Ymgyrch i ddiogelu llyfrgell leol yn Nyffryn Nantlle

Protestwyr Image copyright other
Image caption Protest yn erbyn cau'r llyfrgell ym mis Ionawr

Mae grŵp cymunedol yng Ngwynedd wedi lansio deiseb i ddiogelu eu llyfrgell leol a all fod dan fygythiad oherwydd toriadau gan y cyngor.

Dywed grŵp Dyffryn Nantlle 2020 bod Llyfrgell Penygroes yn un o saith llyfrgell sy'n wynebu dyfodol ansicr wrth i Gyngor Gwynedd ystyried toriadau i'r gwasanaeth llyfrgell.

Y llyfrgelloedd eraill dan fygythiad yw Bethesda, Cricieth, Deiniolen, Harlech, Llanberis, Nefyn, a Phenrhyndeudraeth - sef llyfrgelloedd sydd ar agor am lai na 20 awr yr wythnos.

Ar hyn o bryd mae'r sir yn gyfrifol am 17 o lyfrgelloedd.

Dywedodd Sandra Roberts, Cadeirydd Dyffryn Nantlle 2020, y byddai colli'r llyfrgell yn ergyd i'r gymuned.

"Bydd cau'r llyfrgell yn cael effaith anferth ar y rhai mwyaf bregus yn y dyffryn, yn arbennig plant.

"Mae'r llyfrgell yn lle i fenthyca llyfrau, i ddefnyddio'r rhyngrwyd, a rhai o'r llefydd prin yn y dyffryn lle mae plant a phobl ifanc yn gallu cymdeithasu."

Ymgynghoriad

Dywedodd bod y grŵp wedi lansio deiseb ar y we ac ar bapur, ac wedi cysylltu ag ysgolion yn yr ardal i'w hannog i leisio eu barn ar y bygythiad.

Yn ôl Ben Gregory, aelod arall o Dyffryn Nantlle 2020, mae'r llyfrgell yn cynnig gwasanaeth arbennig.

"Gyda ward Cymunedau'n Gyntaf yn Nhalysarn yn ardal Llyfrgell Penygroes, mae perygl y bydd cau'r llyfrgell yn cael effaith wael ar y rhai mwya difreintiedig yng Ngwynedd.

"Os bydd angen teithio i Gaernarfon, bydd hyn yn costio arian nad ydi pobl yn gallu ei fforddio, a defnyddio oriau o amser.

"Y gwir yw y bydd pobl yn Nyffryn Nantlle yn stopio defnyddio'r gwasanaeth os bydd y llyfrgell yn cau."

Mae'r cyngor yn cynnal ymgynghoriad ar ddyfodol y gwasanaeth llyfrgell.

'Lefel anghynaladwy'

Dywedodd y Cynghorydd Ioan Thomas, Aelod Cabinet Cyngor Gwynedd sy'n arwain ar lyfrgelloedd: "Ar hyn o bryd, mae Cyngor Gwynedd yn rhedeg 17 llyfrgell a phedair llyfrgell symudol sy'n darparu gwasanaethau i bobl ag anableddau, i blant ac i ardaloedd mwy gwledig.

"Yn anffodus, oherwydd toriadau enfawr yn yr arian yr ydym fel Cyngor yn ei dderbyn gan Lywodraeth Cymru i dalu am wasanaethau lleol, nid yw parhau gyda'r lefel yma o wasanaeth yn gynaliadwy i'r dyfodol.

"Tra nad yw aros fel yr ydym yn opsiwn, rydym yn awyddus i glywed sylwadau pobl leol ar yr agweddau rheini o'r gwasanaeth llyfrgell maen nhw'n ei werthfawrogi fwyaf.

"Byddwn hefyd yn gofyn i bobl a grwpiau lleol am eu barn ar opsiynau amgen i ddarparu gwasanaethau llyfrgell yn lleol yn hytrach na gorfod gwneud i ffwrdd â rhai canghennau yn gyfan gwbl.

"Bydd y cyfnod ymgynghori ar agor hyd 17 Gorffennaf, a bydd pob sylw fydd yn cael ei gyflwyno yn cael ei ystyried mewn manylder cyn bydd penderfyniad ar y ffordd ymlaen."