Teyrngedau i John Glyn Jones

Y diweddar John Glyn Jones Image copyright Iestyn Hughes

Mae teyrngedau wedi eu rhoi i'r bardd a'r cenedlaetholwr o Ddinbych, John Glyn Jones, fu farw ddydd Mawrth yn 68 oed.

Fo oedd prif weithredwr cyntaf Cymdeithas Tai Clwyd.

Roedd yn aelod o dîm Talwrn Dinbych ers 1979, ac wedi cyfrannu at sawl rhaglen ar BBC Radio Cymru.

Bu hefyd yn Gadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Genedlaethol Sir Ddinbych a'r Cyffiniau 2013.

I gydfynd ag ymweliad y Brifwyl honno, fe gyhoeddodd gyfrol o farddoniaeth gan feirdd lleol - 'Beirdd Bro'r Eisteddfod'.

Cyn hynny, roedd wedi cyhoeddi cyfrol o'i gerddi ei hun, 'Trwm ac Ysgafn', yn 2010.

Fe ddysgodd gynganeddu yn nosbarth nos y Prifardd Gwilym R. Jones yn y 1970au, a bu'n cynnal dosbarthiadau ei hun yn ardal Sir Ddinbych am flynyddoedd.

'Colled aruthrol'

Un oedd yn gyfaill agos iddo ers 30 mlynedd yw Cadeirydd Cyngor yr Eisteddfod, Eifion Lloyd Jones, fu'n cofio amdano ar Raglen Dylan Jones fore Mercher.

"Mae'r newyddion wedi'n syfrdanu ni gyd - mae hi'n golled aruthrol i bob gweithgaredd Cymraeg yn y fro," meddai.

"Roedd o'n unigryw yn y ffaith bod o'n gwneud cymaint - pob gweithgarwch Cymraeg yn yr ardal, roedd o'n gonglfaen iddyn nhw i gyd.

"Roedd o'n un o sefydlwyr papur bro 'Y Bigwrn', a bu'n brif olygydd ar y cyhoeddiad. Roedd o'n drysorydd yn ei gapel ac i gymaint o gymdeithasau lleol.

"Roedd o'n aelod o dîm Talwrn Dinbych ers 1979 - fo oedd yn ein cynnal ni.

"Yr uchafbwynt iddo fo, dybiwn i, oedd bod yn gadeirydd pwyllgor gwaith yr Eisteddfod Genedlaethol yn 2013."

Ychwanegodd: "Fe wnes i ddod ar ei draws yn y coleg ym Mangor - 'doedd o ddim yn un amlwg, cymeriad tawel, gwylaidd, ond trylwyr ac effeithiol dros ben.

"Roedd ganddo hiwmor sych ond difyr. Roedd o'n ddyn pwyllog - yn siarad yn araf, hyd yn oed. Ond roedd 'na ryw berlau annisgwyl yn dod. Roedden ni'n aml yn chwerthin yn y cyfarfodydd 'steddfod am bethau oedd o'n eu dweud.

"Dyn tawel, dyn yn y cefndir pan oedd o eisiau bod - ond eto, ei gyfraniad i'r fro yma ac i Gymru gyfan yn rhyfeddol. Bydd angen llawer llawer o bobl i gymryd ei le ym mhob maes."

'Cyfraniad enfawr'

Dywedodd Elfed Roberts, Prif Weithredwr yr Eisteddfod Genedlaethol: "Mae colli John Glyn Jones yn ergyd drom i'n bywyd diwylliannol. Roedd ei gyfraniad i gynifer o sefydliadau a chymdeithasau yn enfawr, ac fe fyddwn ni'n ei gofio'n arbennig fel Cadeirydd Pwyllgor Gwaith Eisteddfod Sir Ddinbych a'r Cyffiniau ddwy flynedd yn ôl.

"Roedd yn cadeirio gyda hiwmor a direidi, ond eto yn gwbl bendant ei farn ac yn annog trafodaeth.

"Roedd ganddo ddealltwriaeth arbennig o lenyddiaeth a diwylliant Cymru, ac roedd ei gyngor bob amser yn ddoeth ac yn bwyllog. Bydd yr Eisteddfod, fel llawer mudiad arall, yn gweld ei golli, ond yn cofio'i gwmni, ei hiwmor a'i gyfeillgarwch am lawer blwyddyn i ddod."

Meddai'r Parchedig Wayne Roberts, fu'n weinidog arno yn Ninbych:

"Ro'n i'n ' nabod John Glyn ers tua 20 mlynedd oherwydd fy mod wedi bod yn aelod o fwrdd Tai Clwyd. Wedyn fe ddois i'n weinidog arno.

"Ges i hefyd y fraint o fod yn ysgrifennydd pwyllgor gwaith Eisteddfod Sir Ddinbych tra roedd o'n gadeirydd. Ym mhob dim, ro'n i'n ei gael o'n ddyn diffuant, di-lol ac yn gadarn iawn dros yr iaith Gymraeg.

"Yn benna', mi roedd colli ei briod Helen fis Hydref 2012 yn golled enfawr iddo, ond mi wnaeth o ennyn edmygedd pawb yn y ffordd urddasol y deliodd gyda'i brofedigaeth a chario 'mlaen i ymroi i bob dim gyda'r un diwidrwydd."

'Uchel iawn ei barch'

Dywedodd Walis George, Prif Weithredwr Grŵp Cynefin: "John Glyn Jones oedd Prif Weithredwr cyntaf Tai Clwyd a bu yn y swydd am 25 mlynedd tan iddo ymddeol yn 2007. Roedd yn un o arweinwyr pwysicaf y mudiad cymdeithasau tai yng Nghymru ers dyddiau cynnar yr 1980au.

"Gwnaeth gyfraniad amhrisiadwy i ddatblygiad Tai Clwyd gan bwysleisio anghenion cymunedau gwledig Cymreig, ac roedd yn uchel iawn ei barch ymhlith ei gydweithwyr a phartneriaid ledled Cymru.

"Bydd colled fawr o'i ôl ymysg ei ffrindiau a'i gyn-gydweithwyr a hoffem estyn ein cydymdeimlad cywiraf â'i deulu."

Roedd John Glyn Jones yn Gadeirydd Menter Iaith Sir Ddinbych ers Hydref 2013 ac wedi bod yn rhan o bwyllgor rheoli'r Fenter ers 2009.

Meddai Ruth Williams, Prif Swyddog y Fenter: "Roedd hi'n fraint cael gweithio dan arweiniad John Glyn. Roedd yn gadeirydd teg iawn ac yn annog trafodaeth iach gyda'i hiwmor unigryw.

"Roedd yn gadarn dros yr iaith, yn llysgennad dros y Gymraeg ac felly'n gwbl gartrefol yn llywio Menter Iaith Sir Ddinbych. Roedd yn edrych ymlaen at weld camau nesaf strategaeth iaith y sir yn cael ei chytuno a'i gweithredu.

"Bydd colled enfawr ar ei ôl, nid yn unig i ni fel staff a phwyllgor y Fenter, ond i'r Gymraeg yn y Sir."

Yn un o nifer o deyrngedau ar wefan Twitter, dywedodd cymdeithas Barddas: "Tristwch o'r mwyaf oedd clywed y newyddion enbyd o drist am farwolaeth ein trysorydd di-flino John Glyn Jones. Bardd, cymwynaswr a Chymro."

Roedd yn briod â'r diweddar Helen, ac mae o'n gadael tri o blant, yn ogystal ag wyrion ac wyresau.

Straeon perthnasol