Pwy ddylai ariannu'r celfyddydau?

Mametz - National Theatre Wales
Image caption Cynhyrchiad Mametz gan National Theatre Wales - un o'r cwmnïau fydd yn derbyn llai o arian gan Gyngor y Celfyddydau'r flwyddyn nesa'

Mae un o'r cyfranwyr ariannol mwyaf i'r celfyddydau yng Nghymru yn dadlau nad lle noddwyr preifat yw llenwi'r bwlch sy'n cael ei adael gan doriadau i gyllidebau cyhoeddus.

Mae Matthew Pritchard, ŵyr yr awdures Agatha Christie, yn rhoi peth o'r breindaliadau o'i gwaith i'r celfyddydau yng Nghymru.

Llynedd, fe roddodd Cyngor Celfyddydau Cymru (CCC) rybudd i grwpiau i beidio â dibynnu ar eu grantiau, yn dilyn rhagor o doriadau.

Ond dywedodd Mr Pritchard na all noddwyr preifat ariannu'r celfyddydau ar eu pen eu hunain.

'Gwahaniaeth mawr'

Dywedodd wrth BBC Cymru: "Efallai ei bod hi 'chydig yn naïf i unrhyw un awgrymu bod mudiadau preifat, hyd yn oed y rhai fel ni sy'n ddigon ffodus ar hyn o bryd i fod â pheth arian i'w ddosbarthu...ni allwn ei wneud ar ein pen ein hunain, ac ni allwn ni gymryd lle beth sy'n cael ei wneud gan fudiadau'r llywodraeth.

"Ond rydw i'n credu'n gryf y gallwn ni helpu ac y gallwn ni ddarparu adnoddau ychwanegol er mwyn gwneud pethau 'chydig bach yn fwy cyffrous, ac rydw i'n credu bod hynny'n gwneud gwahaniaeth mawr."

Dywedodd CCC y byddai cwmnïau fel Opera Cenedlaethol Cymru a National Theatre Wales yn parhau i dderbyn eu harian eleni, ond y byddai'n rhaid iddyn nhw ddibynnu mwy ar gynhyrchu incwm yn y dyfodol.

Mae Opera Cenedlaethol Cymru ymysg y mudiadau sy'n elwa o lwyddiant Agatha Christie.

Caiff yr arian ei ddosbarthu drwy Ymddiriedolaeth Colwinston, sy'n gwahodd ceisiadau am arian, gan roi tua £500,000 y flwyddyn i wahanol brosiectau.

Bydd £500,000 yn ychwanegol yn cael ei roi eleni er mwyn nodi 125 mlwyddiant geni Agatha Christie.

'Croesawu dulliau torfol'

Ychwanegodd Mr Pritchard: "Mae arian cyhoeddus yn hynod o bwysig ac ni allai unrhyw un - unrhyw ddyngarwr, unrhyw fudiad preifat, unrhyw ymddiriedolaeth - gefnogi'r celfyddydau oni bai ei fod ar sylfaen gref o ran beth sy'n cael ei wneud gan Gyngor y Celfyddydau a Llywodraeth Cymru.

"Ni allwn ariannu mudiadau sydd ddim yn bodoli, ac ni allwn ariannu mudiadau sy'n methu cyflogi talent cyffrous, oherwydd fel arall, does dim pwynt."

Dywedodd Ken Skates, dirprwy weinidog diwylliant Llywodraeth Cymru, sy'n goruchwylio cyllideb Cyngor Celfyddydau Cymru: "Yn fy marn i, bydd wastad rôl i'r llywodraeth i gefnogi diwylliant a'r celfyddydau, ynghyd â chwaraeon.

"Ond, os ydym ni am fod yn uchelgeisiol, os ydym ni eisiau gweld diwylliant a'r celfyddydau yn ffynnu, a hynny yw fy ngweledigaeth i a gweledigaeth Llywodraeth Cymru, mae'n rhaid i ni groesawu dulliau torfol o gasglu arian, a hynny mwy nag erioed o'r blaen, gan gynnwys cyfraniadau gan noddwyr."

Straeon perthnasol