'Chwalu ffiniau' cerddoriaeth

Myfyrwyr Image copyright knowles photographics

Anghofiwch eich hoff fandiau pop, yr 'X Factor' a hyd yn oed miwsig Mozart - mae gŵyl gerdd yn y gogledd eisiau eich herio chi i wrando ar gerddoriaeth newydd.

Mae Gŵyl Gerdd Bangor yn gobeithio chwalu ffiniau cerddoriaeth glasurol gyfoes gyda chyngherddau sy'n amrywio o jazz, electro-acwsteg a gwaith Frank Zappa i noson efo Candelas a cherddoriaeth ar gyfer hen ffilmiau mud.

"Mae 'na le i'r 'X Factor'," meddai Guto Puw, Cyfarwyddwr Artistig yr ŵyl, "ond rydyn ni'n gofyn mwy o gwestiynau ac yn archwilio mwy o bosibiliadau celfyddydol o fewn ffiniau cerddoriaeth."

Croesi ffiniau ac aml-gyfryngau yw thema'r ŵyl eleni sy'n cael ei chynnal dros bum diwrnod ym mhrifysgol a dinas Bangor.

Fe ofynnodd BBC Cymru Fyw i Guto Puw esbonio mwy a'i holi ai rhywbeth academaidd ydy'r math yma o gerddoriaeth.

Beth ydy Gŵyl Gerdd Bangor?

Mae'r ŵyl yn ambarél ar gyfer gwahanol arddulliau. Mae ganddon ni gerddoriaeth glasurol gyfoes, 'chydig o jazz a 'chydig o gerddoriaeth electro-acwstig, neu acwsmatig fel mae'n cael ei ddisgrifio.

Eleni, ryden ni'n canolbwyntio mwy ar groesi ffiniau rhwng cerddoriaeth, sef cyfuniad o gerddoriaeth boblogaidd a cherddoriaeth gyfoes.

Image caption Frank Zappa: cerddor arloesol wnaeth gyfuno roc a cherddoriaeth glasurol

Dyna lle mae Frank Zappa yn dod i fewn iddi. Ryden ni'n gwneud diwrnod o weithgareddau yn gysylltiedig efo fo gan gynnwys ychydig bach o'i gerddoriaeth, sesiwn cwestiwn ac ateb, ffilm am ei daith i Sisili a darlleniad o un o benodau ei hunangofiant, 'The Real Frank Zappa Book', sy'n sôn am ei achos llys yn erbyn Neuadd Albert am dorri cytundeb, sy'n ddoniol ac hynod o ddifyr!

Dechreuodd Zappa chwarae yn y band The Mothers of Invention ond erbyn diwedd ei yrfa roedd yn cyfansoddi a threfnu i gerddorfa gydag offerynnau traddodiadol. Roedd o'n croesi'r ffiniau rhwng yr elfen roc a'r ochr fwy clasurol.

Mae Candelas hefyd yn cynnal gweithdai ac yn perfformio ar y nos Iau fel rhyw fath o ddigwyddiad ffrinj, rhywbeth bach ychwanegol i'r ŵyl - fel y flake ar ben hufen iâ!

Mae'r noson honno yn debyg i'r hyn ryden ni'n wneud gyda'r noson jazz yng nghwmni'r ddeuawd Bourne/Davis hefyd - mae ychydig yn fwy anffurfiol.

Ydi hi'n deg dweud fod 'na ddelwedd academaidd, uchel-ael, i'r math yma o gerddoriaeth glasurol gyfoes?

Image caption Guto Puw: Cyfarwyddwr Artistig Gŵyl Gerdd Bangor

Mae rhywbeth i bawb yn yr ŵyl eleni, o drafodaeth fwy academaidd yn y Panel Drafodaeth i gerddoriaeth i gyd-fynd gydag arddangosfa gelf.

Rydyn ni'n mynd i gryn drafferth i geisio gwneud cerddoriaeth ar gyfer pawb drwy gael elfen naill ai gymunedol neu addysgol iddo.

Felly ryden ni yma i addysgu am y gerddoriaeth newydd sy'n cael ei pherfformio a'i chreu rŵan. Felly, dwi'n teimlo ein bod ni'n trio ein gorau i ddod dros y broblem yna - os oes 'na broblem o gwbl felly!

Pam wyt ti'n meddwl fod angen addysgu pobl ynglŷn â'r math yma o gerddoriaeth?

Weithiau, pan ydech chi'n mynd i gyngerdd ac yn gwrando ar gerddoriaeth heb lawer o gefndir tu ôl iddo, weithiau dydi'r gerddoriaeth ddim yn gwneud synnwyr.

Ond os ydych chi'n cael rhywfaint o wybodaeth gefndir ac wedyn yn clywed y darn, mi allai'r darn olygu rhywbeth cwbl wahanol gan hwyrach agor eich gorwelion.

Mae ganddon ni sgyrsiau cyn y cyngherddau, cyfres o weithdai cyfansoddi a gweithdai perfformio hefyd, felly mae popeth yn bwydo i mewn i'r cyngherddau.

