Cyn cystadlu, rhaid casglu arian

Cyngerdd COR
Image caption Cyngerdd Nadolig COR, côr gafodd ei sefydlu gan Osian Rowlands, yng Nghastell Caerffili yn 2014

Dim ond am wythnos mae'r cystadlu'n para ar faes Eisteddfod yr Urdd Caerffili a'r Cylch yn Llancaiach Fawr, ond mae rhai wedi bod yn gweithio'n galed ers misoedd i sicrhau llwyddiant yr ŵyl.

Mae costau sylweddol ynghlwm â chynnal Eisteddfod yr Urdd, ac mae'n rhaid i'r ardal sy'n ei chroesawu godi cyfran o'r arian hwnnw, ond sut mae gwneud hynny?

Mae pawb bellach yn hen gyfarwydd â raffl neu noson gaws a gwin, ond mae 'na rai o gefnogwyr ardal Caerffili wedi bod yn casglu arian mewn dulliau llawer mwy creadigol.

Image caption Gala Gŵyl Ddewi 2015 yng Nghastell Caerffili

Mae Osian Rowlands, Cadeirydd y Pwyllgor Cerdd ac Is-gadeirydd y Pwyllgor Gwaith, wedi bod yn trefnu nifer o gyngherddau a chiniawau er mwyn casglu arian.

Fel rhan o'r ymgyrch codi arian cafodd nifer o gyngherdddau eu trefnu gyda rhai o gorau mwyaf adnabyddus Cymru, gan gynnwys Côr CF1, Côr Cywair a Chôrdydd, yn cymryd rhan.

Cafodd Gŵyl Gorawl ei chynnal yn nhafarn Y Mochyn Du, yng Nghaerdydd, gyda chwe chôr yn cystadlu i'w coroni'n bencampwyr.

Ond aeth Osian un cam ymhellach na threfnu cyngherddau'n unig, drwy sefydlu côr newydd - COR.

Mae COR wedi perfformio mewn cyngherddau Nadolig a Phasg, gyda'r diweddaraf yn cael ei gynnal yn Eglwys Gatholig St Helen yng Nghaerffili ym mis Mawrth.

Cafodd Cinio Cyhoeddi'r Eisteddfod ym mis Hydref 2014 ei gynnal yng Nghastell Caerffili gyda Only Men Aloud yn diddanu'r gynulleidfa, a chafwyd Cinio Dydd Gŵyl Dewi ei gynnal yng Nghastell Caerffili yn 2014 a 2015, gydag Wynne Evans, Huw Chiswell ac Only Boys Aloud yn perfformio llynedd.

A dweud y gwir, mae'r ciniawau wedi bod mor llwyddiannus, mae pob tocyn wedi gwerthu ar eu cyfer.

Dywedodd Osian bod Cyngor Caerffili yn awyddus eu bod nhw'n parhau i drefnu'r ciniawau Dydd Gŵyl Dewi hyd yn oed ar ôl i'r Urdd adael yr ardal, ac y byddai parhau gyda'r digwyddiadau'n sicrhau bod yr Eisteddfod yn gadael "gwaddol" ar ei hôl.

Mae Catrin Roberts, pennaeth adran ddrama Ysgol Gyfun Cwm Rhymni, wedi bod yn gyfrifol am ymgyrch sy'n defnyddio cyfryngau cymdeithasol i geisio codi arian.

Ym mis Medi 2014 roedd y Pwyllgor Theatr yn trio meddwl am ffyrdd o godi arian tuag at eu targed o £5,000, a dywedodd Catrin mai yn ystod yr haf hwnnw "roedd yr 'ice bucket challenge' yn llwyddiant anhygoel ac fe wnaethon ni feddwl y byddai dechrau ymgyrch ar wefannau cymdeithasol yn ffordd dda" o gasglu arian.

"Ar ôl tipyn o grafu pen, fe ddes i lan gyda'r slogan 'dwed caws i Gaerffili' - yn amlwg oherwydd bod caws Caerffili yn enwog ac wedyn gofyn i bobl dynnu hunlun 'cawslyd' a'i bostio ar Facebook a Twitter.

"Roedden nhw wedyn yn gallu anfon neges destun gan gyfrannu tuag at ein cyfrif Justgiving.".

Image copyright Catrin Roberts
Image caption Cast sioe ieuenctid yr Urdd, ‘Chwarae Cuddio’ a'u hunlun cawslyd

Ond nid Catrin yn unig sydd wedi bod yn gyfrifol am ledaenu'r neges am luniau cawslyd Caerffili, dywedodd: "Fe wnes i ofyn i fy nisgyblion blwyddyn 12 a 13 greu fideo byr yn hyrwyddo'r fenter", cyn iddi rannu'r fideo hwnnw ar ei thudalennau ar wefannau cymdeithasol.

O fewn pythefnos roedd yr ymgyrch wedi casglu bron i £900.

Cwta fis cyn yr Eisteddfod, mi wnaeth Catrin a'r criw benderfynu ail-lansio'r ymgyrch gydag apêl uniongyrchol i actorion Cymru helpu'r Pwyllgor Theatr.

Dywedodd bod sawl actor wedi tynnu 'hunlun cawslyd', a'u bod wedi "llwyddo i gael Matthew Rhys i osod apêl ar ei gyfrif Twitter gyda llun o gast sioe ieuenctid yr Eisteddfod."

Image copyright Elin Rhys
Image caption Y criw wedi cyrraedd copa Pen y Fan

Tra bod eraill wedi bod yn cyngherdda a thrydar i godi arian, mae Elin Rhys, athrawes Gymraeg yn Ysgol Gyfun Cwm Rhymni, ac aelod o'r Pwyllgor Gwaith a'r Pwyllgor Llefaru, wedi bod yn mynydda.

Roedd Elin yn rhan o griw wnaeth gerdded hyd marathon, 26 milltir, o Ysgol Gyfun Cwm Rhymni i Fae Caerdydd yn 2014 i gasglu arian ar gyfer cronfa Eisteddfod yr Urdd Caerffili, ond erbyn eleni roedd angen her arall.

Beth well na chymryd y cyfle i wneud rhywbeth roedd hi eisiau wedi bod am ei wneud? Trechu tri chopa Cymru.

Felly ar 26 Ebrill, mi wnaeth criw o 16 gychwyn ar eu taith i fyny'r Wyddfa, Cadair Idris a Phen y Fan.

Roedd yn rhaid i'r criw gychwyn ben bore, gan gychwyn ar y daith fyny Cadair Idris am 6:30, aros dros nos yng Nghaernarfon, cyn ailgychwyn ar y cerdded ddydd Sul.

Ar ran olaf y daith, i gopa Pen y Fan, cafodd y criw blinedig gwmni ffrindiau a chyd-weithwyr, ynghyd ag aelodau o Bwyllgor Ieuenctid yr Urdd.

Ac roedd y boen werth bob cam, wedi i'r criw godi dros £4,000 tuag at apêl yr Eisteddfod, cryn dipyn yn fwy na'u targed gwreiddiol o £1,500.

Image copyright Elin Rhys
Image caption Y criw wnaeth gerdded hyd marathon, 26 milltir, o Ysgol Gyfun Cwm Rhymni i Fae Caerdydd yn 2014