Andrew RT Davies: Llafur yn bwydo cwestiynau i ACau

Andrew RT Davies Image copyright PA

Mae tystiolaeth bod ymgynghorydd Llywodraeth Cymru yn ceisio bwydo cwestiynau gweinidogol i aelodau cynulliad meinciau cefn Llafur yn esiampl o "gam-drin y system", yn ôl Arweinydd y Ceidwadwyr Cymreig Andrew RT Davies.

Mewn e-bost a welwyd gan BBC Cymru, a anfonwyd at y Gweinidog Iechyd Mark Drakeford, mae ymgynghorydd arbenigol y llywodraeth yn trafod pasio cwestiynau awgrymedig i'r grŵp Llafur, gan gyfeirio'n benodol at Christine Chapman AC.

Dywedodd Mr Davies bod hyn yn dangos bod angen i'r prif weinidog "gadw rheolaeth ar ei ymgynghorwyr arbenigol."

Dywedodd Llywodraeth Cymru "mae'n weddol syfrdanol bod hyn yn cael ei ystyried yn newyddion".

Gofynnodd BBC Cymru am ymateb gan Ms Chapman.

Trosglwyddo cwestiwn

Yn dilyn diswyddiad y Gweinidog dros yr Amgylchedd Alun Davies, gofynnodd Andrew RT Davies o dan y Ddeddf Diogelu Data i lywodraeth Cymru ddatgelu "unrhyw ohebiaeth ysgrifenedig a anfonwyd neu a dderbyniwyd gan weinidogion y llywodraeth" rhwng Ionawr a Gorffennaf 2014 a oedd yn cynnwys ei enw.

Roedd sawl ymateb, gan gynnwys rhan o e-bost a anfonwyd ar ddydd Mawrth, 18 Mawrth 2014 gan ymgynghorydd arbenigol Llywodraeth Cymru i Mr Drakeford.

O dan y pennawd 'Mwy o bethau ychwanegol', mae'n dweud: "Rwyf wedi gofyn i Lafur i drosglwyddo'r cwestiwn atodol ynghylch taliadau presgripsiwn yn Lloegr - o ystyried sylwadau gan ACau Llafur heddiw.

"Fe wnai weld petasai ots gan Christine {Chapman} holi am OWDG {Oedi wrth Drosglwyddo Gofal} gan nad yw hi'n hapus ynglŷn â'r cwestiwn atodol a awgrymwyd ar gwynion cleifion/argraffiadau negyddol am y GIG yn dilyn y dadlau heddiw rhwng y PW {prif weinidog} ac Andrew RT Davies."

Roedd Mark Drakeford yn cymryd cwestiynau gweinidogol ar ei bortffolio iechyd y diwrnod canlynol.

'Rhywbeth sylfaenol o'i le'

Er na chafodd y cwestiynau cafodd eu hawgrymu yn yr e-bost eu gofyn yn y Senedd, dywedodd Andrew RT Davies bod "aelodau Llafur yn amlwg yn gwneud gwaith y llywodraeth ar eu cyfer, ac yn gwneud hynny trwy'r ymgynghorwyr arbenigol sy'n cael eu talu gan drethdalwyr.

"Dim ond haf diwethaf, er enghraifft, daeth e i'r amlwg bod un o weinidogion y llywodraeth yn ceisio cael gwybodaeth am wleidyddion y gwrthbleidiau yn y Cynulliad.

"Ac felly mae'n dangos wrth galon llywodraeth Lafur Cymru yma ym Mae Caerdydd fod yna rhywbeth sylfaenol o'i le ar y fecaneg o wneud pethau'n gywir.

"Rwy'n credu bod rhaid i chi ofyn y cwestiwn: a yw'r gweinidog iechyd a'r dirprwy weinidog mor anghymwys bod angen i'w ymgynghorwyr arbenigol fwydo cwestiynnau ar eu rhan?

"Rwy'n credu bod angen i'r llywydd {y Fonesig Rosemary Butler} lunio barn ar hyn, ac yn benodol mae angen i Carwyn Jones gadw rheolaeth ar ei ymgynghorwyr arbenigol," ychwanegodd Mr Davies.

'Diffyg dealltwriaeth lwyr'

Cyfrifoldeb y prif weinidog yw hi i reoli a phenodi ymgynghorwyr arbenigol i roi cyngor gwleidyddol i weinidogion y llywodraeth tu hwnt i waith diduedd y gweision sifil.

Mae 'Cod Ymddygiad Ymgynghorwyr Arbenigol' yn dweud y gallan nhw helpu "i friffio ACau a swyddogion o'r un blaid ar faterion polisi llywodraeth Cymru" ond does dim sôn am geisio bwydo cwestiynau awgrymedig.

Dywedodd llefarydd ar ran y Fonesig Rosemary Butler: "Rôl Aelodau'r Cynulliad yw dal y llywodraeth i gyfrif drwy graffu ar bolisiau a deddfwriaeth yn y Senedd ac yn y pwyllgorau.

"Mae'r llywydd yn disgwyl i bob Aelod Cynulliad, o bob plaid, i wneud hynny hyd eithaf eu gallu."

Dywedodd llefarydd ar ran y prif weinidog: "Mae'n eithaf syfrdanol bod hyn yn cael ei ystyried yn newyddion, naill ai gan y BBC neu'r Ceidwadwyr Cymreig, ac mae'n dangos diffyg dealltwriaeth lwyr o sut mae llywodraethau yn gweithio."

Straeon perthnasol