Jeremy Hunt: Aneurin Bevan yn 'troi yn ei fedd'

Jeremy hunt Image copyright Getty Images

Byddai sylfaenydd y Gwasanaeth Iechyd, Aneurin Bevan, yn "troi yn ei fedd" petai'n gweld y modd y mae Llywodraeth Cymru yn rheoli'r gwasanaeth, yn ôl Ysgrifennydd Iechyd y DU, Jeremy Hunt.

Yn siarad ar ymweliad i Gasnewydd, dywedodd Mr Hunt bod polisïau'r llywodraeth ddatganoledig yn hollol groes i egwyddorion y GIG.

Er bod iechyd wedi ei ddatganoli i Gymru, mae perfformiad y gwasanaeth yng Nghymru - cyfrifoldeb Llywodraeth Cymru - ac yn Lloegr wedi datblygu i fod yn fater pwysig yn yr etholiad.

Dywedodd Mr Hunt wrth BBC Cymru: "Mae gyda ni bobl yn mynd ar draws y ffin i aros gyda pherthnasau yn Lloegr, yn rhentu tai yn Lloegr gan nad ydyn nhw'n gallu cael y cyffuriau diweddaraf.

"Mae hynny'n groes i egwyddorion sylfaenol y GIG, y GIG gafodd ei chreu gan Gymro fyddai'n troi yn ei fedd petai'n gweld y ffordd y mae Llafur wedi bod yn rheoli'r GIG yng Nghymru."

Llynedd fe wnaeth y Prif Weinidog David Cameron ddisgrifio Clawdd Offa fel y ffin "rhwng byw a marw".

Ychwanegodd Mr Hunt: "Yr hyn sydd wedi digwydd yng Nghymru yw eu bod wedi dewis torri cyllideb y GIG, a'r canlyniad yw bod pobl Cymru yn aros dwywaith mor hir am ambiwlans brys, a dwywaith mor hir mewn adrannau gofal brys nac y dylen nhw."

Canllaw maniffestos: Iechyd a gofal

Pwnc etholiadol allweddol ar gyfer nifer o bleidleiswyr, mae hyn yn cynnwys cyllid y gwasanaeth iechyd, mynediad i feddygon teulu a gofal cymdeithasol, yn enwedig ar gyfer pobl hŷn.

Ymateb

Mewn ymateb i'r sylwadau, dywedodd Dirprwy Weinidog Iechyd Llafur Cymru, Vaughan Gething: "Unwaith eto mae Mr Hunt wedi dod i Gymru gydag un pwrpas ar ei feddwl - i ladd ar Gymru a'r Gwasanaeth Iechyd Cymreig. Hyn oll gan ddyn sydd wedi bod yn ben ar ailstrwythuro trychinebus £3 biliwn o'r Gwasanaeth Iechyd yn Lloegr, sydd wedi datgymalu'r gwasanaeth iechyd yr oedd Bevan, ac mae'r cyhoedd, yn meddwl y byd ohono."

Dywedodd Elin Jones AC, llefarydd iechyd Plaid Cymru: "Mae'r flwyddyn nesaf yn gyfle i wneud gwahaniaeth go iawn i'r GIG yng Nghymru, a bydd Plaid Cymru'n defnyddio'i dylanwad mewn senedd grog i sicrhau £1.2 biliwn y flwyddyn i fuddsoddi yn ein gwasanaethau cyhoeddus.

"Tra bod pleidiau eraill yn ymddangos yn benderfynol o ddefnyddio'r GIG fel pêl-droed wleidyddol, mae gan Plaid Cymru gyfoeth o bolisïau positif i wella a chryfhau'r GIG."

Mynnodd Jane Dodds, ymgeisydd seneddol y Democratiaid Rhyddfrydol yn Sir Drefaldwyn, y dylai Mr Hunt ymddiheuro am ei sylwadau am iechyd yng Nghymru.

Meddai: "Mae'r Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig wastad wedi pwyntio'r bys at Lywodraeth Lafur Cymru am ei methiannau gyda'r gwasanaeth iechyd yng Nghymru, ond maen nhw wedi gwneud hynny trwy roi cleifion a staff yn gynta'.

"Mae agwedd y Ceidwadwyr tuag at ein gwasanaeth iechyd yn siomi ein cleifion ac yn wael i ysbryd staff sy'n gweithio mor galed. Rwy'n credu mai'r peth cynta' fydden nhw eisiau clywed gan Mr Hunt ydy ymddiheuriad."