£1.5 biliwn yn ddyledus i gwmnïau Cymru mewn taliadau

Co-op Machynlleth Image copyright Google

Mae £1.5 biliwn yn ddyledus i gwmnïau o Gymru mewn taliadau gan gwmnïau eraill, yn ôl amcangyfrif gan gwmni Creditsafe.

Daw hynny wrth i gontractwyr ym Machynlleth alw ar gwmni The Co-operative i'w helpu i adennill miloedd o bunnau y gollon nhw tra'n adeiladu siop newydd y cwmni yn y dref.

Mae'r pedwar contractwr yn disgwyl am £90,000 gan Johnson Construction, y cwmni oedd yn gofalu am adeiladu'r siop.

Ond mae Johnson Construction wedi mynd i ddwylo gweinyddwyr erbyn hyn, ac mae'n ansicr faint o arian fydd yn cael ei dalu i'r contractwyr, os o gwbl.

Mae'r contractwyr yn dadlau y dylai'r Co-op gymryd peth o'r cyfrifoldeb am y sefyllfa.

Busnesau bach

Mae pob un o'r contractwyr yn fusnesau bach neu weithwyr unigol o'r ardal leol.

Maen nhw'n honni bod Johnson Construction wedi gofyn iddyn nhw gyflawni gwaith ychwanegol wrth adeiladu'r siop.

Er bod Johnson wedi talu'r contractwyr ar y dechrau, fe aeth hi'n anoddach i'r contractwyr gael eu harian.

Dywedodd y pedwar contracwr eu bod wedi bygwth peidio gorffen y gwaith ar y siop nes iddyn nhw gael eu talu.

Maen nhw'n honni bod Johnson wedi dweud y bydden nhw'n mynd yn erbyn telerau eu cytundeb drwy wneud hynny, ac fe fyddai'n rhaid i'r contractwyr eu hunain dalu i eraill orffen y gwaith.

30 diwrnod yn hwyr

Image caption Dywedodd Ed Miliband bod taliadau hwyr yn "sgandal genedlaethol"

Mae taliadau hwyr, dros 30 diwrnod ers i anfoneb gael ei yrru, yn gallu achosi problemau ariannol i fusnesau bach a pheryglu eu dyfodol.

Daeth pol o 4,000 o gwmniau bychain yn y DU i'r canlyniad bod 70% wedi dioddef rhyw fath o broblem gyda thaliadau hwyr yn y flwyddyn diwethaf.

Dros y penwythnos, dywedodd arweinydd y blaid Lafur, Ed Miliband bod taliadau hwyr yn "sgandal genedlaethol", a dywedodd y byddai llywodraeth Lafur yn ymyrryd oes oedd angen.

Mae Llywodraeth Prydain yn dweud y bydd y Mesur Busnesau Bach, Mentergarwch a Chyflogaeth, sy'n mynd drwy'r Senedd, yn galluogi i gwmniau sy'n talu yn hwyr gael eu henwi'n gyhoeddus.

'Dyletswyddau statudol'

Roedd Johnson Construction UK, sydd a'i bencadlys ger Oldham, yn gwmni llwyddiannus gyda gwerthiant blynyddol o bron £17 miliwn.

Ond mae pryderon wedi eu codi yn ddiweddar am daliadau hwyr gan y cwmni, ac fe gafodd wyth achos llys eu dyfarnu yn erbyn y cwmni ym mis Chwefror 2015.

Mae'r contractwyr am i'r Cop-op, sydd yn gweithredu mewn ffordd moesol ym myd busnes, i gymryd cyfrifoldeb am y taliadau sydd heb eu rhoi i'r contractwyr.

Mewn datganiad, dywedodd y gweinyddwyr, FRP Advisory: "Bydd y gweinyddwyr yn parhau i gwblhau eu dyletswyddau statudol i adennill arian, a hynny yn niddordebau'r holl gredydwyr."