydd heb ddenu arian preifat yn y gorffenol.

'Cystadlu gyda'r sector breifat'

Cred arweinydd Ceidwadwyr Cymru, Andrew RT Davies, yw y dylid gadael y fath fuddsoddiadau i'r sector breifat, gan alluogi i arian cyhoeddus gael ei wario rhywle arall.

Dywedodd: "Rwy'n meddwl bod rhaid i'r Llywodraeth ofyn i'w hun be ddylai fod yn gwneud?

"Pan mae cyllidebau yn cael ei gwasgu ac ysbytai ac ysgolion yn brwydro am arian, buaswn yn awgrymu mai rôl y Llywodraeth yw buddsoddi yn yr ysgolion ac ysbytai yma, dim cystadlu gyda'r sector breifat i adeiladu swyddfeydd."

Flwyddyn ddiwethaf, prynodd Llywodraeth Cymru floc o swyddfeydd oedd wedi cael ei adeiladu gan ddatblygwr sector breifat yn y 'Capital Quarter' yng Nghaerdydd am £15 miliwn.

Yn ogystal, prynodd safle pum acer gyfagos yn Sgwâr Callaghan am £7 miliwn, ac mae'n cysidro os dylai ariannu'r datblygiad yn uniongyrchol am amcan gost o £15 miliwn, ond does dim penderfyniad terfynol wedi ei wneud eto.

'Buddsoddi'

Dywedodd lefarydd ar ran Llywodraeth Cymru: "Rydym yn targedu buddsoddi ar draws Cymru, mewn ardaloedd sydd heb gael swm sylweddol o fuddsoddi gan y sector breifat yn draddodiadol, yn cynnwys Sir Ddinbych, Conwy a'r canolbarth.

"Rydym yn parhau i weithio gyda'r sector breifat i gydnabod bylchau rhwng y cyflenwad a'r galwad am fuddsoddiad economaidd, ac nid oes gennym ni ofn buddsoddi ble rydym yn credu y gall greu swyddi.

"Mae ein cynlluniau buddsoddi fel Porth Teigr a Capital Quarter yn ogystal wedi denu buddsoddiadau sylweddol gan y sector breifat."

Mae'r arian yma'n ychwanegol i dros £20 miliwn o fuddsoddiadau diweddar, yn cynnwys cynllun ailddatblygiad Porth Teigr ym Mae Caerdydd, fydd yn cynnwys cynllun £6 miliwn i adeiladu canolfan newydd i'r diwydiannau creadigol.

Dywedodd Owain Llywelyn, Darlithydd Eiddo Tir ym Mhrifysgol De Cymru bod rhaid cysidro'r farchnad:

"Pe bai'r farchnad yn grasboeth, yna buasai'n rhaid dweud 'na', a chaniatáu i'r sector breifat wneud yr hyn y maen nhw'n ei wneud ora'.

"Ond yn ystod y ddwy neu dair blynedd ddiwethaf, 'da ni wedi bod mewn marchnad wan iawn, lle mae angen i'r sector gyhoeddus ddod i'r afael â chynlluniau o'r math yma."