Bydd hyn, dwi'n gobeithio, yn gwneud y profiad o fynd i'r cyngerdd, gwrando ar y gerddoriaeth a gwerthfawrogi'r gerddoriaeth yn llawer mwy cyflawn.

I rywun sy'n gwrando ar fandiau roc a phop, neu Mozart, neu efallai'n edrych ar 'X Factor' neu 'The Voice', be' maen nhw'n ei golli drwy beidio gwrando ar y math yma o gerddoriaeth?

Os ydi rhywun yn gwrando ar yr 'X Factor' neu gerddoriaeth glasurol draddodiadol, mae'n siŵr eu bod yn gyfforddus yn gwrando arno fo. Gyda beth ryden ni'n ei gyflwyno, ryden ni'n gofyn mwy o gwestiynau ac yn archwilio mwy o bosibiliadau celfyddydol o fewn ffiniau cerddoriaeth.

Ond paid â meddwl nad yden ni'n perfformio cerddoriaeth sy'n apelio at bobl - mae'r apêl yn amlwg yn yr ŵyl eleni efo'r syniad o groesi ffiniau. Er enghraifft mae Decibel yn chwarae nos Iau efo line-up o drum kit, gitâr fas, sacsoffon alto, gitâr drydan ond hefyd mae ganddyn nhw ffidil, fiola, clarinét a thrombôn.

Image copyright GWYL GERDD BANGOR
Image caption Ensemble Decibel

Gei di rhythmau reit rocaidd yn y gerddoriaeth ond hefyd mae lot o offerynnau eraill sy'n gwneud y peth yn llawer mwy diddorol na beth fyset ti efallai yn ei sticio i mewn i gân dri munud rwyt ti wedi ei chlywed drosodd a throsodd a throsodd o'r blaen.

Dydw i ddim yn di-raddio cerddoriaeth fel sydd ar yr 'XFactor', mae 'na le iddo fo mewn cymdeithas, ond mae 'na le i rywbeth ychydig mwy ymestynnol hefyd er mwyn gwneud i bobl feddwl, ond hefyd i gael gwrandawyr i amsugno mwy o arddulliau gwahanol fel bod nhw ddim yn sticio at jyst un peth, a dyna ni.

Adloniant neu gelf ydi'r math yma o gerddoriaeth?

Onid ydy celfyddyd yn ryw fath o adloniant beth bynnag? Pa bynnag gelfyddyd ydi o? Os wyt ti'n mynd i arddangosfa gelf, ti'n edrych ar y lluniau ac mae 'na bleser o edrych ar rai ohonyn nhw. Ond mi rwyt ti'n gallu eu gwerthfawrogi nhw'n artistig hefyd?

Image copyright Gwyl Gerdd Bangor
Image caption Gweithdy gydag aelodau Candelas

Mae'n union yr un peth efo cerddoriaeth dwi'n meddwl. Pa bynnag gerddoriaeth ydi o - yr 'X Factor' neu gerddoriaeth acwsmatig ar y sbectrwm arall.

Beth sy'n bwysig inni, dwi'n meddwl, ydi'n bod ni'n blatfform i roi'r gerddoriaeth ddiweddara', y gelfyddyd ddiweddara', allan yne i'r cyhoedd fel eu bod nhw'n ymwybodol o be' sy'n digwydd.

Mae hi'n hawdd gwerthfawrogi yr hen gelfyddyd, yr hen adloniant, fel Mozart, ond mae'n llawer anos gwerthfawrogi y Pwyll ap Siôn neu'r Owain Llwyd nad ydi pawb yn gyfawrwydd â nhw.

Felly mae ganddon ni le pwysig iawn o fewn y calendr cerddorol i fedru rhoi cerddoriaeth newydd i'r cyhoedd a'u bod nhw wedyn yn dod draw i wrando ac i werthfawrogi.

Ond mae pobl yn dal i fynd nôl i'r hen ffufiau, er fod cerddoriaeth wedi datblygu gymaint ers dyddiau Mozart ...

Mae'n rhaid gofyn y cwestiwn pam? Achos mewn un ffordd mae'n union fel yr 'X Factor' - mae'n hawdd i wrando arno fo yn dydi? Ti ddim yn gorfod eistedd i lawr a chanolbwyntio. Mi fedrith fod yn adloniant i ti i eistedd o flaen y teledu i edrych arno, cael dy baned o goffi (neu Horlicks efallai!) a dy slipars cynnes o flaen y tân. Mae llawer mwy i Ŵyl Gerdd Bangor na hynny, dewch i weld a chlywed drosoch eich hun!

Mae holl fanylion yr ŵyl sy'n dechrau ddydd Mercher, 4 Mawrth, i'w cael ar wefan Gŵyl Gerdd Bangor neu tudalen yr ŵyl gerdd ar Facebook.

Hefyd ar y BBC

Cysylltiadau Rhyngrwyd

Dyw'r BBC ddim yn gyfrifol am safleoedd rhyngrwyd allanol.