Cysylltiad rhwng hunan anafu a defnydd o'r we

Dynes drist Image copyright PA

Mae ymchwil newydd yn awgrymu bod cysylltiad uniongyrchol rhwng pobl ifanc sy'n hunan anafu, a'u defnydd o'r we.

Mae astudiaeth gan Brifysgol Caerdydd wedi darganfod eu bod yn defnyddio gwefannau cymdeithasol i rannu lluniau o hunan anafu, ac weithiau hyd yn oed yn defnyddio'r lluniau fel rhan o'u hymddygiad hunan anafus eu hunain.

"Fe wnaethon ni ddarganfod bod pobl ifanc yn mynd ar lein yn benodol i chwilio am luniau o anafiadau, yn aml i anafu eu hunain," meddai Dr Nina Jacob, oedd yn gyfrifol am yr ymchwil.

"Mae lluniau o hunan anafu bron yn dod yn rhan o ryw fath o seremoni, felly maen nhw'n chwilio am lun fel y gallan nhw gael rhyw fath o 'high' ac wedyn bydden nhw yn mynd i ffwrdd a hunan anafu."

Mae gan y DU yn o'r cyfraddau uchaf o hunan anafu yn Ewrop, gydag amcangyfrif bod un o bob 130 o bobl yn anafu eu hunain ar bwrpas ar ryw adeg yn eu bywydau.

'Rhwystredigaeth a thristwch'

Dydi hi ddim yn amlwg faint o bobl yn union sy'n hunan anafu ond dywedodd Clare Lamb, seiciatrydd plant a phobl ifanc yng ngogledd Cymru, ei fod yn fwy cyffredin ymysg pobl ifanc.

"Mae'r mwyafrif o bobl sy'n hunan anafu rhwng 11 a 25 oed pan maen nhw'n dechrau," meddai.

"Rydyn ni'n meddwl y bydd tua 17% o ferched a 5% o fechgyn wedi hunan anafu cyn diwedd eu hamser yn yr ysgol.

"Mae'n fater iechyd cyhoeddus pwysig. Fe fydd rhai pobl ifanc yn ei wneud i leihau'r teimlad o rwystredigaeth a thristwch. Mae rhai yn hunan anafu i gosbi eu hunain.

"Mae'n dueddol o fod yn ymddygiad sy'n ailadrodd ei hun gan nad yw'r person wedi meddwl am unrhyw ddatrysiad arall i ddelio gyda'u teimladau."

'Nifer o resymau'

Dechreuodd Sarah o Bowys hunan anafu bum mlynedd yn ôl pan oedd hi'n 16 oed: "Mae 'na nifer o resymau pam byddai rhywun yn dechrau hunan anafu" meddai.

"I mi, roedd yn ffordd o reoli pethau. Fe gefais i blentyndod trawmatig ac roedd gen i anhwylder bwyta. Pan ddechreuais i wella a dechrau bwyta eto roeddwn i'n teimlo fel bod fy rheolaeth ar bethau wedi cael ei golli a dyna pam wnes i ddechrau hunan anafu."

Yn gyntaf, aeth hi ar y we i geisio deall ei hymddygiad, ond dywedodd hi fod y lluniau welodd hi ar wefannau cymdeithasol wedi rhoi ysfa iddi anafu ei hun.

Mae'r mwyafrif o wefannau cymdeithasol yn cynghori defnyddwyr i beidio ag uwchlwytho unrhyw beth allai gael ei ystyried i fod yn annog neu hybu hunan anafu, ac mae gan nifer ddulliau o adrodd unrhyw beth sy'n mynd yn erbyn y canllawiau.

Cymryd gofal

Mae Sarah nawr yn defnyddio cyfuniad o feddyginiaeth, cwnsela ac ymarfer corff i reoli'r ysfa i anafu ei hun. Mae hi'n parhau i ddefnyddio'r we i gael cefnogaeth, ond mae hi'n trin y we gyda gofal.

"Mae'n rhaid i mi fod yn ofalus ar wefannau cymdeithasol ac edrych ar wefannau cynorthwyol yn unig," meddai.

Am wybodaeth ar fudiadau y gallwch chi gysylltu â nhw am gyngor a chefnogaeth, ewch ar lein i bbc.co.uk/actionline.

Bydd mwy i'w glywed ar raglen Eye On Wales ar BBC Radio Wales, dydd Sul, 15 Mawrth, 12:30.