Adolygu polisi prawf canser am ddim i bobl iau

Canser y coluddyn Image copyright Spl

Mae'n bosib na fydd profion am ganser y coluddyn sy'n cael eu cynnig i bobl dros 60 oed yng Nghymru yn cael eu cynnig i bobl yn eu 50au, yn ôl Llywodraeth Cymru.

Dyma'r math mwyaf cyffredin o ganser yng Nghymru ac ar hyn o bryd mae pobl rhwng 60 a 74 yn derbyn prawf sgrinio am ddim.

Roedd disgwyl i bobl iau gael cynnig y prawf yn gynharach eleni ond mae'r newid wedi ei ohirio wrth i'r llywodraeth adolygu'r polisi.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud nad oes digon o'r rhai sy'n gymwys am brawf yn eu cymryd.

2,000 y flwyddyn

Mae tua 2,000 o bobl yng Nghymru yn cael diagnosis o ganser y coluddyn bob blwyddyn.

Bydd y llywodraeth nawr yn ceisio cynyddu'r nifer sy'n cymryd y profion, ond mae'r penderfyniad wedi denu beirniadaeth gan rai.

Image caption Bu farw gwraig Nick Phillips, Marcia, pan yn 46 oed

Bu farw gwraig Nick Phillips o'r afiechyd pan yn 46 oed, ac er iddo ofyn am brawf ei hun, cafodd ei wrthod gan ei fod yn 56 oed.

"Yn anffodus cafodd hi ddiagnosis yn rhy hwyr a bu farw o fewn tri mis o gael diagnosis," meddai.

Mae meddyg arbenigol wedi dweud bod y siawns o oroesi yn llawer uwch os yw'r afiechyd yn cael ei ddal yn gynnar.

Dywedodd yr Athro Dean Harris ei fod yn gweld rhwng 10 a 12 o achosion newydd yn ei glinig yn Ysbyty Singleton.

Mae Llywodraeth Cymru yn dweud mai eu blaenoriaeth yw cynyddu'r nifer sy'n cymryd y profion, a dywedodd llefarydd eu bod yn gweithio gyda Iechyd Cyhoeddus Cymru i wneud hynny.