Mae'r sgrifen ar y mur

Y darn dadleuol?
Image caption Fandaliaeth 'ta celfyddyd? Y darlun ar adeilad yr Abacus yn Wood Street, Caerdydd

Gwneud waliau blêr yn fwy blêr byth, ynteu ydi ambell i graffiti yn gelfyddyd y dylai gael ei werthfawrogi? Yn dilyn helynt gyda'r darlun uchod yng Nghaerdydd ym mis Mai mi fuodd yr arlunydd ifanc Ifan Lewis Lewis yn trafod rhinweddau celfyddyd y stryd gyda Cymru Fyw:

Mur-lunio

Os ydych chi yn gyfarwydd gyda Caerdydd efallai bod chi wedi dod ar draws ambell i waith celf stryd o brosiect 'Empty Walls'.

Fe gefnogodd Cyngor Caerdydd y prosiect a ddenodd artistiaid stryd lleol, yn ogystal ag artistiaid stryd o'r cyfandir, i ddod i fur-lunio ar draws y ddinas.

Er bod cyfarwyddwyr yr Abacus (a oedd yn gyfrifol am 'Empty Walls') wedi cael llawer o adborth cadarnhaol, bu sôn bod un o'r murluniau yn mynd i gael ei beintio drosto am i un person gwyno.

Mae'r darlun yma o fenyw draddodiadol Gymreig i'w weld ar adeilad yr Abacus, Wood Street, Caerdydd.

Image caption Ifan Lewis Lewis: "Ewch ati i gwyno wrth eich Cyngor lleol am y 'fandaliaeth' yma. Fi'n siŵr y byddwch chi'n teimlo yn llawer gwell."

'Rhoi gwên ar wynebau'

Mae'r cymeriad barfog yn gwisgo gwisg traddodiadol, yn dal can o 'Brains', cenhinen pedr, ac ar ei het traddodiadol mae'r geiriau 'Dude looks like a Welsh lady'.

Honna yr artist, Phil Morgan, bod y darn, a gafodd ei ysbrydoli gan gân y band Aerosmith, wedi ei ddylunio er mwyn rhoi gwên ar wynebau, a dywedodd bod ei 'waed yn berwi' pan glywodd bod y Cyngor yn ystyried cael gwared o'r darlun yma am i un person gwyno.

Mae Cyngor Caerdydd bellach wedi penderfynu cadw'r murlun, ar y sail bod llawer wedi cysylltu yn dweud pa mor hoff oedden nhw o'r darn.

Dydw i ddim am fynd ati i holi os oes lle yn ein dinasoedd am gelf stryd, neu ai fandaliaeth yw'r cyfan? Mae'n amlwg bellach bod celf stryd (yn y cyd-destun cywir) yn ased deniadol i unrhyw ddinas gwerth ei halen.

Image caption Dehongliad o un o bynciau llosg y dydd ynteu a yw hi'n bryd nôl y glanhawyr?

Personol

Dydw i ddim chwaith yn mynd i ystyried ble mae celf stryd yn sefyll ym myd celfyddyd gain, nac i ba raddau mae celf stryd yn gallu taflu golau dros faterion cyfoes. Yn hytrach, rwy am ofyn i chi ystyried beth yw eich ffafriaeth chi, ac i leisio eich barn.

Os ydych chi, fel fi, yn credu bod gweithiau celf stryd yn gwneud eich dinas neu'ch tref chi yn fwy diddorol. Os ydych chi yn credu bod celf stryd eich ardal chi yn ychwanegu at hunaniaeth yr ardal, neu yn destun trafod buddiol, yna ewch ati i dynnu sylw eich cyngor lleol at fuddiannau'r diwylliant yma.

Daeth i'r amlwg, trwy'r achos yma, bod eich Cyngor lleol yn debyg o wrando.

Image caption Heol y Ddinas, Caerdydd

Hyll neu hyllach?

Ar y llaw arall, 'falle bod chi yn berson sydd yn cael eich tramgwyddo yn fawr bob tro chi'n gweld celf stryd, a bod llawer gwell gyda chi edrych ar hen waliau brwnt a gwag.

Ewch chi ati hefyd i gwyno wrth eich Cyngor lleol am y 'fandaliaeth' yma. Fi'n siŵr y byddwch chi'n teimlo'n llawer gwell.

Er hyn, rydw i'n obeithiol bellach bydd cefnogaeth at gelf stryd yn cynyddu, a bydd cynghorau lleol yn dod yn fwy-fwy parod i fentro rhoi caniatâd i artistiaid fynd â'u brwshus at y waliau gwag.

Image caption Mae llygaid pawb yn dehongli celf stryd mewn ffordd wahanol