Llawdriniaethau canser wedi eu gohirio o achos prysurdeb

Mark Poulden
Image caption Mae Mark Poulden yn pryderu fod staff ysbytai Cymru yn gweithio o dan bwysau "cynyddol".

Mae un o feddygon brys mwyaf blaenllaw Cymru wedi dweud wrth BBC Cymru fod rhai llawdriniaethau canser wedi gorfod cael eu gohirio er mwyn ymdopi gyda chynnydd mawr yn y galw am ofal brys.

Dywedodd Mark Poulden, cadeirydd y Coleg Meddygaeth Frys, fod y pwysau wedi bod mor ddwys ar adegau, roedd achosion lle oedd staff wedi mynd adref yn eu dagrau.

Daw hyn ar y diwrnod pan gafodd y ffigurau perfformiad diweddaraf ar gyfer unedau achosion brys eu cyhoeddi.

Fe gyhoeddodd Llywodraeth Cymru £40m ychwanegol i ddelio â phwysau'r gaeaf yn 2014.

Dywedodd Mr Poulden: "Yn y gaeaf rydym yn gweld cynnydd yn nifer y cleifion sydd â salwch cymhleth, ac mae'n cymryd mwy o amser i weithio drwy'r system ac felly mae'r cleifion yn treulio mwy o amser yn yr adrannau achosion brys oherwydd nad oes lle yn yr ysbytai i'w symud i wardiau''.

Dywedodd ei fod yn ymwybodol o lawdriniaethau canser a oedd wedi eu canslo oherwydd diffyg lle yn yr ysbytai.

Mae'r ffigurau diweddaraf ar gyfer mis Tachwedd yn dangos bod 83.8% o gleifion yn cael eu gweld o fewn pedair awr ymhob uned damweiniau ac achosion brys yng Nghymru, a bod 80.3% o gleifion wedi cael eu gweld yn adrannau brys yr ysbytai mawr.

Dywedodd Mr Poulden: "Mae oedi hir mewn llwytho cleifion oddi ar ambiwlansys ac i'r ysbytai ar draws Cymru, ac yn wir y DU - nid ydym yn unig yn methu'r targed o 15 munud, ond mae cleifion yn aros am nifer o oriau mewn ambiwlansys cyn cael mynd mewn i'r adran achosion brys.

"Maent mewn amgylchedd cymharol ddiogel oherwydd bod ganddynt barafeddyg yn gofalu amdanynt ac maent yn cael eu monitro, ond dydyn nhw ddim mewn lle priodol i gael eu hasesu a'u trin yn yr adran achosion brys."

Yn gynharach yr wythnos hon, dywedodd un uwch nyrs fod y straen o weithio mewn adrannau damweiniau ac achosion brys yn waeth nag ei hamser yn gweithio yn rhyfel Irac.

Llythyr

Ysgrifennodd bron i hanner yr ymgynghorwyr damweiniau ac achosion brys Cymru lythyr ar y cyd at y gweinidog iechyd yn 2013, yn rhybuddio bod ysbytai yng Nghymru ar chwal a bod cleifion yn marw o ganlyniad.

Mae Mr Poulden yn dweud fod y pryderon hynny wedi cael sylw, ond fod y cynnydd wedi cael ei oddiweddyd gan "don o achosion brys sydd wedi codi yn ystod y flwyddyn".

Mae'n cytuno gyda gweinidogion mai nid problem Cymru yn unig yw hon, gan fod ysbytai ar draws y DU wedi profi pwysau sylweddol yn yr wythnosau diwethaf.

Dywedodd llefarydd ar ran llywodraeth Cymru: "Mae cynlluniau integredig yn cael eu rhoi ar waith i baratoi ar gyfer y gaeaf ac mae staff ar draws y gwasanaeth wedi bod yn gweithio'n ddiflino i sicrhau bod pobl sydd wedi bod angen gofal brys wedi derbyn triniaeth a gwasanaethau o safon uchel."