£160,000 o ddirwy i Heddlu'r De am golli cyfweliadau

DVDs Image copyright Thinkstock
Image caption Roedd y DVDs wedi eu cadw mewn dror pan aethon nhw ar goll

Mae Heddlu De Cymru wedi cael dirwy o £160,000 gan Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth am dorri'r Ddeddf Diogelu Data yn ystod achos o gam-drin rhyw.

Fe gafwyd yr heddlu'n euog o golli recordiad ar DVDs o gyfweliad gyda dioddefwr oedd wedi cael ei gam-drin pan yn blentyn.

Er bod y DVDs yn cynnwys deunydd allai beri gofid, roedd y recordiad wedi ei adael mewn drôr mewn desg, ac nid oedden nhw wedi cael eu hamgryptio.

Fe gafodd y cyfweliad ei wneud yn Awst 2011, ac fe ddaeth i'r amlwg bod y DVDs ar goll ar ôl symud i swyddfa newydd yn Hydref 2011. Er hynny ni chofnodwyd hynny am bron i ddwy flynedd oherwydd diffyg hyfforddiant.

Bu'n rhaid cynnal ail gyfweliad oherwydd gofid y dioddefwr, ac nid yw'r DVDs wedi dod i'r amlwg. Fe gafwyd y diffynnydd yn yr achos yn euog yn y llys yn y pen draw.

'Difrifol dros ben'

Dywedodd Anne Jones, Comisiynydd Cynorthwyol Cymru gyda Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth:

"Yn bendant byddem yn disgwyl i lu heddlu proffesiynol, y mae pobl yn ymddiried ynddo, sy'n ymdrin â'r math hwn o wybodaeth sensitif iawn gan ddioddefwyr a thystion yn ddyddiol gael gweithdrefnau cadarn i gadw golwg ar y data personol sydd dan ei ofal.

"Mae'r sefydliad wedi methu cymryd yr holl gamau addas rhag prosesu data personol heb ganiatâd a'i golli yn ddamweiniol. Mae'r diffyg hwn yn un difrifol dros ben ac er gwaethaf cyfarwyddyd gan ein swyddfa, y Weinyddiaeth Gyfiawnder a Chymdeithas Prif Swyddogion yr Heddlu yn nodi ei bod yn hanfodol cael polisi ar gadw'r math hwn o wybodaeth nid ydynt wedi ymdrin â'r mater yn llawn eto.

"Dylai'r gosb ariannol a roddwyd i Heddlu De Cymru anfon neges glir bod raid i sefydliadau gymryd cyfrifoldeb am ddata personol a'r ffordd y mae'n cael ei gadw."

Yn ogystal â'r ddirwy, mae'r Comisiynydd Gwybodaeth wedi gofyn i Heddlu'r De i ymrwymo i sicrhau bod newidiadau yn cael eu gwneud i weithredu polisïau i atal unrhyw ddigwyddiadau tebyg rhag digwydd eto.

'Wedi ymddiheuro'

Dywedodd Prif Gwnstabl Cynorthwyol Heddlu'r De, Richard Lewis: "Mae Heddlu'r De yn cymryd ei gyfrifoldebau am y rheolaeth a'r diogelwch o wybodaeth yn ddifrifol iawn, ac mae wedi ymddiheuro i'r dioddefwr yn yr achos yma.

"Unwaith oedd hi'n amlwg beth oedd wedi digwydd, fe wnaeth y llu roi'r manylion i Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth o'u gwirfodd ei hun a lansio ymchwiliad llawn i'r digwyddiad. O ganlyniad, mae dau swyddog wedi cael cyngor a hyfforddiant.

"Yn ffodus yn yr achos yma, doedd colli'r DVDs ddim wedi ymyrryd gyda'r broses gyfreithiol ac fe lwyddodd yr erlyniad yn y llys.

"Mae hi werth crybwyll, er bod Heddlu'r De yn derbyn penderfyniad Swyddfa'r Comisiynydd Gwybodaeth, mae'n ddirwy ariannol sylweddol ar amser o lymder ariannol. Dyw'r arian ddim yn mynd i'r dioddefwr ond i'r llywodraeth, ac mae'n arian y gall fod wedi ei ddefnyddio'n lleol gan y llu."

Dywedodd y llu eu bod yn ystyried os dylen nhw apelio yn erbyn y ddirwy.

Straeon perthnasol