Cyn-brif weinidog Japan yn y Wylfa

Naoto Kan
Image caption Naoto Kan

Bydd cyn-brif weinidog Japan, Naoto Kan, yn ymweld â safle gorsaf niwclear Wylfa Newydd ar Ynys Môn ddydd Iau, fel rhan o ymgyrch gan fudiadau gwrth-niwclear.

Fe ymddiswyddodd Mr Kan fel prif weinidog y wlad yn dilyn trychineb gorsaf niwclear Fukushima Daiichi yn 2011, pan achosodd daeargryn a tsunami ffrwydradau yn adweithyddion yr orsaf honno, gan ollwng ymbelydredd i'r Môr Tawel.

Dywed Pŵer Niwclear Horizon, y cwmni sydd tu ôl i Wylfa Newydd, y bydd yr atomfa yn cael ei darparu'n ddiogel ac er budd y gymuned.

"Bodau dynol, nid trychineb naturiol"

Wrth ymweld â Chymru, dywedodd Naoto Kan: "Achoswyd yr hyn ddigwyddodd yn Fukushima yn 2011 gan fodau dynol, nid trychineb naturiol. Mae'n glir i mi mae'r hyn achosodd y trychineb hwn oedd ein hymrwymiad i dechnoleg anniogel a drud nad yw'n gydnaws â bywyd ar y blaned hon.

"Yr unig ddewis diogel gydag ynni niwclear yw bwrw o'r neilltu unrhyw gynlluniau ar gyfer ynni niwclear. Yn syml, nid yw'n werth mentro".

Image copyright Reuters
Image caption Gorsaf niwclear Fukushima yn dilyn trychineb 2011

Ychwanegodd y cyn-brif weinidog: "Cyn yr ymdoddiad yn Daiichi, roedd diwydiant niwclear Siapan yn hyderus bod ganddo'r holl fesurau diogelwch yn eu lle. O fewn oriau wedi i'r tsunami daro, daeth yn glir nad oedd ein hisadeiledd corfforol a chyfathrebu'n ddigonol.

"Gwyrdrowyd y syniad o ynni niwclear fel y dull rhataf o ynni yn llwyr. Heb unrhyw ateb i ddelio â gwastraff niwclear, nid oes modd ei ystyried yn lân. Gyda ffynonellau ynni adnewyddol yn datblygu cystal, ac yn barod i gymryd lle ynni niwclear, mae buddsoddi pellach mewn ynni niwclear yn anghyfrifol."

"Dysgu gwersi gwerthfawr"

Mewn llythyr agored at Mr Kan i gyd-fynd gyda'i ymweliad, dywedodd Alan Raymant, Prif Swyddog Gweithredu Horizon: "Nid yw'n bosibilrwydd credadwy y bydd Ynys Môn yn gweld yr amodau naturiol a arweiniodd at ddamwain Fukushima gan nad oes risg seismig na tsunami mawr yma.

"Ond rydyn ni, a'r rheoleiddwyr yn y DU, yn dysgu gwersi gwerthfawr o'r digwyddiad hwnnw er mwyn gwella diogelwch hyd yn oed rhagor.

"Rydyn ni'n falch o gael cefnogaeth gan Lywodraethau a chynrychiolwyr etholedig yn Ynys Môn ac yng Nghymru yn gyffredinol, gan y gymuned leol a gan weithlu'r dyfodol. Ond rydyn ni'n llawn ddeall bod y gefnogaeth hon yn dibynnu ar ddangos yn glir bod diogelwch wrth galon yr hyn a wnawn.

"Rydyn ni'n fwy na pharod i gymryd rhan mewn dadl onest am bŵer niwclear, ond rydyn ni'n dal yn benderfynol ein bod am ddarparu Wylfa Newydd yn ddiogel ac er budd y gymuned."

Image copyright Arall
Image caption Delwedd arlunydd o safle arfaethedig Wylfa Newydd