Saith Diwrnod

Catrin Beard

Catrin Beard yn trafod y pynciau sydd wedi denu ei sylw yn ei hadolygiad wythnosol o'r wasg Gymraeg a'r blogiau.

Dychmygwch ymgyrch wleidyddol genedlaethol lle mae'r holl bleidiau'n cytuno ac yn ymgyrchu dros yr un peth. O ystyried hynt ymgyrch yr etholiad cyffredinol ar y funud, mae'n syniad hurt a ffantasïol, ond dyna'r sefyllfa ar hyn o bryd rai milltiroedd i'r gorllewin.

Fel y dywed Bethan Kilfoil yn Barn, ar yr 22 Mai, bydd Iwerddon yn cynnal refferendwm ar gynnig i newid y cyfansoddiad er mwyn rhoi'r hawl i gyplau hoyw briodi - yr unig wlad yn y byd i gynnal refferendwm ar y mater hwn.

Mewn etholiad cyffredinol, dywed, mae'r pleidiau yng ngyddfau ei gilydd, ond y tro yma maen nhw i gyd ar yr un ochr, yn cefnogi'r cynnig, tra bo'r eglwys babyddol a grwpiau sy'n hybu 'gwerthoedd teuluol' yn gwrthwynebu.

Mae'r cynnig yn debygol iawn o gael ei basio, felly da o beth yw hi i rywun sylwi bod geiriad fersiwn Gwyddeleg y cynnig yn golygu mai DIM OND priodas rhwng pobl o'r un rhyw fyddai'n cael ei chaniatáu. A gan mai'r fersiwn Gwyddeleg fyddai'r un dilys, byddai hynny wedi creu cryn gur pen…

Ffŵl Ebrill?

A nage, nid jôc ffŵl Ebrill hwyr oedd hwnna, er bod twyll ffŵl Ebrill wedi troi'n draddodiad bellach ymhlith y wasg a'r cyfryngau yn ôl Lyn Ebenezer yn y Cymro, gyda phawb yn ceisio cael y gorau ar y llall, ac mae Lyn yn hel atgofion am rai o gastiau llwyddiannus y gorffennol, fel honiad Patrick Moore ym 1976 y byddai disgyrchiant yn gwanhau am un funud ychydig cyn deg o'r gloch y bore hwnnw, ac y medrai pobl, o neidio i'r awyr, hofran am rai eiliadau. Tystiodd cannoedd i'r arbrawf weithio.

A stori wneud arall a hoffodd Lyn yn fawr oedd honno y llynedd am benderfyniad King's College, Cargrawnt, i wneud i ffwrdd â boy sopranos a'u disodli ag oedolion wedi anadlu nwy heliwm.

Image copyright Thinkstock

Pêl-droed, yn hytrach na chanu soprano, oedd diléit Phil Stead pan oedd yn fachgen bach, ac yn Golwg mae'n adrodd ei hanes yn cael treial i Gaerdydd yn 11 oed. Diweddglo trist y stori yw i un camgymeriad mawr yn y treial olaf golli'r crys rhif un iddo.

Mae pethau'n wahanol erbyn hyn meddai, gan fod gan dimau proffesiynol o leiaf ddau gôl-geidwad, ac yn ôl trefn y dyddiau hyn byddai wedi bod yn rhan o garfan Caerdydd dan 12 fel ail gôli.

Ond mae Phil yn teimlo dros yr eilyddion - dyma'r safle gwaethaf yn y garfan i gyd. Pwy sydd eisiau eistedd ar y fainc wythnos ar ôl wythnos yn disgwyl am anaf i'r dewis cyntaf?

Dyw eilyddion Uwch Gynghrair Cymru ddim hyd yn oed yn cael eu talu am deithio ar hyd a lled Cymru i eistedd yn y glaw wrth ochr cae yng Nghaerfyrddin neu Brestatyn. Na, dim diolch.

Image copyright Thinkstock

Wyddoch chi beth yw muchudd? Ar Cymru Fyw, gallwch roi cynnig ar gwis i weld ydych chi'n gyfarwydd â nifer o eiriau Cymraeg anarferol.

Ac er y gallai muchudd swnio fel disgrifiad o ambell i dacteg etholiadol fwy amheus na'i gilydd, y dewis yw mwclis trwm, baw adar, gair i ddisgrifio dwylo wedi diwrnod caled o waith neu em ddu.

A dyna fi wedi dysgu rhywbeth yr wythnos hon - muchudd yw'r gair Cymraeg am jet - y garreg ddu ddisglair sy'n cael ei defnyddio i wneud gemwaith.

Ac yng nghanol mwrllwch a merddwr y trafodaethau gwleidyddol sy'n llenwi'r cyfryngau ar hyn o bryd, ie, diolch am y muchudd.