Tro pedol ar Fesur Cymru

Senedd

Mae'n annhebygol y bydd deddf newydd i ddatganoli mwy o bwerau i Gymru yn cael ei chynnwys yn rhaglen llywodraeth y DU ar gyfer ei 100 diwrnod cyntaf mewn grym.

Mae BBC Cymru yn deall hyd yn oed petai Mesur Cymru arfaethedig yn cael ei grybwyll yn Araith y Frenhines, ni fydd yn un o'r deddfau newydd i gael ei drafod, er gwaethaf i'r Canghellor George Osborne addo deddfwriaeth Gymreig o fewn 100 diwrnod i'r etholiad.

Mae gweinidogion yn dweud mai cywirdeb nid cyflymder unrhyw gyfraith newydd yw'r flaenoriaeth, ond mae'r blaid Lafur a'r Democratiaid Rhyddfrydol ym mae Caerdydd wedi lleisio eu hanfodlonrwydd gydag unrhyw oedi posib.

Dywedodd Ysgrifennydd Cymru, Stephen Crabb: "Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig dangos momentwm. Rwy'n credu ei bod hi'n bwysig ein bod yn dangos i Gymru ein bod yn mynd i weithredu ar ein haddewidion a'n hymrwymiadau ac mae sicrhau system gyllido decach i Gymru wrth galon hynny.

"Ond mae hefyd yn bwysig iawn ein bod yn cymryd amser i gael y manylion yn gywir."

'Deddfwriaeth wael neu amwys'

Ychwanegodd: "Mae Cymru wedi dioddef yn y gorffennol trwy gael deddfwriaeth ynghylch datganoli sydd wedi cael ei hysgrifennu'n wael neu'n amwys, dyna beth sydd wedi arwain at lywodraeth Cymru a llywodraeth y DU yn brwydro yn y llysoedd.

"Y cyfreithwyr yw'r unig bobl sy'n cael budd o hynny. Felly, rwyf am gymryd yr amser i gael y ddeddfwriaeth hon yn iawn," ychwanegodd.

Ar ymweliad â Phowys yn ystod yr ymgyrch etholiadol, dywedodd y Canghellor George Osborne: "Rydym yn gwbl glir, o fewn 100 niwrnod o ddod yn ôl i lywodraeth, byddai Mesur Cymru newydd wedi ei gyhoeddi ac yn mynd drwy'r Senedd er mwyn rhoi mwy o reolaeth i Gymru dros ei dyfodol ei hun a hefyd darparu sicrwydd cyllidol ar gyfer y dyfodol, rhywbeth sydd byth wedi digwydd o dan lywodraethau Llafur yn y gorffennol."

Mewn ymateb ddydd Mawrth, dywedodd Prif Weinidog Cymru Carwyn Jones: "Fe fydd yn rhaid i ni aros i weld, ond fe fyddai'n rhyfeddol os na fyddai'r addewidion i symud ymlaen gyda rhagor o ddatganoli i Gymru yn cael eu cadw, a'u bod yn cael eu torri o fewn wythnos ers i'r llywodraeth newydd ddod i rym.

"Rwy'n credu y byddai pobl Cymru yn ei chael yn anodd iawn i dderbyn hynny, i weld addewid yn cael ei dorri mor sydyn. Ond beth am i ni aros a gweld."

Dywedodd Kirsty Williams, arweinydd y Democratiaid Rhyddfrydol Cymreig: "Mae'r newyddion yma, os yn wir, yn cadarnhau'r hyn yr ydym yn ei wybod: Mai'r Democratiaid Rhyddfrydol oedd yr unig rym tu ôl i ddatganoli yn y llywodraeth ddiwethaf.

"Rydyn ni lai nag wythnos i mewn i lywodraeth Geidwadol, ac eto mae gwaith caled Jenny Randerson a gweinidogion eraill y Democratiaid Rhyddfrydol yn cael ei ddad-wneud yn araf bach".

Image caption Roedd y Canghellor George Osbourne wedi dweud yn ystod ymgyrch yr etholiad y byddai Mesur Cymru yn cael ei gyhoeddi o fewn 100 diwrnod i'r etholiad