Urdd: Enillwyr y prif wobrau celf

Tomos a'i waith
Image caption 'Teulu' oedd thema un o weithiau Tomos Sparron, enillydd y Fedal Gelf

Ymysg uchafbwyntiau dydd Llun ar faes Eisteddfod yr Urdd, mae cyflwyno prif wobrau celf yr ŵyl, y Fedal a'r Ysgoloriaeth Gelf.

Mae'r ysgoloriaeth - sydd werth £2,000 - yn cael ei gwobrwyo i'r gwaith mwyaf addawol gan unigolyn rhwng 18 - 25 oed.

Y fedal yw prif wobr adran Celf, Dylunio a Thechnoleg yr eisteddfod.

Eleni, Eluned Glyn o Fachynlleth sy'n derbyn yr ysgoloriaeth, a Tomos Sparnon o Gastell-nedd sydd wedi ennill y fedal.

'Newid llwybr'

Image copyright Irfon Bennett
Image caption Eluned Glyn o Fachynlleth enillodd yr Ysgoloriaeth

Roedd Eluned yn ddisgybl yn Ysgol Gynradd Machynlleth ac yna Ysgol Uwchradd Bro Ddyfi cyn iddi symud i Gaerdydd, gan ennill gradd dosbarth cyntaf mewn cerameg o Brifysgol Metropolitan Caerdydd yn 2012.

Dywedodd Eluned: "Rwy'n cael fy ysbrydoli gan ffurf cerameg glasurol o'r 20fed a'r 21ain ganrif. Y mudiadau ciwbaidd a modernaidd oedd y mannau cyfeirio pwysig ar gyfer fy ngwaith, a defnyddiais gysyniad eu cynlluniau gydag onglau ac arwynebau cryf a thrionglog fel ysbrydoliaeth."

Cafodd Eluned ei chyfweld o flaen panel o arbenigwyr, yn dilyn ei llwyddiant yn yr Eisteddfod Ranbarthol. Roedd Eluned yn teimlo y byddai ennill yr ysgoloriaeth "o fudd mawr i mi, er mwyn ariannu fy Nghwrs Meistr i ddatblygu fy ngwaith ymhellach.

"Fy ngobaith yw defnyddio argraffwr tri dimensiwn i dynnu lluniau 3D o gasgliad hen cerameg Cymru o'r Amgueddfa - yna byddwn yn defnyddio'r gwrthrychau hyn a'u hystumio yn ddarnau newydd.

"Rwyf yn teimlo hefyd y bydd yr ysgoloriaeth yn newid llwybr fy ngwaith yn gyfan gwbl. Hoffwn barhau gydag arddangosfeydd yn y DU ond hoffwn hefyd ehangu fy nghynulleidfa i wledydd Ewrop ac America."

Image caption Gwaith cerameg sy'n mynd â bryd enillydd yr ysgoloriaeth, Eluned Glyn

Celf o bob math

Mae Tomos, 17 oed, yn astudio Celf, Dylunio a Thechnoleg a'r Cyfryngau yn Ysgol Gyfun Ystalyfera ac mae wedi'i dderbyn i astudio Celf a Dylunio ym Mhrifysgol y Drindod Dewi Sant Caerfyrddin ym mis Medi. Mae'n gyn-ddisgybl Ysgol Gymraeg Castell-nedd.

Mae Tomos yn mwynhau celf o bob math, yn enwedig portreadau, ac olew yw ei hoff gyfrwng.

Mae gwaith buddugol Tomos ar gyfer y Fedal yn ymdrin â dau bwnc. 'Teulu' yw'r cyntaf ac mae Tomos wedi creu portread olew ar ddarn mawr o bren yn dangos tair cenhedlaeth o'i deulu, ei dad-cu, ei ddau ewythr a Tomos ei hun pan yn blentyn bach.

Cyfres o 10 paentiad olew ar hen ddesgiau ysgol yw'r ail ddarn o waith, mewn ymateb i fomio ysgol yn Gaza, Palesteina.

Meddai Tomos: "Mae ennill y Fedal Gelf yn anrhydedd fawr. Mae gwybod bod pobl sy'n arbenigo ym myd celf yn meddwl bod fy ngwaith yn dda ac yn ei hoffi yn deimlad hyfryd."

Am ragor o straeon am Eisteddfod yr Urdd, y diweddara' o'r maes ac orielau di-ri, cliciwch yma.