Hawl i Brynu yn dod i ben?

tai Image copyright PA

Mae Llywodraeth Cymru wedi dweud wrth BBC Cymru ei bod yn bosib y bydd cynllun i adael i denantiaid cartrefi cymunedol brynu eu tai, yn dod i ben.

Fe ddaw'r newid i rym os yw'r blaid Lafur yn llwyddiannus yn etholiad y cynulliad yn 2016.

Cyn hynny, mae'r llywodraeth yn bwriadu gostwng y disgownt sydd ar gael i denantiaid sydd am brynu eu tai o £16,000 i £8,000.

Yn ogystal, mae'r cynllun wedi ei atal yn llwyr yn Sir Gâr, a hynny ar unwaith.

Roedd Cyngor Sir Gâr wedi gwneud cais unigol i'r llywodraeth i atal y cynllun.

Roedd Hawl i Brynu ymysg polisïau enwocaf Margaret Thatcher.

Er i'r cynllun fod yn boblogaidd, fe gafodd ei feirniadu am ostwng nifer y cartrefi cymunedol.

Niferoedd yn disgyn

Mae mwy na 130,000 o dai wedi cael eu prynu yn rhan o'r cynllun yng Nghymru ers 1980.

Yn 2003, fe gafodd y disgownt ei ostwng o £24,000 i £16,000 yng Nghymru.

Ar hyn o bryd, mae gan y rhan fwyaf o denantiaid yng Nghymru yr hawl i brynu eu tŷ wedi iddyn nhw ei rentu am bum mlynedd.

Yn 2013/14, fe gafodd 253 o dai eu prynu yn rhan o'r cynllun.

Yn y 1980au, roedd y ffigwr ymysg y miloedd yn gyson - 15,761 yn 1982/83, er enghraifft. Fodd bynnag, ers 2008, mae'r niferoedd sy'n defnyddio'r cynllun wedi disgyn.

Mae'r darlun yn wahanol yn Lloegr, wedi cynnydd yn y disgownt sydd ar gael yno.

Yn 2013/14, cafodd 11,261 o dai eu gwerthu dan faner y cynllun - cynnydd mawr ar ffigwr 2011/12 o 2,638.

Mae Llywodraeth Yr Alban wedi penderfynu cael gwared ar y cynllun, ac fe fydd yn dod i ben yno y flwyddyn nesa'.