Methiannau niferus yn achos llofrudd

Carl Mills Image copyright Wales News Service
Image caption Cafodd Carl Mills ei garcharu am oes yn 2013.

Mae cyfres o ymchwiliadau i achos dyn laddodd dair cenhedlaeth o'r un teulu - gan gynnwys ei fabi ei hun - mewn tân yng Nghwmbrân, wedi beirniadu ymateb yr heddlu a gwasanaethau cymdeithasol.

Cafodd Carl Mills ei garcharu am 35 mlynedd am gynnau tân yng nghartref Kim Buckley, ei merch 17 oed, Kayleigh, a'i merch chwe mis oed hithau, Kimberley.

Yn ôl tri adroddiad swyddogol, pe bai Heddlu Gwent wedi casglu gwybodaeth am gefndir treisgar Mills, mae'n bosib na fyddai'r llofruddiaethau wedi digwydd ar 18 Medi 2012.

Hon oedd y noson gyntaf i Kimberley dreulio yn ei chartref, gan ei bod hi wedi'i geni'n gynnar ac wedi gorfod treulio cyfnod yn yr ysbyty. Cafodd ei hefaill ei geni'n farw.

Cafodd Mills ei garcharu am isafswm o 30 mlynedd yn Llys y Goron Casnewydd ym mis Gorffennaf 2013 - ond fe gafodd yr isafswm ei gynyddu i 35 mlynedd dan glo yn dilyn apêl.

Adolygiad Achos Difrifol

Mae adolygiad achos difrifol gan Fwrdd Diogelu Plant de ddwyrain Cymru, ac adroddiadau gan Gomisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu a Bwrdd Gwasanaethau Lleol Torfaen wedi bod yn ystyried ymateb yr awdurdodau yn y blynyddoedd yn arwain at y tân angheuol.

Roedd Mills yn byw yn Bolton yng ngogledd Lloegr, ac wedi dod i gysylltiad â Kayleigh Buckley gyntaf yn 2010 trwy wefan gymdeithasol.

Wrth i'w perthynas ddatblygu, fe deithiodd Mills i dde Cymru i gwrdd â hi, ac fe ddechreuodd Kim Buckley boeni am y cysylltiad rhwng ei merch a Carl Mills, oedd dipyn yn hŷn na hi.

Roedd yna bryderon bod y ddau yn cael perthynas rywiol er bod Kayleigh dan 16 oed ar y pryd.

Dros gyfnod o 21 mis cafodd yr achos ei gyfeirio at y gwasanaethau cymdeithasol sawl tro, ac roedd yna ymchwiliadau oherwydd bod Mills yn ymddwyn yn fygythiol - roedd yn genfigennus iawn, ac yn aml yn feddw.

Cynnau tân

Yn yr adroddiadau mae beirniadaeth o Heddlu Gwent am fethu â chasglu gwybodaeth am hanes troseddol Mills yng ngogledd Lloegr.

Roedd 45 achos o drais gan Mills yn Bolton, gan gynnwys bygwth ei fam gyda chyllyll, cynnau tân yn ei gwely tra roedd e'n credu ei bod hi ynddo, a thorri gwifrau trydan yn ei chartref.

Ond yn dilyn yr ymholiad cyntaf gan Heddlu Gwent, daeth dim gwybodaeth i'r fei.

Yr eildro rhybuddiodd yr heddlu Kim Buckley bod Mills yn berson peryglus ac wedi bod yn y carchar, ond doedd ganddyn nhw ddim manylion am ei droseddau, a doedd dim modd iddyn nhw weithredu, medden nhw, oherwydd bod y troseddau hynny wedi digwydd y tu hwnt i ardal Cwmbrân.

Rhybudd ysgrifenedig

Dim ond ym mis Ebrill 2012 daeth yr heddlu â gwybodaeth i'r gwasanaethau cymdeithasol bod hanes troseddol Mills yn cynnwys bod ag arf yn ei feddiant a bygwth lladd.

Erbyn hynny, roedd Kimberley Buckley wedi'i geni ac yn cael gofal yn yr ysbyty.

Dair wythnos cyn y tân laddodd y teulu, cysylltodd Kim Buckley â'r heddlu i ddweud bod Mills wedi achosi difrod troseddol ac wedi dwyn allweddi ei chartref.

Cafodd cloeon y tŷ eu newid, ond daeth ymchwiliad Comisiwn Annibynnol Cwynion yr Heddlu i'r casgliad nad oedd yr heddweision oedd yn delio â'r achos wedi ymchwilio'n ddigonol.

Dywedodd Comisiynydd Cwynion yr Heddlu dros Gymru, Jan Williams: "Fyddwn ni byth yn gallu dweud os byddai'r tair marwolaeth drasig wedi gallu cael eu hosgoi petai camau gwahanol wedi cael eu cymryd.

"Ond yr hyn sydd yn glir o'n hymchwiliad ni ydi fod lefel y gwasanaeth a dderbyniodd y teulu gan yr heddlu mewn ymateb i'w honiadau o ddifrod troseddol wedi disgyn yn llawer is na'r safonau'r gallen nhw ei ddisgwyl.

"Fe fethodd y swyddogion oedd yn gyfrifol am ddelio gyda'r honiad â defnyddio gwybodaeth o ddigwyddiadau blaenorol oedd yn ymwneud â Carl Mills a theulu'r Buckley, a methu defnyddio'r adnoddau oedd ar gael iddyn nhw."

Mae'r cwnstabl ddeliodd â'r achos wedi cael rhybudd ysgrifenedig, am fethu ag ymateb i'r ffaith fod yna hanes troseddol gan Mills.

Mae'r sarsiant oedd yn ei orchwylio wedi cael cyngor gan reolwr.

Swyddfa Gartref

Mae'r Adolygiad Achos Difrifol yn mynegi syndod bod problemau wedi codi wrth i'r heddlu geisio cael gwybodaeth am hanes troseddol Carl Mills - yn enwedig gan fod adroddiad Bichard, gafodd ei gyhoeddi yn 2004 yn sgil llofruddiaethau Soham, yn galw am sicrhau bod gwybodaeth yn cael ei rannu rhwng heddluoedd gwahanol.

Mae'r adolygiad yn galw ar y Swyddfa Gartref i gynnal adolygiad i weld a yw argymhellion Bichard wedi'u gweithredu ledled Prydain.

Hefyd mae yna gyfres o argymhellion eraill yn cynnwys gwell hyfforddiant a rhannu gwybodaeth rhwng asiantaethau gwahanol.

Yn dilyn cwblhau'r Adolygiad Llofruddiaeth Domestig, mae Bwrdd Gwasanaethau Lleol Torfaen wedi gwneud 13 o awgrymiadau i asiantaethau lleol a chenedlaethol eu dilyn yn y dyfodol.

Mewn datganiad ar ran y teulu, dywedodd Gwyneth Swain, mam Kim Buckley, mam-gu Kayleigh, a hen fam-gu Kimberley, bod yn rhaid dysgu gwersi o'r hyn ddigwyddodd.

"Mae'r teulu eisiau gweld yr adroddiadau hyn yn cael eu defnyddio i sicrhau na fydd unrhyw beth tebyg fyth yn digwydd eto", meddai.

"Dylai tri aelod o fy nheulu ddim fod wedi'u lladd gan Mills, roedd cymaint o gyfleon i atal hynny wedi'u methu, fel mae'r adroddiadau hyn yn dangos".

Image caption Cafodd tair cenhedlaeth o'r teulu Buckley eu lladd yn y tân.