Dadl deledu: Barn pobl ifanc

'The Wales Report: Young People's Debate' yn Llandudno

Ffïoedd prifysgol, newid hinsawdd a newid diwylliant gwleidyddiaeth - dyna rai o'r pynciau gafodd eu trafod yn nadl 'The Wales Report: Young People's Debate' yn Llandudno nos Fercher.

Y cyflwynydd radio Huw Stephens oedd yn cadeirio gyda'r gynulleidfa yn bobl ifanc rhwng 16 a 25 oed.

Yn wahanol i'r dadleuon teledu eraill doedd 'na ddim gwrthdaro rhwng y pleidiau ac mi oedd 'na gytuno unfrydol ar rai o'r cwestiynau gafodd eu gofyn.

Andrew Atkinson oedd yn cynrychioli'r Ceidwadwyr, Cadan ap Tomos ar gyfer y Democratiaid Rhyddfrydol, Rhun ap Iorwerth ar gyfer Plaid Cymru, Katy Beddoe i'r Gwyrddion, Nigel Williams yn cynrychioli UKIP a Calum Higgins y blaid Lafur.

Pleidlais i bobl ifanc 16 a 17 oed?

Pum cwestiwn gafodd eu holi yn ystod y ddadl, gyda'r pynciau yn rhai amrywiol o'r economi a'r amgylchedd i ddelwedd gwleidyddion.

Un o'r cwestiynau ble'r roedd 'na gytuno oedd, a ddylai pobl ifanc 16 a 17 oed gael pleidleisio. Yr ateb gan y cynrychiolwyr oedd 'dylai'.

Mi oedd Andrew Atkinson yn cydnabod bod 'na fwy yn y blaid Geidwadol yn erbyn newid yr oedran ond mi oedd o yn "reit hamddenol " am y syniad. Ond mi roedd o'n teimlo mai'r peth pwysicaf oedd cael mwy o bobl ifanc i ymddiddori mewn gwleidyddiaeth i ddechrau.

Dweud bod angen trafod y pwnc fwy yn yr ysgolion oedd Cadan ap Tomos. Mi oedd Calum Higgins yn cytuno ond hefyd yn dweud bod angen cynyddu'r nifer sydd yn dewis pleidleisio.

Sôn am yr Alban wnaeth Rhun ap Iorwerth gan ddweud bod hi'n annheg i adael i bobl ifanc o dan 18 benderfynu ar ddyfodol ei gwlad, ond wedyn nad oedden nhw yn cael pleidleisio yn yr etholiad cyffredinol.

Mi soniodd Katy Beddoe bod angen strwythur penodol yng Nghymru i drafod gwleidyddiaeth a'i bod hi'n siom bod grantiau wedi eu torri i fforwm fel y Ddraig Ffynci oedd yn gwneud hyn.

Dywedodd Nigel Williams bod yna "ddim niwed" gadael i bobl ifanc 16 ac 17 oed bleidleisio ac nad oedd gan UKIP bolisi ar hyn.

Ond mi ddywedodd un bachgen ifanc yn y gynulleidfa bod Nigel Farrage, arweinydd y blaid, wedi dweud ei fod o yn erbyn rhoi'r bleidlais i rai dan 18 oed.

Pryder am newid hinsawdd

Newid hinsawdd oedd un o'r cwestiynau eraill. Mi oedd y pleidiau eto yn dweud bod hyn yn bryder.

Roedd Nigel Williams yn dweud ei fod yn pryderu am lygredd ond yn cwestiynu a oedd newid hinsawdd yn rhywbeth oedd yn bodoli neu beidio.

Dweud nad oedd angen ynni niwclear yn y tymor hir wnaeth Rhun ap Iorwerth. Mi oedd o'n meddwl mewn amser y byddai modd buddsoddi mewn technegau gwyrdd eraill. Ond mi oedd o'n dweud bod yna fudd economaidd i ynni niwclear yn yr ardal mae'n cynrychioli sef Ynys Môn a'i fod o'n cefnogi atomfa arall.

Dywedodd Calum Higgins y gallai Cymru fod yn arwain gweddill y byd trwy fuddsoddi mewn sawl math o egni a bod angen cymysgedd gwahanol.

Angen buddsoddi a bod yn uchelgeisiol yn y maes yma oedd ateb Andrew Atkinson. Tra'r oedd Cadan yn sôn am bum deddf werdd mae'r Rhyddfrydwyr wedi lansio, ac yn dweud bod 'na gynnydd wedi bod yn ddiweddar yng Nghymru mewn ynni gwyrdd, fel gyda'r cynllun i adeiladu lagŵn yn Abertawe.

Roedd Katy Beddoe o'r blaid Werdd yn dweud bod angen lleihau ôl-troed carbon a bod 'na ormod o oedi wedi bod yn y gorffennol ynglŷn â'r pwnc.

Image caption Llinos Evans (chwith) a Catrin Edwards (dde)

Ar ôl gwrando ar y gwleidyddion beth oedd barn rhai o'r bobl ifanc yn y gynulleidfa?

Mi oedd Llinos Evans, sydd yn 16 oed, yn teimlo bod hi'n braf gweld rhai o'r cynrychiolwyr yn dweud pethau wrth arweinwyr eu pleidiau yn ystod y ddadl.

Tra roedd Llinos yn teimlo ei bod hi wedi newid ei barn am ambell i un, roedd ei ffrind yn dweud ei bod hi "yn dal i deimlo'r un fath" ynglŷn â'r gwleidyddion.

Yn ôl Catrin Edwards maen nhw i gyd "yn dweud yr un peth braidd."

Gweithio yn McDonalds mae Lowri Griffiths, sy'n 21 oed. Mi fysa hi wedi hoffi pe bai'r panel wedi sôn am bobl ifanc sydd mewn gwaith yn hytrach na jest sôn am bobl ifanc mewn prifysgolion meddai.

Er ei bod hi wedi mynd i'r ddadl gyda meddwl agored mae'n dweud na wnaeth y noson newid ei meddwl.

Yn ôl Sean Synnuck, sydd yn 18 oed, mi wnaeth y cynrychiolwyr gysylltu yn well gyda'r hyn oedd yn pryderu'r gynulleidfa na'u harweinwyr ac mi wnaeth y mwyafrif argraff ffafriol arno.

Mi oedd Naomi Dickens yn hoffi'r ffaith fod y gwleidyddion yn barchus o'i gilydd yn ystod y ddadl ac yn teimlo bod hyn yn anarferol.